خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در راولپندی
-
پژواک اشعار اقبال در ترانه های غربی
ترانهی معروفEchoes از گروه پینک فلوید در سال ۱۹۷۱، الهام خود را چه در مضمون و چه در وزن شعری، از شعر "دو سیاره" سرودهی محمد اقبال در سال ۱۹۲۳ گرفت. این امر نشانگر تأثیر عمیق جنوب آسیا بر موسیقی محبوب غرب در دهههای ۶۰ و ۷۰ میلادی است.
-
پارسیهای راولپندی؛ از کجا آمدند و به کجا رفتند؟
ورود پارسیان به راولپندی زمانی آغاز شد که انگلیسیها در سال ۱۸۴۹ بزرگترین پادگان هند را در اینجا بنا کردند. گفته میشود که آنان از لاهور و بمبئی برای تجارت به راولپندی آمدند. طبق سرشماری ۱۸۵۵، جمعیت شهر ۱۵,۹۱۳ نفر بود که در سال ۱۸۹۱ به ۷۳,۷۹۵ نفر افزایش یافت (بر اساس گزیته راولپندی ۱۹۱۰).…
-
بررسی کتاب: تراژدی و سرکشی
کتاب تراژدی و سرکشی اثر محمود علی ایوب زندگی و شعر سه شاعر برجسته قرن بیستم—سیلویا پلات، فروغ فرخزاد و پروین شاکر—را در کنار یکدیگر قرار میدهد؛ زنانی که با وجود تفاوتهای فرهنگی، زبانی و جغرافیایی، با مبارزات مشابهی روبهرو بودند.
-
تأملاتی درباره سنتهای فکری اسلام: فراخوانی برای دسترسی به زبانهای کلاسیک عربی و فارسی
زبانهای عربی و فارسی صرفاً ابزار ارتباط نیستند؛ این زبانها حاملان اصلی فلسفه، کلام، فقه، عرفان، هنر، ادبیات و آگاهی تاریخی اسلامی در طول قرون و از قارهای به قاره دیگر بودهاند.
-
میراث زندهای از مهندسی و فرهنگ
زیبایی و شکوه چرخاب ایرانی در پاکستان
چرخاب ایرانی یا ساقیه، ریشه در ایران باستان دارد و از آنجا به خاورمیانه، آسیای مرکزی، شمال آفریقا و شبهقاره هند راه یافت. ساختار اصلی آن شامل چرخی عمودی است که با کمک دو گاو یا شتر که به صورت دایرهای حرکت میکنند، به گردش در میآید. این حرکت از طریق دندانههایی به چرخی افقی منتقل میشود که…
-
ایمان در گفتوگو: بازاندیشی همزیستی بینالادیانی برای پاکستان فراگیرتر
در زمان تأسیس کشور در ۱۹۴۷، محمدعلی جناح چشمانداز دولتی را ترسیم کرد که در آن اقلیتهای مذهبی از حقوق برابر برخوردار باشند. اما این چشمانداز در دوران ژنرال ضیاءالحق ـ که قوانینی تبعیضآمیز علیه اقلیتها وضع کرد ـ تضعیف شد. امروز نیز با وجود ابتکاراتی مانند پیام پاکستان و عملیاتهای ضد افراطگرایی،…
-
میراث فرهنگی و هویت ملی در پاکستان
فرهنگ پاکستان در بنیاد خود بر ماتریکس فرهنگی هند و فارسی قرار دارد که از ستونهای هویت مسلمانان جنوب آسیاست. تفاوتهایی میان گروههای قومی مختلف در زمینههایی مانند پوشش، خوراک و رسوم دینی وجود دارد؛ خصوصاً جایی که سنن پیشاـاسلامی با سنتهای اسلامی اختلاف دارند. این منطقه به یک واحد فرهنگی…
-
زنان تاریخ ساز پاکستان
در طول تاریخ پاکستان، زنان به طور مداوم مرزها را شکستهاند و به موفقیتهایی چشمگیر در زمینههایی دست یافتهاند که به طور سنتی در انحصار مردان بودهاند. از رهبری سیاسی و خدمت نظامی تا فناوری، ورزش و کنشگری، این زنان پیشگام نه تنها تاریخساز شدند، بلکه الهامبخش نسلهای آینده برای برخاستن، رهبری…
-
جشن عید میلادالنبی در پاکستان؛ از چراغانی شهرها تا هفته وحدت
سنت بزرگداشت ولادت پیامبر به جهان اسلام در قرون میانه بازمیگردد. نخستین جشنهای عمومی میلادالنبی در اواخر قرن یازدهم در مصر و تحت حکومت فاطمیان ـ بهعنوان جشنی شیعی ـ برگزار شد. این آیینها شامل تلاوت قرآن، قربانی حیوانات، خطبههای عمومی و ضیافتها بود. در قرن دوازدهم، حاکمان اهلسنت، بهویژه…
-
"بوم، بوم، تلآویو"
این آهنگ به واکنش موشکی ایران در برابر اقدامات اسرائیل، بهویژه در پرتو خشونتهای رو به افزایش علیه فلسطینیان میپردازد. تنها در عرض ۲۴ ساعت از انتشار، بوم، بوم، تلآویو به اندازه بیش از ۵۷۷ میلیون بازدید در پلتفرمهایی چون تیکتاک، اینستاگرام و ایکس (توئیتر سابق) کسب کرد. کاربران زیادی این…
-
محبوبترین سریالهای پاکستانی در سال 2025
با وجود مسدود شدن کانالهای پخش سریالهای پاکستانی در یوتیوب از سوی دولت هند، پس از تنشهای اخیر، تولیدکنندگان پاکستانی راههای جایگزینی یافتهاند. کانالهای جدیدی چون "تاپ پاکستانی درامه" و "درامه بازار" امکان دسترسی آسان بینندگان هندی به این سریالها را همچنان فراهم کردهاند.
-
بزرگترین ناچاری مسلمانان مشهور هند
در گذشته نیز هرگاه میان پاکستان و هند درگیریای رخ میداد، موج تحریم فیلمهای شاهرخ خان، عامر خان و سلمان خان بهراه میافتاد. افراطیها دوست دارند آنها را از هند اخراج کنند. در واکنش به یک توییت صلحآمیز درباره آتشبس اخیر، سلمان خان آنقدر تحت فشار قرار گرفت که ناچار شد توییت خود را حذف…
-
چرا باید کتاب یک فیزیکدان درباره تاریخ پاکستان را خواند؟
بررسی کتاب پاکستان: ریشهها، هویت و آینده
در حوزهای که معمولاً در انحصار تاریخدانان و دانشمندان علوم سیاسی است، شاید عجیب یا حتی نابجا به نظر برسد که یک فیزیکدان کتابی جامع درباره تاریخ پاکستان بنویسد. اما این دقیقاً همان کاری است که دکتر پرویز هودبهوی، فیزیکدان هستهای شناختهشده و روشنفکر عمومی، در کتاب سال ۲۰۲۳ خود با عنوان…
-
سرودهای میهنپرستانه؛ سلاح قدرت نرم پاکستان در جنگ و صلح
سنت موسیقی رزمی و میهنپرستانه در پاکستان به اولین درگیریهای این کشور با هند بازمیگردد. در جریان جنگ ۱۹۶۵، صدای پرشور و تأثیرگذار نور جهان روحیه ملت را بالا برد و امید را در دلها زنده کرد.
-
"تاریخ را اشتباه گفتن بخشی از ملیگرایی است"
میراث استعمار و ملیگرایی فرقهای در جنوب آسیا
یکی از منابع بنیادین تحریف تاریخی در شبهقاره، تفسیرهای دوره استعمار است که تاریخ هند را به دورههای هندو، مسلمان و بریتانیایی تقسیم کردند. این دورهبندی، طبقهبندیای علمی و بیطرف نبود، بلکه ابزاری سیاسی و حسابشده بود. مدیران و تاریخنگاران استعماری بریتانیا دوگانگیای ساختند: گذشتهای اسطورهای…
-
سینمای ژانر وحشت پاکستان
دیمک—که به معنای «موریانه» است—داستانی پر استعاره درباره پوسیدگی درونی است. روایت فیلم حول محور خانوادهای طبقه متوسط در پاکستان میچرخد که تحت فشار روانی، تنشهای بیننسلی و در نهایت حضور شریری فراطبیعی قرار میگیرند.
-
صوفیان چشتی در هرکه شریف، راولپندی
پیر سید سید شاه گیلانی طریقت چشتیه را نه تنها در منطقه پُتوهار، بلکه در سایر مناطق پنجاب از جمله گجرات، رحیم یارخان، صادقآباد و دیگر نواحی نیز تبلیغ کرد
-
شکوه شهرهای دوقلو
در سفر به حومه اسلامآباد و اطراف راولپندی، میتوان با چندین بنای تاریخی متعلق به مسلمانان، هندوها و سیکها روبرو شد. با وجود رشد سریع طرحهای مسکونی جدید، مناظر اسلامآباد همچنان میزبان تعدادی از این ساختارهای تاریخی هستند. برخی بناها هنوز پابرجا ماندهاند، اگرچه در وضعیت ویرانه قرار دارند.…
-
قدرت خاموش هنر برای زنان در پاکستان
در سایه ساختارهای عمیقاً مردسالارانه پاکستان، جایی که از زنان انتظار میرود در سکوت رنج بکشند، هنر نه بهعنوان تجمل، بلکه بهعنوان انقلابی خاموش پدیدار شده است. در جایی که رواندرمانی سنتی دستنیافتنی، گرانقیمت یا تابو است، نقاشی، رنگآمیزی و بیان خلاقانه، خلأ عاطفی هزاران زن را پر میکند.
-
درگیری هند و پاکستان، ضربهای به پل فرهنگی سینما و موسیقی مشترک
درگیری مه ۲۰۲۵ میان هند و پاکستان، شکاف فرهنگی آشکاری در عرصه موسیقی، سینما و همکاریهای دیجیتال ایجاد کرده است. اما علاقه ریشهدار مردم به هنر یکدیگر، با دستورهای سیاسی خاموش نخواهد شد.
-
موفقیت تاریخی سینمای پاکستان در جشنواره فیلم سازمان همکاری شانگهای
نایاب، فیلمی درام از سال ۲۰۲۴ با بازی یمنا زیدی و اسامه خان، موفق به کسب جایزه ویژه هیئت داوران شد. این جایزه از میان ۱۹ فیلم رقابتی که از کشورهای عضو SCO ارسال شده بودند، به این فیلم تعلق گرفت. نایاب به کارگردانی عمیر ناصر علی، داستان الهامبخش دختری از طبقه متوسط را روایت میکند که رؤیای…
-
دوری از کتاب؛ آیا سیمای تمدن ما محو میشود؟
دادههای ۲۰۲۴ سازمان مخابرات پاکستان (PTA) میگوید: یک پاکستانی متوسط روزانه پنج ساعت در تیکتاک میگذراند، اما زمان مطالعهاش تنها ۱۲ دقیقه است. این ارقام چیزی کمتر از کابوسی هولناک نیست. این یورش دیجیتال توطئهای خاموش علیه تمدن ماست، بیآنکه خود آگاه باشیم.
-
در حیاط عمارت، "بزم اقبال"
در خانهی علامه اقبال، تقریباً هر روز دیدارکنندهای از راه میرسید، اما اغلب در هنگام غروب، چهرههای سرشناس و صاحبان ذوق گرد هم میآمدند. در این مجالس، علاوه بر گفتوگوهای علمی و ادبی، مباحث سیاسی نیز در میگرفت. اقبال به سخنان همه گوش میداد و هرگاه مناسب میدید، دیدگاه خود را بیان میکرد.…
-
تهدید اسلامهراسی
اسلامهراسی دیگر محدود به گروههای افراطی یا حوادث پراکنده نیست؛ بلکه بهشدت در گفتمان سیاسی، سیاستهای نهادی و نگرش عمومی در مناطق مختلف جهان ریشه دوانده است.
-
فلسفه حسین و امت مسلمه
اگر امروز امت مسلمه را در پرتو اشعار اقبال بررسی کنیم، درخواهیم یافت که همان سلطنتی که حسینؓ علیه آن قیام کرد، هنوز در بسیاری از کشورهای اسلامی پابرجاست. همان پادشاهی که خاندان پیامبر در برابرش جان دادند، امروز هم وجود دارد. متأسفانه باید گفت که در بیشتر کشورهای اسلامی، حکومتهای موروثی برقرارند.…
-
میراث مسیحیان در نظام آموزشی پاکستان
نقش مسیحیان در آموزش در شبهقاره به دوران استعمار بریتانیا بازمیگردد؛ زمانی که مبلغین کاتولیک، آنگلیکن، پرسبیتری و متدیست مدارس متعددی را در مناطقی که امروز بخشی از پاکستان هستند، تأسیس کردند. این مدارس نظام آموزش غربی را معرفی کردند که در آن دروس به زبان انگلیسی و در حوزههایی مانند علوم،…
-
دکتر شیخ محمد اقبال: نامی معتبر در زبان و ادبیات فارسی
پروفسور شیخ محمد اقبال از عالمان برجسته، پژوهشگران عمیق و مترجمان نامدار زبان و ادبیات فارسی بهشمار میرفت. او افزون بر تألیف و تدوین، ترجمه آثار مهم بسیاری را نیز برعهده داشت. دکتر اقبال در ۲۱ می ۱۹۴۸ میلادی در شهر لاهور چشم از جهان فروبست. در هند متحد، او بهعنوان یک متخصص آموزش نیز شناخته…
-
افول زبان فارسی در پاکستان
تا مدتها در مدارس، فارسی بهعنوان زبان اجباری از کلاس ششم تا هشتم تدریس میشد. این اقدام دو فایده مهم داشت: نخست، آشنایی دانشآموزان با زبان فارسی و دوم، نزدیکی قواعد دستور زبان فارسی با زبان اردو که یادگیری آن را آسانتر میکرد و موجب میشد دانشآموزان در هر دو زبان مهارت یابند. با حذف زبان…
-
یهودیان و اسرائیل در کتب درسی پاکستان
یکی از یافتههای کلیدی این گزارش، ارائهی مداوم تصویری منفی از یهودیان در کتابهای درسی بود؛ بهگونهای که آنان اغلب به خیانت و بیوفایی متهم میشوند.
-
تأثیر کار کودکان بر آموزش در پاکستان
ار کودکان یکی از جدیترین چالشهای اجتماعی در پاکستان است که میلیونها کودک را تحت تأثیر قرار داده و توسعه آینده کشور را تضعیف میکند. هرچند کار کودکان میتواند در کوتاهمدت منبعی برای کمک مالی خانوادههای فقیر باشد، اما در بلندمدت حقوق اساسی کودکان و فرصتهای آموزشی آنها را از بین میبرد.…