۵ دسامبر در تایلند یکی از مهمترین روزهای تقویمی و اجتماعی این کشور که بهطور همزمان «روز ملی»، «روز پدر» و «سالروز تولد پادشاه فقید بومیبول آدولیادج» نام گرفته و جایگاهی یگانه در هویت فرهنگی و سیاسی تایلند دارد.این روز بازتابدهنده پیوند عمیق مردم با نهاد سلطنت و نماد احترام به شخصیتی است که بیش از هفت دهه، رهبری اخلاقی و توسعهای کشور را بر عهده داشت ومراسم ۵ دسامبر مجموعهای از آیینهای مذهبی، برنامههای دولتی، تجمعات مردمی و نمادهای فرهنگی که خیابانها، معابد و مراکز دولتی را به صحنهای از اتحاد ملی بدل ساخت که روشن کردن شمعهای زرد، اجرای دعاهای بودایی، سخنرانی مقامات و مراسم گسترده فرهنگی و هنری، این روز را به رویدادی چندلایه و عمیقاً هویتی تبدیل نمود. در مقابل، روز ملی جمهوری اسلامی ایران۲۲ بهمن برآمده از زمینهای کاملاً متفاوت که نتیجه یک انقلاب سیاسی- اجتماعی مردمی و نقطه آغاز نظام جمهوری اسلامی به شمار میرود. این روز بزرگداشت پیروزی ملت ایران بر نظام پهلوی در سال ۱۳۵۷ و نماد تحقق اراده جمعی، استقلالطلبی و حاکمیت مردمی که مراسم این روز شامل راهپیماییهای گسترده، سخنرانیهای رسمی، فعالیتهای فرهنگی، نمایشهای هنری و حضور میلیونی مردم در خیابانهاست. برخلاف تایلند که روز ملی آن بر محور شخصیت پادشاه فقید و نقش نهاد سلطنت تعریف میشودو در ایران محور اصلی گرامیداشت، مردم، انقلاب و ارزشهای استقلال و آزادی است.
روز ملی تایلند با نماد سلطنت گره خورده و بیانگر نوعی وفاداری فرهنگی، احترام اجتماعی و تثبیت مفهوم «وحدت در سایه نهاد پادشاهی» ، در حالیکه روز ملی ایران بازتابدهنده ایده «حاکمیت مردم»، نقشآفرینی تودهها در تغییر نظام سیاسی، و تأکید بر ارزشهای انقلابی مثل استقلال، عدالت و مقاومت که این تفاوت ماهوی، ریشه در دو مدل متفاوت یکی متکی بر سنت دیرینه پادشاهی و نقش عاطفی-تاریخی آن و دیگری متکی بر جنبش مردمی و ساختاری جمهوریمحوردارد. از نظر محتوای مناسکی در تایلند، محور برنامهها ترکیبی از آیینهای مذهبی بودایی، احترام به پادشاه، نمادهای فرهنگی و مراسم خانوادگی و رنگ زرد، شمعهای فروزان، دعاهای جمعی و حضور خانوادهها، فضا را آمیختهای از احترام و همبستگی و اما در ایران، نمادهای روز ملی بیشتر ماهیت انقلابی و اجتماعی که راهپیماییهای خیابانی، سرودهای انقلابی، سخنرانیهای سیاسی، نمایش توان مردمی، و برنامههایی که دستاوردهای انقلاب را برجسته میکننددرحالیکه ۵ دسامبر روزی آرام، با جلوههای عاطفی و خانوادگی ۲۲ بهمن رویدادی پرشور، مردمی و مبتنی بر حضور خیابانی گسترده است.
از منظر کارکرد اجتماعی، هر دو روز یک نقش مشترک مهم دارند: تقویت انسجام ملی. اما مسیر دستیابی به این انسجام متفاوت در تایلند، روز ملی ابزار بازتولید مشروعیت و احترام به نهاد سلطنت و حفظ وحدت اجتماعی در جامعهای چندقومیتی و چنددینی و در ایران، روز ملی ابزار احیای خاطره جمعی از پیروزی مردم و نمایش همبستگی در برابر تهدیدهای خارجی و چالشها که هر دو کشور این روز را بستری برای تقویت هویت ملی، انتقال ارزشهای بنیادین و ایجاد پیوند میان نسلها بهکار میگیرند اما «مبنای وحدت» در دو کشور متفاوت بطوریکه وحدت در تایلند حول شخصیت پادشاهی فقید و سنت سلطنتی شکل میگیرد و در حالیکه در ایران وحدت حول مفهوم انقلاب و مردمی بودن نظام سیاسی تعریف میگردد.در نهایت اینکه ۵ دسامبر و ۲۲ بهمن هر دو روزهایی هستند که ملتها با آن هویت خود را بازتعریف و تقویت اما ریشههای تاریخی و سیاسی این دو مناسبت، فلسفه برگزاری آنها و نمادهای فرهنگیشان کاملاً متفاوت که در روز ملی تایلند روایتی از احترام، وفاداری و پیوند فرهنگی با نهاد سلطنت است و در حالیکه روز ملی ایران روایت پیروزی مردم بر ساختار پیشین، دفاع از استقلال و تجدید عهد با ارزشهای انقلابی و این تفاوتها نشان میدهد که چگونه ملتها از مسیرهای گوناگون، اما با هدف مشترک تقویت هویت ملی، مراسم روز ملی خود را برگزار میکنند.
در همین چارچوب، رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران نیز به مناسبت فرارسیدن روز ملی پادشاهی تایلند، در پیامهای جداگانهای به پادشاه و نخستوزیر این کشور، بر اهمیت تاریخی و نقش پیوندهای کهن میان دو ملت تأکید و در پیام خود به اعلیحضرت «ماها واجیرالونگکورن»، روز ملی تایلند را به خاندان سلطنتی و ملت این کشور تبریک و خاطرنشان کرد که جمهوری اسلامی ایران و پادشاهی تایلند در حالی وارد هفتادمین سال روابط دیپلماتیک میشوند که سابقه تعاملات فرهنگی، تاریخی و اجتماعی میان دو ملت بیش از ۴۰۰ سال قدمت دارد. وی حضور ایرانیان بهعنوان مشاوران برجسته در دربار پادشاهی آیوتایا را نقطهای تاریخی در تقویت اعتماد متقابل و شکلگیری روابط دوستانه دانست؛ میراثی که همچنان الهامبخش همکاریهای امروز و مسیر مشترک برای ارتقای رفاه دو ملت و تحکیم صلح و ثبات منطقهای و بینالمللی است. رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران همچنین در پیامی جداگانه به «آنوتین چارن ویراکول» نخستوزیر تایلند، با اشاره به هفتاد سال روابط رسمی و چهار قرن پیوندهای فرهنگی، ابراز امیدواری کرد که دو کشور با اتکا بر این پیشینه تاریخی ارزشمند و ظرفیتهای گسترده موجود، به توسعه و تعمیق همکاریهای دوجانبه در تمامی زمینههای مورد علاقه ادامه دهند.
نظر شما