-
«نمایشگاه مستقل کتاب بلگراد؛ اعتراض ناشران صربستان»
در آستانه برگزاری شصتونهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب بلگراد، گروهی از ناشران مستقل و سرشناس صربستان در اعتراض به شیوه مدیریت و شرایط برگزاری این رویداد، با خودداری از حضور در نمایشگاه رسمی، دو برنامه جایگزین با عنوانهای «نمایشگاه ما» (Naš sajam) و «ناـنمایشگاه» (ne) برگزار کردند. این حرکت که با مشارکت حدود ۲۰ ناشر شکل گرفته، افزون بر بازتاب اختلافات در صنعت نشر صربستان، بحث استقلال فرهنگی و نقش ناشران در تصمیمگیریهای صنفی را بار دیگر در کانون توجه قرار داده است.
-
آموزش دختران؛ یک بحران آموزشی یا انسداد استراتژیک آینده افغانستان؟
بیش از پنج سال است که زنگ مدارس و دانشگاههای افغانستان برای دختران بالاتر از کلاس ششم نواخته نشده است. این محرومیت مطلق تحصیلی، نهتنها یک بحران آموزشی زودگذر نیست، بلکه یک عقبگرد ساختاری تمدنی است که پایههای آینده کشور را به شدت متزلزل کرده است.
-
معرفی کتاب سیری در ملک سنایی
کتاب «سیری در ملک سنایی» اثر علیاصغر بشیر هروی، پژوهشی دربارهٔ زندگی، اندیشهها و تحولات فکری و عرفانی حکیم سنایی غزنوی، از پیشگامان شعر عرفانی و تعلیمی فارسی است. این اثر که در سال ۱۳۵۶ خورشیدی از سوی مؤسسهٔ انتشارات بیهقی منتشر شده، با بررسی زمینههای تاریخی و سیاسی روزگار سنایی، تحلیل آثار و مضامین عرفانی اشعار او و پرداختن به مسائل تاریخی و نسخهشناختی، تصویری از جایگاه این شاعر در تاریخ ادبیات فارسی ارائه میکند. «سیری در ملک سنایی» افزون بر معرفی میراث ادبی و معنوی سنایی، بازتابی از پژوهشهای ادبی افغانستان در حوزهٔ سناییشناسی و تلاشی برای شناخت پیوند شعر، حکمت، اخلاق و عرفان است.
-
فلسفه اقبال ؛ ماهیت و اهمیت آن
اما پرسش این است: ماهیت خودِ فلسفه چیست و چرا به آن نیاز داریم؟ افزون بر این، چرا اندیشه اقبال در قالب یک نظام فلسفی شکل گرفته است؟ چرا اقبال تمام اندیشههای خود را بر یک اندیشه واحد بنا نهاده است؟ آیا این رویکرد ضرورتی اساسی داشته یا صرفاً امری اتفاقی بوده است؟ اما وجه تمایز اقبال از دیگر فیلسوفان مسلمان در این واقعیت نهفته است که او با بهکارگیری اصطلاح فلسفی «خودی»، موفق شده است مفهوم اسلامی خداوند را نه بهصورت یک اعتقاد و آموزه جزمی، بلکه بهعنوان واقعیتی علمی و عقلانی در کنار دیگر مفاهیم علمی و عقلانیِ شناختهشده برای بشر در این عصر ارائه کند.
-
اِسْویبور؛ بازآفرینی میراث شوالیهای در صربستان امروز
در حاشیه رود دانوب در بلگراد، در محوطه صومعهای در صربستان یا حتی در میان جامعه صربهای مجارستان، گاه میتوان گروههایی را دید که با پوشاک قرون وسطایی، سپرها، پرچمها و نمایشهایی برگرفته از زندگی جنگاوران گذشته، بخشی از تاریخ صربستان را برای مخاطب امروز بازآفرینی میکنند. یکی از شناختهشدهترین مجموعههای فعال در این حوزه «اِسْویبور» (SVIBOR) است؛ جریانی که فعالیت آن از آموزش و نمایش سنتهای رزمی تاریخی تا جشنوارههای قرون وسطایی، برنامههای خانوادگی، گردشگری فرهنگی و همکاری با نهادهای مذهبی و شهری امتداد یافته است. اِسْویبور را نمیتوان صرفاً یک باشگاه ورزشی دانست؛ این مجموعه نمونهای از چگونگی تبدیل «قرون وسطی» به بخشی از فرهنگ عمومی، حافظه تاریخی و گردشگری معاصر صربستان است.
-
دکتر محمد ریاض ؛ پژوهشگر برجسته زبان فارسی و مطالعات اقبال
دکتر محمد ریاض (۱۹۳۵-۱۹۹۴) از پژوهشگران برجسته پاکستانی در حوزه زبان و ادبیات فارسی، ایرانشناسی، تحقیق، تصحیح متون و ترجمه بود که سهم چشمگیری در مطالعات ادبیات فارسی، بهویژه آثار منظوم فارسی و میراث فکری علامه محمد اقبال، ایفا کرد. فعالیتهای علمی او نشاندهنده تعهدی عمیق به حفظ میراث کلاسیک ادبیات فارسی و تقویت پیوندهای علمی میان ادبیات فارسی و اردو بود.
-
درخشش متخصص پاکستانی در عرصهٔ جهانی هویت دیجیتال
طارق ملک، متخصص پاکستانی حوزهٔ هویت دیجیتال و رئیس پیشین نادرا، در سال ۲۰۲۶ در فهرست ۲۵ چهرهٔ برجستهٔ جهانی این حوزه قرار گرفت. فعالیتهای او در توسعهٔ سامانههای ثبت زیستسنجی، گسترش زیرساختهای دیجیتال و همکاری با نهادهای بینالمللی، نمونهای از نقش متخصصان پاکستانی در پیشرفت فناوری و ارائهٔ خدمات عمومی است.
-
سوء استفاده از علاقه به آموختن در پاکستان
اشتیاق به تحصیل در دانشگاههای خارجی، برخی دانشجویان و خانوادههای پاکستانی را در معرض کلاهبرداری و وعدههای فریبندهٔ مشاوران تحصیلی قرار میدهد. محمد حمید زمان با اشاره به ضعفهای موجود در نظام آموزش عالی و نابرابری در دسترسی به فرصتها، بر ضرورت نظارت مؤثر بر مؤسسات مشاورهای، گسترش خدمات رایگان یا کمهزینه و مشارکت دانشگاهیان و نیکوکاران برای حمایت از دانشجویان کمبرخوردار تأکید میکند.
-
رؤیای نوبل و گوهرهای علمی پاکستان
پاکستان دانشمندان، نویسندگان، پزشکان و انساندوستان برجستهای پرورش داده است؛ از عبدالسلام و ملاله یوسفزی تا نرگس ماولوالا، شیخ ایاز و عبدالستار ایدھی. این مقاله با مرور بخشی از دستاوردهای علمی، ادبی و انسانی آنان، بر ضرورت حمایت پایدار از پژوهش، ترجمهٔ آثار ادبی، توسعهٔ مراکز درمانی و فراهمکردن فرصت برای استعدادهای جوان تأکید میکند. پیشرفت ملی زمانی تحقق مییابد که دانش و خلاقیت افراد به بهبود زندگی جامعه منجر شود.
-
رتبهبندی جهانی دانشگاههای پاکستان
حضور دانشگاههای پاکستان در رتبهبندی جهانی تایمز هایر اجوکیشن گسترش یافته است؛ بااینحال، محدودیت منابع مالی، نیاز به ارتقای کیفیت پژوهش، توسعهٔ اعضای هیئت علمی و موانع جذب دانشجویان بینالمللی همچنان از چالشهای آموزش عالی کشور به شمار میروند. دکتر نیاز احمد اختر تأکید میکند که موفقیت دانشگاهها نباید صرفاً با تعداد حضورشان در فهرستهای جهانی سنجیده شود، بلکه کیفیت علمی و نقش آنها در توسعهٔ اجتماعی و اقتصادی پاکستان نیز باید در نظر گرفته شود.
-
پاکستان؛ آموزش عالی زنان و نقش نهادهای دانشگاهی در تحول فرهنگی و اجتماعی پاکستان
دانشگاه زنان" سردار بهادر خان"
دانشگاه زنان سردار بهادر خان در شهر کویته، مرکز ایالت بلوچستان پاکستان، یکی از مؤسسات دولتی آموزش عالی ویژه زنان این کشور است که فعالیت خود را در سال ۲۰۰۴ آغاز کرد. این دانشگاه با ارائه برنامههای آموزشی در حوزههای هنر، علوم و رشتههای دانشگاهی و با تأکید بر پرورش زنان متخصص، نوآور، مسئولیتپذیر و برخوردار از تفکر تحلیلی، در مسیر توسعه آموزش عالی زنان فعالیت میکند. مأموریت اعلامشده این مؤسسه بر توانمندسازی زنان برای ایفای نقش در رهبری، نوآوری و تحولات اجتماعی استوار است؛ رویکردی که در منطقه بلوچستان، با توجه به اهمیت گسترش فرصتهای آموزشی و حرفهای زنان، از منظر فرهنگی، اجتماعی و توسعهای قابل بررسی است. مطالعه تاریخچه، ساختار آموزشی، اهداف و چشمانداز این دانشگاه، افزون بر شناخت یکی از نهادهای آموزش عالی پاکستان، فرصتی برای بررسی ارتباط میان آموزش زنان، رشد علمی و مشارکت اجتماعی در این کشور فراهم میکند.
-
" پنج پیر" گنجینهای پنهان درراولپندی
باغ جوگیان در حومه روستایی اسلامآباد و در کرانه رودخانه «سوان» واقع شده است؛ جایی که در سوی دیگر آن، قلعه معروف «پهر واله» متعلق به قوم «گکهر» قرار دارد. باغ جوگیان در محدوده اسلامآباد و قلعه پهر واله در محدوده راولپندی قرار میگیرند. بر اساس منابع تاریخی، این منطقه محلِ عبادات روحی، اقامت و چلهنشینیِ «جوگیهای نات» (مرتاضان و صوفیان هندو) بوده است. از آثار تاریخی موجود در این مکان میتوان به «مسجد مای قمرو»، «آرامگاه سلطان مقرب خان گکهر» و «قبرستان قدیمی گکهرها» اشاره کرد. دو بنای نخست، از سوی پاکستان در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو قرار گرفتهاند.
-
روستایی شناور در هند، زندگی و فرهنگ بر آب جریان دارد
در شمال شرقی هند، در ایالت سرسبز مانیپور، دریاچهای گسترده و چشمنواز به نام لوکتاک قرار دارد که چشمانداز آن با بسیاری از دریاچههای جهان تفاوت دارد. در اینجا، سطح آب تنها پهنهای برای رفتوآمد قایقها نیست؛ بخشهایی از آن را جزیرههای طبیعی و متحرکی پوشاندهاند که از انباشت گیاهان، خاک و مواد آلی پدید آمدهاند. همین بسترهای شناور، که در زبان محلی «فومدی» نامیده میشوند، زمینه شکلگیری شیوهای کمنظیر از زندگی را فراهم کردهاند. در میان این چشمانداز شگفتانگیز، چامپو خانگپوک بهعنوان یکی از شناختهشدهترین سکونتگاههای شناور دریاچه لوکتاک، توجه گردشگران، پژوهشگران و علاقهمندان به فرهنگهای بومی را به خود جلب میکند. خانههایی که بر بستری طبیعی و انعطافپذیر قرار گرفتهاند، قایقهایی که نقش خیابان را ایفا میکنند و مردمانی که زندگی روزمرهشان با تغییرات آب هماهنگ است، تصویری متفاوت از رابطه انسان و محیط طبیعی به نمایش میگذارند.
-
معرفی مرکز مطالعات منطقه اسلامی (KIAS) توکیو
مرکز مطالعات منطقه اسلامی (Center for Islamic Area Studies - KIAS) در سال ۲۰۰۶ به عنوان یک مؤسسه وابسته به «دانشکده مطالعات منطقهای آسیا و آفریقا (ASAFAS) در دانشگاه کیوتو تأسیس گردید
-
مؤسسه تحقیقات زبانها و فرهنگهای آسیا و آفریقا در ژاپن
«مؤسسه تحقیقات زبانها و فرهنگهای آسیا و آفریقا» (Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa - ILCAA) یک مرکز پژوهشی مشترک وابسته به دانشگاه مطالعات خارجی توکیو (Tokyo University of Foreign Studies - TUFS) است.
-
معرفی مؤسسه فرهنگ خاورمیانه و آسیا دانشگاه توکیو
مؤسسه فرهنگ خاورمیانه و آسیا (Institute of Oriental Culture) وابسته به دانشگاه توکیو، به عنوان یک هاب و کانون جهانی برای پژوهشگرانی فعالیت میکند که در پی مطالعه و درک جامع گذشته، حال و آینده ژاپن، آسیا و جهان با بهرهگیری از روشهای علوم انسانی و علوم اجتماعی هستند.
-
نگاهی به رابطه جوانان ژاپن با دنیای دیجیتال
در سالهای اخیر، حضور طولانی کودکان و نوجوانان ژاپنی در فضای مجازی به یکی از موضوعات مهم گفتوگوی اجتماعی در این کشور تبدیل شده است. برخی تحلیلگران برای توصیف نسل متولد پس از آغاز قرن بیستویکم که با محتوای کوتاه و سریع گوشی بزرگ شده، از عنوان «نسل بلپ» استفاده میکنند. آمارهای رسمی، پژوهشهای آموزشی و تصمیمهای شهرداریها نشان میدهد جامعه ژاپن به دنبال راهی برای هماهنگ کردن مزیتهای فناوری با تمرکز، خواب و ارتباطهای انسانی است.
-
خوشحالخان ختک؛ سردار شمشیر و شعر
خوشحالخان ختک را باید در پیوند میان سه بُعد اساسی شخصیت او شناخت: سرداری که در مناسبات پیچیده قدرت در دوره گورکانی میزیست؛ شاعری که در گسترش ظرفیتهای زبانی و ادبی پشتو سهمی برجسته داشت؛ و نویسنده و اندیشمندی که آثارش زمینهای ارزشمند برای مطالعه اخلاق، رهبری، تجربه اجتماعی و نگاه او به جهان پیرامون فراهم میکنند. در شخصیت او، شمشیر و قلم، دلاوری و دانش، غیرت ملی و آفرینش ادبی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و همین ویژگیها به او جایگاهی چندبعدی در تاریخ و ادبیات پشتو بخشیدهاند. خوشحالخان با بهرهگیری از ظرفیتهای زبان پشتو، دامنه موضوعی شعر را گسترش داد و به نیروی بیان و تنوع مضمونی آن افزود. در آثار او، عشق، اخلاق، فلسفه، سیاست، میهندوستی، شجاعت، زندگی انسانی و جلوههای گوناگون زیبایی و جمال در کنار یکدیگر دیده میشوند. شعر و نثر او، افزون بر ارزش ادبی، دریچهای برای شناخت اندیشههای سیاسی و اخلاقی، مناسبات اجتماعی و شرایط فرهنگی روزگار اوست. از این منظر، مطالعه آثارش تنها به شناخت شعر کلاسیک پشتو محدود نمیشود، بلکه امکان بررسی پیوند میان ادبیات، قدرت، مسئولیت فردی و آرمان همبستگی اجتماعی را نیز فراهم میسازد. زندگی و اندیشه خوشحالخان را نمیتوان صرفاً به رویارویی او با اورنگزیب یا تصویری قهرمانانه از مبارزه و مقاومت فروکاست. دگرگونی مناسبات سیاسی در دوره گورکانی، اختلافات و رقابتهای قبیلهای، تجربههای شخصی و تحولات فکری او، همگی در فهم دقیقتر شخصیت و آثارش اهمیت دارند. بررسی این ابعاد در کنار یکدیگر کمک میکند تا او نهفقط بهعنوان سردار و مبارزی تاریخی، بلکه بهعنوان شاعری صاحب اندیشه و ناظری منتقد بر جامعه و زمانه خود شناخته شود.
-
درآمدی بر تاریخچهی کاربرد اصطلاح قانون در افغانستان
قانون عبارت است از قواعد الزامآور حقوقی که از سوی هیأت حاکمه به منظور حفظ و تأمین نظم زندگی فردی و اجتماعی وضع و توأم با اجبار؛ اجرا و تطبیق میگردد، که اساساً از واژه یونانی کانون (Kanōn) به معنای خطکش، معیار، قاعده و ضابطه، به زبانهای عربی، ترکی، اردو، دری و پشتو راهیافته است.
-
حافظ؛ صدایی آشنا در خانه فارسیزبانان افغانستان
روز بزرگداشت حافظ فرصتی است برای بازخوانی جایگاه این شاعر نامدار در فرهنگ و ادبیات افغانستان؛ سرزمینی که شعر فارسی در آن، افزون بر ارزش ادبی، بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی مردم است. غزلهای حافظ، با گذشت قرنها، همچنان ظرفیت سخن گفتن از امید، صداقت، ریاکاری و دشواریهای زندگی انسان را دارند؛ موضوعاتی که برای مردم افغانستان امروز نیز بیگانه نیستند.