با گسترش شهرنشینی در پاکستان، خانواده گسترده - یعنی خانوار مشترک - بهتدریج و در سکوت در حال کوچکتر شدن است و سرعت این تغییر در هر استان متفاوت به نظر میرسد.
تحلیلهای دیجیتال گالوپ پاکستان، سهم خانوارهای پاکستانی را که بهصورت خانوادههای گسترده زندگی میکنند - یعنی والدین، خواهران و برادران، نوهها یا اعضای خانواده همسر در یک خانه مشترک زندگی میکنند، نه صرفاً یک واحد هستهای متشکل از والدین و فرزندان - در چهار پیمایش ملی که دوره زمانی ۱۹۹۰-۹۱ تا ۲۰۲۴-۲۵ را پوشش میدهند، بررسی کرده است.
روند ملی نشاندهنده کاهش واقعی، هرچند تدریجی، است: این میزان از ۴۴.۵ درصد خانوارها در سال ۱۹۹۰-۹۱ به ۳۸.۸ درصد در حال حاضر رسیده است.
آنچه از نظر جامعهشناختی جالبتر است، این است که این روند یک داستان ملی یکسان و یکنواخت نیست. سند در هر یک از پیمایشها از سال ۱۹۹۰ تاکنون، همواره پایینترین سهم خانوارهای گسترده را داشته و این فاصله نیز بیشتر شده است؛ بهگونهای که اکنون این میزان تنها ۳۱.۵ درصد است. در همین حال، خیبر پختونخوا (KP) تقریباً در سراسر این دوره بالاترین سهم را حفظ کرده است، هرچند در این استان نیز روند زندگی در خانوادههای گسترده بهتدریج کاهش یافته است. بلوچستان، روشنترین تصویر از تغییر را ارائه میدهد: این استان در سال ۱۹۹۰-۹۱ برای مدت کوتاهی در رتبه نخست کشور از نظر زندگی در خانوادههای گسترده قرار داشت، اما از آن زمان تاکنون سریعترین کاهش را در میان تمامی استانها تجربه کرده است و این میزان اکنون به ۳۴.۸ درصد رسیده است؛ کاهشی که از هر استان دیگری شدیدتر بوده است.
با بررسی چهار سال پیمایش، بلوچستان بیشترین کاهش کلی را در میزان خانوارهای گسترده نشان میدهد و این میزان از ۴۹.۳ درصد به ۳۴.۸ درصد کاهش یافته است - یعنی ۱۴.۵ واحد درصد کاهش؛ بزرگترین کاهش در میان تمام استانها. نکته قابل توجه آن است که این کاهش عمدتاً در سالهای پس از ۲۰۰۷-۰۸ متمرکز بوده است؛ از ۴۳.۵ درصد به ۳۴.۸ درصد، یعنی تنها در همین بازه ۸.۷ واحد درصد کاهش. سند با دومین کاهش بزرگ مواجه بوده است؛ از ۳۸.۷ درصد به ۳۱.۵ درصد، یعنی ۷.۲ واحد درصد کاهش. پنجاب کمترین تغییر خالص را در میان تمامی استانها نشان میدهد و از ۴۵.۶ درصد به ۴۱.۶ درصد رسیده است - کاهشی تنها به میزان ۴.۰ واحد درصد. این میزان در هر چهار دوره پیمایش در یک دامنه نسبتاً محدود باقی مانده و بهجای حرکت شدید در هر یک از دو جهت، روندی نسبتاً باثبات داشته است. خیبر پختونخوا در حد فاصل این دو قرار دارد و از ۴۷.۷ درصد به ۴۴.۹ درصد کاهش یافته است؛ یعنی ۲.۸ واحد درصد کاهش.
هیچیک از این دادهها به ما نمیگوید که این تغییر برای افرادی که آن را تجربه میکنند خوب است یا بد - این پرسشی بسیار دشوارتر و وابستهتر به ارزشهاست که یک فهرست اعضای خانوار بهتنهایی نمیتواند به آن پاسخ دهد.
یک خانوار زمانی بهعنوان «خانوار گسترده» طبقهبندی شده است که دستکم یک عضو داشته باشد که رابطه او با سرپرست خانوار چیزی غیر از سرپرست خانوار، همسر، یا پسر/دختر باشد.
نظر شما