دانشگاه آزاد علامه اقبال

دانشگاه علامه اقبال آزاد (Allama Iqbal Open University – AIOU) یک دانشگاه دولتی و فدرال در پاکستان است که در سال ۱۹۷۴ میلادی تأسیس شده است. این دانشگاه از سوی کمیسیون آموزش عالی پاکستان (HEC) مورد تأیید قرار دارد و پردیس اصلی آن در بخش H-8 شهر اسلام‌آباد واقع شده است. شماره تماس دانشگاه 051-111-112-468، ایمیل آن adms@aiou.edu.pk و وب‌سایت رسمی آن https://aiou.edu.pk/ است.

رئیس دانشگاه، رئیس‌جمهور پاکستان است و پروفسور دکتر ناصر محمود (Prof. Dr. Nasir Mahmood) به عنوان معاون رئیس دانشگاه (Vice Chancellor) فعالیت می‌کند.

دانشگاه علامه اقبال آزاد دارای ۴ دانشکده شامل دانشکده عربی و مطالعات اسلامی، دانشکده آموزش، دانشکده علوم و دانشکده علوم اجتماعی و علوم انسانی است. این دانشگاه همچنین دارای حدود ۳۷ دپارتمان است که حوزه‌های مختلف آموزشی و پژوهشی را پوشش می‌دهند. از جمله این دپارتمان‌ها می‌توان به آموزش بزرگسالان و آموزش مستمر، آموزش از راه دور و غیررسمی، برنامه‌ریزی و مدیریت آموزشی، آموزش علوم، آموزش ویژه، تربیت معلم دوره متوسطه، تربیت معلم دوره ابتدایی، علوم کشاورزی، زیست‌شناسی، گیاه‌شناسی، شیمی، فناوری اطلاعات، علوم کامپیوتر، مهندسی و فناوری، علوم محیط‌زیست، علوم بهداشت و خانواده، ریاضیات و آمار، فیزیک، مخابرات، مدیریت بازرگانی، علوم مدیریت، بازرگانی، اقتصاد، زبان انگلیسی و زبان‌شناسی کاربردی، تاریخ، مطالعات اقبال، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، ارتباطات جمعی، مطالعات پاکستان، زبان‌های پاکستانی، جامعه‌شناسی، مددکاری اجتماعی، مطالعات جمعیت و مطالعات جنسیت و زنان اشاره کرد.

در مقطع کارشناسی، دانشگاه رشته‌های متنوعی از جمله عربی، مطالعات اسلامی، حسابداری و مالی، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، زبان و ادبیات انگلیسی، مطالعات جنسیت و زنان، اردو، ارتباطات جمعی، اقتصاد، مطالعات پاکستان، جامعه‌شناسی، آموزش و مراقبت از کودکان، مدیریت بازرگانی، مطالعات محیط‌زیست، روان‌شناسی، تاریخ، روابط بین‌الملل، ترویج کشاورزی، توسعه روستایی، امور مالی اسلامی، علوم داده، علوم کامپیوتر، فیزیک، آمار، ریاضیات، بیوشیمی، تغذیه و رژیم‌شناسی، گیاه‌شناسی، هوش مصنوعی، فناوری اطلاعات، امنیت سایبری، مهندسی نرم‌افزار و شیمی را ارائه می‌دهد.

دانشگاه همچنین دوره‌های کارشناسی دو ساله و دو و نیم ساله را برای دارندگان مدارک تحصیلی قبلی ارائه می‌کند. در مقطع کاردانی دو ساله نیز رشته‌هایی از جمله آموزش، بازرگانی، هنر، مطالعات پاکستان، جامعه‌شناسی، اقتصاد، ارتباطات جمعی، مدیریت بازرگانی، زبان و ادبیات انگلیسی، مطالعات جنسیت و زنان، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، تاریخ، اردو، عربی، روان‌شناسی، علوم سیاسی، روابط بین‌الملل، فیزیک، شیمی، علوم محیط‌زیست، آمار، ریاضیات، تغذیه و رژیم‌شناسی، تحلیل داده و گیاه‌شناسی ارائه می‌شود.

در مقطع کارشناسی ارشد و MPhil، دانشکده عربی و مطالعات اسلامی رشته‌هایی مانند MPhil عربی، MPhil مطالعات اسلامی با گرایش قرآن و تفسیر، MS شریعت، MPhil مطالعات اسلامی عمومی، MPhil مطالعات اسلامی با گرایش مطالعات سیره، MPhil مطالعات ادیان و MPhil حدیث و علوم حدیث را ارائه می‌کند.

دانشکده آموزش نیز رشته‌هایی مانند MPhil آموزش با گرایش آموزش از راه دور و غیررسمی، MPhil آموزش علوم، MPhil برنامه‌ریزی و مدیریت آموزشی، MPhil تربیت معلم، MPhil آموزش ویژه و MPhil رهبری و مدیریت آموزشی را ارائه می‌دهد.

دانشکده علوم شامل رشته‌هایی مانند MPhil شیمی، MPhil فیزیک، MS طراحی محیط‌زیست، MS بهداشت و تغذیه جامعه، MPhil ریاضیات، MS علوم کامپیوتر، MPhil علوم محیط‌زیست، MSc (Hons) توسعه روستایی، MSc (Hons) ترویج کشاورزی، MSc (Hons) مدیریت دام و MPhil فناوری کشاورزی است.

دانشکده علوم اجتماعی و علوم انسانی نیز رشته‌هایی مانند MPhil ارتباطات جمعی، MPhil مطالعات اقبال، MPhil اردو، MPhil زبان‌ها و ادبیات پاکستانی، MS علوم مدیریت، MPhil اقتصاد، MPhil تاریخ، MPhil مطالعات پاکستان، MPhil آمار، MS بازرگانی، MPhil علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، MPhil زبان انگلیسی با گرایش زبان‌شناسی، MPhil جامعه‌شناسی، MPhil میکروب‌شناسی و ژنتیک مولکولی و دوره‌های MBA و MPA را ارائه می‌کند.

در مقطع دکتری، دانشگاه رشته‌هایی مانند دکتری مطالعات اسلامی با گرایش قرآن و تفسیر، دکتری شریعت، دکتری مطالعات اسلامی عمومی، دکتری مطالعات سیره، دکتری عربی، دکتری مطالعات ادیان، دکتری آموزش، دکتری آموزش علوم، دکتری برنامه‌ریزی و مدیریت آموزشی، دکتری تربیت معلم، دکتری آموزش ویژه، دکتری شیمی، دکتری فیزیک، دکتری ترویج کشاورزی، دکتری علوم تغذیه و مواد غذایی، دکتری ریاضیات، دکتری علوم کامپیوتر، دکتری علوم محیط‌زیست، دکتری ارتباطات جمعی، دکتری مطالعات اقبال، دکتری اردو، دکتری زبان‌ها و ادبیات پاکستانی، دکتری زبان انگلیسی و زبان‌شناسی، دکتری مدیریت بازرگانی، دکتری آمار، دکتری تاریخ، دکتری علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، دکتری جامعه‌شناسی و دکتری زبان‌شناسی کاربردی را ارائه می‌کند.

مرکز زبان‌ها و مطالعات ترجمه (Center for Languages and Translation Studies – CELTS) در دانشگاه علامه اقبال آزاد، دوره‌های کوتاه‌مدت آموزش زبان فارسی را ارائه می‌کند.

دفتر پژوهش، نوآوری و تجاری‌سازی (Office of Research, Innovation and Commercialization) از مراکز مرتبط با فعالیت‌های پژوهشی و نوآوری دانشگاه است.

اداره همکاری‌ها و تبادلات بین‌المللی (Directorate of International Collaboration & Exchange) مسئول فعالیت‌های مرتبط با همکاری‌ها و تبادلات بین‌المللی دانشگاه است.

زمان پذیرش دانشجویان در دانشگاه ژانویه و مارس اعلام شده است. برای پذیرش در مقطع کارشناسی، حداقل ۵۰ درصد نمره در امتحانات نهایی سال دوازدهم مورد نیاز است. برای پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد، کسب حداقل ۵۰ درصد نمره در مقطع کارشناسی مورد نیاز است. برای پذیرش در مقطع دکتری، داوطلبانی که دارای معدل تجمعی ۳٫۰۰ از ۴٫۰۰ یا رتبه درجه اول (First Division) باشند، واجد شرایط اعلام شده‌اند. حداقل نمره یا معدل مورد نیاز در اطلاعات ارائه‌شده ۵۰ درصد ذکر شده است.

دانشگاه علامه اقبال آزاد دارای امکاناتی از جمله کتابخانه، خوابگاه، سالن تئاتر، مرکز رایانه، اینترنت و وای‌فای، مرکز پزشکی، رستوران و کافه‌تریا، خدمات حمل‌ونقل و مرکز خدمات دانشجویی است.

بر اساس آمار ارائه‌شده، دانشگاه علامه اقبال آزاد حدود ۱٬۰۲۷٬۰۰۰ دانشجو دارد که از این تعداد حدود ۱٬۰۰۷ نفر دانشجوی بین‌المللی هستند. تعداد اعضای هیئت علمی دانشگاه حدود ۲٬۸۹۹ نفر اعلام شده است. این دانشگاه دارای ۴ دانشکده، حدود ۳۶ دپارتمان و ۵۳ پردیس یا مرکز منطقه‌ای است.

فعالیت‌های دانشگاه مناطق مختلف پاکستان از جمله پنجاب، خیبر پختونخوا، سند، بلوچستان، گلگت-بلتستان، مناطق فدرال و آزاد کشمیر را پوشش می‌دهد. دانشگاه همچنین دارای مراکز و مناطق منطقه‌ای در شهرهایی مانند مولتان، پیشاور، کراچی و کویته است.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، دانشگاه علامه اقبال آزاد در رتبه‌بندی Times Higher Education (THE) در بازه رتبه ۲۰۱ تا ۳۰۰ قرار دارد. این دانشگاه همچنین در رتبه‌بندی Asian University Rankings در بازه ۷۶۱ تا ۷۷۰ قرار گرفته و در رتبه‌بندی UI GreenMetric World University Ranking رتبه ۳۳۱ را دارد.