پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، یکی از مهمترین تحولات سیاسی-اجتماعی قرن بیستم به شمار میرود که نهتنها ساختار قدرت در این کشور را دگرگون نمود، بلکه تأثیرات عمیق و ماندگاری در سطح منطقه و جهان برجای گذاشت. این انقلاب، با تکیه بر ارزشهای دینی، استقلالطلبی، عدالتخواهی و مبارزه با سلطهگری، الگویی نوین از حکمرانی مبتنی بر ایمان و اراده مردمی ارائه کرد.
انقلاب اسلامی ایران پدیدهای صرفاً سیاسی نبود، بلکه جنبشی تمدنی و فکری است که بر پایه ایمان دینی، رهبری معنوی و مشارکت گسترده مردمی شکل گرفت. این انقلاب توانست نظام سلطنتی وابسته به آمریکا را ساقط کرده، الگویی مستقل و مبتنی بر ارزشهای اسلامی را جایگزین آن نماید.
این انقلاب باشکوه در دورهای رخ داد که بسیاری از جوامع مسلمان تحت سلطه قدرتهای خارجی یا نظامهای اقتدارگرا قرار داشتند. از این رو، انقلاب اسلامی به منبع الهام برای ملتهای تحت ستم، بهویژه مسلمانان، تبدیل گردید.
احیای روح مقاومت و بیداری منطقهای
یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی، احیای روح مقاومت و استقلالطلبی در منطقه بود. این انقلاب موجب شد بسیاری از ملتهای منطقه، بهویژه در غرب آسیا، نسبت به توانایی ملتها در تغییر سرنوشت خویش آگاه شوند. بدون تردید، تقویت جنبشهای مقاومت در برابر اشغال و سلطه خارجی، افزایش خودآگاهی سیاسی و دینی در جوامع اسلامی، تضعیف مشروعیت نظامهای وابسته و استبدادی، و گسترش گفتمان عدالت، کرامت انسانی و حاکمیت مردم، سبب شد معادلات سیاسی منطقه دستخوش تغییرات اساسی گردد و مفهوم مقاومت به یکی از مفاهیم محوری سیاستهای منطقهای تبدیل شود.
چالش نظم جهانی و ارائه الگوی مستقل
در سطح جهانی، انقلاب اسلامی نظم دو قطبی حاکم بر جهان را به چالش کشید و الگویی مستقل از شرق و غرب ارائه کرد. این انقلاب نشان داد که امکان ایجاد نظامی مبتنی بر دین، مردمسالاری و استقلال سیاسی وجود دارد.
از مهمترین تأثیرات جهانی انقلاب میتوان به این موارد اشاره کرد:
- ایجاد گفتمان جدیدی در روابط بینالملل مبتنی بر عدالت، کرامت انسانی و مخالفت با سلطهگری؛
- تقویت جنبشهای آزادیبخش در آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین؛
- تغییر نگرش جهانی نسبت به نقش دین در سیاست، حکومت و مدیریتهای کلان جامعه؛
- افزایش توجه به حقوق ملتها و مخالفت با استعمار نوین.
این دستاوردها، برگ زرینی در صفحات تاریخ تحولات جهانی و منطقهای به حساب میآید.
پیامهای جهانی انقلاب اسلامی
انقلاب اسلامی ایران حامل پیامهای روشنی برای تمام آزادیخواهان جهان است:
- امکان پیروزی ملتها بر قدرتهای بزرگ از طریق ایمان، وحدت و مقاومت؛
- اهمیت استقلال سیاسی، اقتصادی و فرهنگی؛
- ضرورت مقابله با ظلم، استبداد و تبعیض؛
- نقش تعیینکننده مردم در شکلدهی نظام سیاسی.
این انقلاب نشان داد که آزادی حقیقی تنها در سایه عدالت، کرامت انسانی و حاکمیت ارزشهای اخلاقی تحقق مییابد.
احیای هویت دینی و وحدت امت اسلامی
برخی دیگر از پیامهای انقلاب اسلامی، احیای هویت دینی، بازگشت به ارزشهای اصیل اسلامی و وحدت امت مسلمه است. این انقلاب نقش اسلام را به عنوان یک نظام جامع زندگی و سیاست برجسته نمود، ضرورت وحدت میان مذاهب اسلامی را در برابر دشمنان مشترک یادآور گردید، مسلمانان را به مسئولیتپذیری اجتماعی، عدالتخواهی و دفاع از مظلومان فراخواند، و روح اعتماد به نفس و خودباوری را در امت اسلامی تقویت کرد.
تأثیر انقلاب اسلامی بر افغانستان
افغانستان به عنوان کشوری مسلمان، مقاوم و دارای پیوندهای تاریخی و فرهنگی با ایران، از پیامها و دستاوردهای انقلاب اسلامی بیشترین تأثیرات مثبت را پذیرفته است. این انقلاب توانسته:
- روح مقاومت در برابر اشغال و سلطه خارجی را در میان ملت افغانستان تقویت نماید؛
- پیوندهای اعتقادی میان دو ملت را بر اساس مشترکات اسلامی استحکام بخشد؛
- زمینه همکاریهای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی را گسترش دهد؛
- الگوی ایستادگی، استقلال و حفظ هویت دینی را برای ملت افغانستان برجسته سازد.
حقیقتاً، انقلاب اسلامی نقش مهمی در تقویت همبستگی میان اقوام و مذاهب مختلف افغانستان ایفا کرده و بر ضرورت وحدت ملی و اسلامی تأکید داشته است.
وحدت اسلامی و انسجام امت
این انقلاب با طرح شعار وحدت اسلامی کوشیده است اختلافات مذهبی، قومی و نژادی را کاهش داده و مسلمانان را حول محور ایمان، عدالت و مقابله با ظلم متحد نماید. انسجام امت اسلامی در پرتو این انقلاب بیش از هر زمان دیگری تقویت شده است. تأکید بر مشترکات اعتقادی به جای اختلافات فقهی، گسترش فرهنگ گفتوگو، همزیستی و تقویت هویت واحد اسلامی در برابر هجمههای فرهنگی و سیاسی بیگانگان، از مهمترین اهداف انقلاب اسلامی بوده است.
سخن پایانی: انقلابی با پیام ماندگار
بنابراین، انقلاب اسلامی یک جنبش فکری، فرهنگی و تمدنی در سطح منطقه و جهان به شمار میرود. این انقلاب با پیام استقلال، عدالت، مقاومت و وحدت، توانسته الهامبخش آزادیخواهان جهان، بهویژه مسلمانان باشد. همچنین نقش مهمی در تقویت پیوندهای اعتقادی، فرهنگی و اجتماعی ملت افغانستان و انسجام امت اسلامی ایفا کرده است. تداوم این پیامها میتواند زمینهساز تحقق جامعهای مستقل و متحدتر در جهان اسلام گردد.
منبع: خبرگزاری آوا
لینک:
https://www.avapress.com/fa/note/346010/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%87%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85
نظر شما