با فرارسیدن ربیع‌الاول شریف، خیابان‌ها آراسته می‌شوند، در مساجد صدای درود و سلام طنین‌انداز می‌شود، محافل نعت برگزار می‌شود و عاشقان رسول ﷺ هر یک به شیوه خود، شادی ولادت باسعادت سرور دو عالم ﷺ را گرامی می‌دارند. این فصل، فصل محبت و ارادت است؛ اما در کنار آن پرسشی نیز مطرح می‌شود: آیا هنگام برگزاری میلاد، آداب میلاد را نیز رعایت می‌کنیم؟
نخست باید این نکته روشن باشد که ابراز شادی به مناسبت ولادت باسعادت پیامبر اکرم ﷺ امر تازه‌ای نیست. قرآن کریم به ما می‌آموزد که از رحمت و فضل خداوند شادمان باشیم؛ و برای اهل ایمان، بزرگ‌ترین رحمت، بعثت رحمتِ عالم ﷺ است. همچنین در صحیح مسلم آمده است که رسول خدا ﷺ درباره روزه روز دوشنبه فرمودند که این همان روزی است که در آن متولد شدم. دست‌کم از این روایت می‌توان این اصل را دریافت که پیامبر مصطفی ﷺ روز ولادت خود را به دلیل انتساب آن به خویش یاد می‌کردند.
محدث بزرگ شبه‌قاره، شاه ولی‌الله محدث دهلویؒ، به نقل از پدرش، شاه عبدالرحیم دهلویؒ، ماجرای تهیه غذا به مناسبت میلاد را نقل کرده است. در یک سال، به دلیل تنگنای مالی، نتوانستند مانند گذشته تدارک گسترده‌ای ببینند؛ ازاین‌رو نخود برشته میان مردم تقسیم کردند. شاه ولی‌اللهؒ این واقعه را در کتاب الدر الثمین فی مبشرات النبی الامین بیان کرده است. این روایت نشان می‌دهد که در میان اهل علم، ابراز شادی به مناسبت میلاد، غذا دادن و سهیم کردن مردم در این شادی، عملی بیگانه نبوده است.
در جوامع مختلف مسلمان جهان، میلاد سنت‌های گوناگونی دارد. در ترکیه آن را «میلاد قندیلی» می‌نامند؛ در اندونزی، مراسم مولودالنبی بخش برجسته‌ای از زندگی دینی و فرهنگی است؛ در مالزی، اجتماعات و راهپیمایی‌های مولدالرسول برگزار می‌شود؛ در یمن، میلاد با اجتماعات بزرگ و محافل نعت گرامی داشته می‌شود؛ و در ایران، عراق، مصر، مراکش، تونس و دیگر جوامع مسلمان نیز مراسم میلادالنبی ﷺ به شیوه‌های مختلف برگزار می‌شود. بنابراین، این محبت تنها به خیابان‌های پاکستان محدود نیست؛ مسلمانان در مناطق مختلف جهان، هر یک با شیوه فرهنگی خود، شادی ولادت پیامبر اکرم ﷺ را ابراز می‌کنند. اما باید این حقیقت را در نظر داشت که میلاد، ابراز محبت است، نه نمایش و تماشا.
باید ببینیم که در مدتی اخیر، در برخی محافل، چه چیزهایی وارد شده است که با روح میلاد سازگاری ندارد. اگر نعت به جای آنکه به صورت نعت ارائه شود، با سبک ترانه اجرا شود، اگر موسیقی و رنگ‌وبوی سینمایی بر واژگان و شیوه اجرا غلبه کند، اگر شیوه عوامانه پول‌پاشی بر نعت‌خوانان رواج پیدا کند و اگر توجه نعت‌خوان و خطیب، به جای محبت خدا و رسول ﷺ، به شهرت، لباس و جلب تشویق مردم معطوف شود، این پرسش مطرح می‌شود که ما جشن چه چیزی را برگزار می‌کنیم؟
لباس‌های فاخر و پرزرق‌وبرق به خودی خود جرم شرعی نیستند، اما اگر تجمل لباس، صحنه‌آرایی، نورپردازی و جلوه‌گری، حال‌وهوای معنوی محفل را تحت‌الشعاع قرار دهد، باید بایستیم و بیندیشیم. اگر در عملی حدود روشن شریعت نقض شود، صرفاً گفتن اینکه «ما در حال برگزاری میلاد بودیم» کافی نیست. اقتضای محبت رسول خدا ﷺ این است که ابراز این محبت نیز در همان چارچوب شریعتی باشد که ایشان برای ما آورده‌اند.
با درد دل عرض می‌کنم: میلاد را حتماً برگزار کنید، بیش از پیش برگزار کنید، اما آن را با سیرت مصطفی ﷺ پیوند دهید. در خانه‌ها به درود و سلام اهتمام بورزید، قرآن بخوانید، کتاب‌های سیرت را مطالعه کنید، زندگی پاکیزه رسول خدا ﷺ را برای کودکان بازگو کنید، به فقرا غذا بدهید، از یتیمان حمایت کنید، صدقه بدهید و عهد کنید که اخلاق خود را بر اساس اخلاق نبوی شکل دهید.
اگر محفلی برگزار می‌شود، باوقار باشد. اگر نعت خوانده می‌شود، اشعار حضرت امام احمد رضا خان بریلوی یا شاعران هم‌پایه ایشان خوانده شود. اگر راهپیمایی برگزار می‌شود، همراه با پایبندی به نمازها باشد. بستن راه‌ها، ایجاد مزاحمت برای مردم، سر و صدا و هیاهو، ایجاد اختلال در ترافیک یا تضییع حق شهروند دیگر را عشق به رسول ﷺ ننامیم. زیرا پیامبری که برداشتن چیز آزاردهنده از سر راه را صدقه قرار داد، چگونه می‌توان ایجاد مزاحمت برای دیگران در مسیر راه به نام میلاد ایشان را نشانه محبت دانست؟
همچنین باید به یاد داشته باشیم که زیباترین جشن میلاد آن است که زندگی خود را بر شیوه محمد مصطفی ﷺ استوار کنیم. زبان ما از دروغ پاک شود، کسب‌وکارمان از فریب پاک شود، دل‌هایمان از کینه پاک شود، خانه‌هایمان از ظلم پاک شوند و جامعه‌مان از فساد پاک شود و در رفتار و روابط ما رحمت، عدالت، امانت‌داری و حسن اخلاق پدید آید.
شادی واقعی میلاد، بیش از چراغانی، در روشن شدن دل‌هاست. نعت واقعی، بلندی صدا نیست، بلکه حال و کیفیت دل است. راهپیمایی واقعی، پیش از آنکه در خیابان‌ها برگزار شود، حرکت در برابر نفس خویش است. و جشن واقعی این است که اگر فردا، در روز قیامت، آن بزرگ‌مردی که ولادتش را جشن می‌گیریم ما را ببیند، در زندگی ما جلوه‌ای از تعالیم ایشان نیز مشاهده شود.
بیایید در این ربیع‌الاول عهدی کنیم: میلاد را برگزار کنیم، اما چنان میلادی که مورد پسند خداوند باشد، شایسته شأن رسول‌الله ﷺ باشد، در چارچوب حدود شریعت باشد، موجب آزار هیچ انسانی نشود و زندگی ما را به سیرت مصطفی ﷺ نزدیک‌تر کند. این زیبایی میلاد است، این ادب محبت است و شاید همین، بزرگ‌ترین پیام جشن میلاد ما باشد.
لینک: https://jang.com.pk/news/1610297
نظر شما