گالری ملی هنر مدرن، بمبئی (National Gallery of Modern Art, Mumbai)

گالری ملی هنر مدرن، بمبئی National Gallery of Modern Art–Mumbai یا NGMA Mumbai، یکی از مهم‌ترین مراکز نمایش، حفظ و پژوهش هنرهای مدرن و معاصر هند به شمار می‌آید. این گالری که در سال ۱۹۹۶ به عنوان شعبه منطقه‌ای گالری ملی هنر مدرن هند افتتاح شد، در ساختمان تاریخی تالار کواسجی جهانگیر (Cowasji Jehangir Hall) در منطقه فرهنگی کولابا، در نزدیکی دروازه هند (Gateway of India) و سینما رگال واقع شده است. این موقعیت ممتاز سبب شده است که گالری به یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگی و هنری شهر بمبئی و مقصدی مهم برای پژوهشگران، هنرمندان و گردشگران فرهنگی تبدیل شود.

گالری ملی هنر مدرن تحت نظارت وزارت فرهنگ دولت هند فعالیت می‌کند و مأموریت اصلی آن گردآوری، حفاظت، مستندسازی، پژوهش و معرفی میراث هنر مدرن و معاصر هند است. افزون بر نمایش آثار هنری، این مجموعه با برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی، نشست‌های علمی، سخنرانی‌ها، کارگاه‌های آموزشی، برنامه‌های فرهنگی و انتشار کتاب‌ها و کاتالوگ‌های پژوهشی، نقش مؤثری در توسعه مطالعات هنرهای تجسمی و ارتقای فرهنگ بصری جامعه هند ایفا می‌کند.

اندیشه تأسیس یک گالری ملی هنر پس از استقلال هند و در سال ۱۹۴۹ شکل گرفت. این طرح با حمایت نخست‌وزیر جواهر لعل نهرو، مولانا ابوالکلام آزاد و جمعی از اندیشمندان و مدیران فرهنگی دنبال شد تا نهادی ملی برای حفظ و معرفی هنر نوین هند ایجاد شود. سرانجام، گالری ملی هنر مدرن در ۲۹ مارس ۱۹۵۴ در دهلی نو توسط دکتر ساروپالی رادهاکریشنان، معاون رئیس‌جمهور وقت هند، با حضور جواهر لعل نهرو و جمعی از هنرمندان و فرهیختگان افتتاح شد.

ساختمان اصلی گالری در دهلی نو در خانه جایپور (Jaipur House) قرار دارد؛ عمارتی باشکوه که در سال ۱۹۳۶ به عنوان اقامتگاه مهاراجه جایپور ساخته شد. این بنا به طراحی سر آرتور بلومفیلد (Sir Arthur Blomfield) و در چارچوب طرح شهرسازی سر ادوین لوتینز (Sir Edwin Lutyens)، از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری دوره استعماری در دهلی محسوب می‌شود. پلان متقارن، گنبد مرکزی و ترکیب عناصر معماری کلاسیک اروپایی با ویژگی‌های معماری هندی، این ساختمان را به یکی از ارزشمندترین بناهای فرهنگی پایتخت هند تبدیل کرده است.

افتتاح گالری با برگزاری نمایشگاهی از آثار برجسته مجسمه‌سازی همراه بود که هنرمندانی چون دبی پراساد روی چودوری، رامکینکار بایج، سانخو چودوری، دانراج باگات و سرباری روی چودوری در آن حضور داشتند. این نمایشگاه توسط هرمان گوتس (Hermann Goetz)، مورخ برجسته هنر و نخستین مدیر گالری ملی هنر مدرن، سامان‌دهی شد. گوتس از پیشگامان مطالعات تاریخ هنر هند بود و نقش مهمی در بنیان‌گذاری موزه بارودا و سامان‌دهی موزه‌های هنری هند ایفا کرد.

در ادامه سیاست تمرکززدایی فرهنگی، شعبه بمبئی گالری ملی هنر مدرن در سال ۱۹۹۶ آغاز به کار کرد. این مرکز طی سه دهه گذشته به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های هنر مدرن و معاصر در غرب هند تبدیل شده و میزبان نمایشگاه‌های آثار هنرمندان برجسته هندی و بین‌المللی، جشنواره‌های هنری، برنامه‌های پژوهشی و فعالیت‌های آموزشی بوده است. همچنین این گالری با دانشگاه‌ها، موزه‌ها و مؤسسات هنری داخلی و بین‌المللی همکاری مستمر دارد و نقش مهمی در گسترش تعاملات فرهنگی هند با جهان ایفا می‌کند.

مجموعه آثار گالری ملی هنر مدرن، یکی از غنی‌ترین مجموعه‌های هنر مدرن هند به شمار می‌رود و شامل هزاران اثر در حوزه‌های نقاشی، مجسمه‌سازی، چاپ دستی، طراحی، عکاسی و هنرهای نوین است. این مجموعه، روند تحول هنر هند را از نیمه دوم قرن نوزدهم تاکنون به تصویر می‌کشد و آثار بسیاری از برجسته‌ترین هنرمندان هند را در خود جای داده است. افزون بر این، در برخی نمایشگاه‌های ویژه، آثار هنرمندان بین‌المللی از جمله پابلو پیکاسو و نیز مجموعه‌هایی از تمدن‌های کهن مانند آثار مصر باستان، شامل مومیایی‌ها، پیکره‌ها و اشیای تاریخی، به نمایش درآمده است.

امروزه گالری ملی هنر مدرن نه تنها یک فضای نمایش آثار هنری، بلکه یک مرکز مهم آموزشی، پژوهشی و فرهنگی محسوب می‌شود. این مجموعه با برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی، نشست‌های علمی، کارگاه‌های آموزشی، برنامه‌های ویژه دانشجویان، انتشار کتاب‌ها و کاتالوگ‌های پژوهشی و حمایت از هنرمندان جوان، سهم قابل توجهی در ارتقای فرهنگ بصری جامعه هند ایفا کرده است.

تأسیس شعبه‌های منطقه‌ای در بمبئی و بنگلور، نشان‌دهنده سیاست تمرکززدایی فرهنگی و گسترش دسترسی عمومی به هنر در سراسر کشور است. این مراکز ضمن معرفی هنر مدرن و معاصر، توجه ویژه‌ای به هنرهای بومی، میراث فرهنگی، هنرهای مردمی و شیوه‌های نوین کیوریتوری دارند و بر این باورند که حفظ تنوع فرهنگی و حمایت از خلاقیت هنری، یکی از ارکان توسعه فرهنگی و هویت ملی هند به شمار می‌آید.

امروزه گالری ملی هنر مدرن، بمبئی به عنوان یکی از معتبرترین مراکز هنرهای تجسمی در جنوب آسیا شناخته می‌شود؛ نهادی که با تلفیق میراث هنری هند، نوآوری‌های معاصر و تعاملات بین‌المللی، نقش مهمی در معرفی هنر هند به جهان و گسترش گفت‌وگوی فرهنگی میان ملت‌ها ایفا می‌کند.

علاقمندان برای استفاده و تماس با این گالری می توانند به آدرس تارنمای https://sites.google.com/view/ngmaindia/home/about

 مراجعه کنند.

منابع:

1. Irwin, J. (1981). Indian Summer: Lutyens, Baker, and Imperial Delhi. Yale University Press.
2. Mitter, P. (2001). Indian Art. Oxford University Press.
3. National Gallery of Modern Art. (n.d.). About NGMA. https://ngmaindia.gov.in
4. Ministry of Culture, Government of India. (n.d.). National Gallery of Modern Art. https://indiaculture.gov.in
5. Harle, J. C. (1994). The Art and Architecture of the Indian Subcontinent (2nd ed.). Yale University Press.
6. Guha-Thakurta, T. (1992). The Making of a New "Indian" Art: Artists, Aesthetics and Nationalism in Bengal, c.1850–1920. Cambridge University Press.