رهبر برجسته جنبش آزادی‌خواهی و سخنران پرشورِ جامو و کشمیر تحت اشغال، سید علی شاه گیلانی، تمام زندگی خود را صرف مبارزه سیاسی برای حق تعیین سرنوشت مردم کشمیر کرد و از بستر کنفرانس حریت، نقش مهمی در رهبری این جنبش ایفا نمود. او نه تنها صدایی قدرتمند در عرصه سیاسی بود، بلکه نویسنده‌ای برجسته، مورخ، اندیشمند و پژوهشگری در سطح عالی نیز به شمار می‌رفت.
سید علی شاه گیلانی مبارزه سیاسی خود را از دوران دانشجویی آغاز کرد. او از همان سال‌های ابتدایی زندگی، مطالعه عمیقی درباره مسائل سیاسی، اجتماعی و ایدئولوژیک کشمیر انجام داد و بعدها در سیاست جامو و کشمیر تحت اشغال، جایگاهی برجسته به دست آورد. محور اصلی سیاست او، حق تعیین سرنوشت مردم کشمیر و حل مسئله کشمیر تحت اشغال، مطابق با خواسته‌ها و آرمان‌های مردم آن منطقه بود.
او برای چندین دهه به نمادی از مقاومت سیاسی در برابر سیاست‌های دولت هند تبدیل شد. سختی‌های زندان، بازداشت خانگی و سایر مشکلات نیز نتوانست عزم سیاسی او را متزلزل کند. او در کنفرانس حریت نیز مسئولیت‌های مهم رهبری را بر عهده داشت و تلاش‌های خود را برای مطرح کردن دیدگاه سیاسی کشمیری‌ها در سطح محلی و بین‌المللی ادامه داد.
سید علی شاه گیلانی علاوه بر اینکه سخنرانی برجسته بود، مورخ و پژوهشگری کارآزموده نیز به شمار می‌رفت. او از دوران دانشجویی علاقه فراوانی به مطالعه داشت. زندگی علمی و فکری او عمیقاً تحت تأثیر سید ابوالاعلی مودودی و شاعر مشرق، علامه محمد اقبال، قرار داشت و او عاشقی صادق برای اقبال و از کارشناسان اقبالیات به شمار می‌رفت.
او همچنین سه کتاب درباره موضوع شعر فارسی علامه اقبال تألیف کرد. در نوشته‌های او روانی و انسجام چشمگیری دیده می‌شد و استفاده به‌جا و زیبای اشعار در مقالات، سبک نگارش او را متمایز می‌ساخت.
سید علی شاه گیلانی، از جمله با زندگی‌نامه خودنوشتش «کنار ولر»، نویسنده بیش از بیست کتاب بود. «روداد قفس»، «ذکر مظلوم در سفر محمود» و «اقبال در پرتو پیامش» از جمله آثار مشهور او هستند.
در آثار سید علی شاه گیلانی، آزادی‌خواهی، خودی، امت مسلمان، اصلاح جامعه و ابعاد مبارزه سیاسی کشمیر برجسته بودند. نوشته‌های او بر چندین نسل از مردم جامو و کشمیر تحت اشغال، به‌ویژه جوانان، تأثیر گذاشت. کتاب‌های او صرفاً نوشته‌هایی ادبی یا سیاسی نبودند، بلکه بازتاب‌دهنده مسیر فکری، دیدگاه‌های سیاسی و نگرش او درباره جامعه کشمیر نیز بودند.
نقشی که او در مسیر سیاسی خود در بستر کنفرانس حریت ایفا کرد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. او برای مدت طولانی تلاش کرد مسئله کشمیر را به عنوان یک مسئله سیاسی مطرح کند، رهبری کشمیر را متحد نگه دارد و توجه جامعه جهانی را به مسئله کشمیر جلب کند.
یکی از جنبه‌های برجسته شخصیت سید علی شاه گیلانی این نیز بود که در کنار فعالیت‌های سیاسی، به‌طور مستمر با مطالعه و تألیف و نگارش در ارتباط بود. در نوشته‌های او استواری ایدئولوژیک، آگاهی تاریخی و تصور روشن او درباره آینده سیاسی کشمیر به‌وضوح دیده می‌شود.
(اول ستامبر) به مناسبت پنجمین سالگرد درگذشت او، رهبری سیاسی آزاد جامو و کشمیر، ضمن ادای احترام به خدمات سیاسی و علمی سید علی شاه گیلانی، گفته است که مبارزه طولانی و فداکاری‌های او برای حق تعیین سرنوشت مردم کشمیر را نمی‌توان فراموش کرد.
افتخار گیلانی، نخست‌وزیر آزاد جامو و کشمیر، در بیانیه خود گفت که سید علی شاه گیلانی تمام زندگی خود را وقف حق تعیین سرنوشت مردم کشمیر کرده بود. او گفت که مبارزه سیاسی، استقامت و خدمات فکری گیلانی برای نسل‌های آینده چراغ راه است. مبارزه او نقش مهمی در برجسته کردن مسئله جامو و کشمیر ایفا کرد و فداکاری‌های او همواره به یاد آورده خواهد شد.
چودری طارق فاروق، رئیس موقت آزاد جامو و کشمیر، در بیانیه خود گفت که سید علی شاه گیلانی صدایی قدرتمند برای مقاومت کشمیر بود که چندین دهه از زندگی خود را وقف آرمان کشمیر کرد. او گفت که در کنار مبارزه سیاسی گیلانی، خدمات علمی، ادبی و فکری او نیز ارزشمند است و آثار و اندیشه‌های او میراثی علمی مهم برای مردم کشمیر، به‌ویژه نسل جوان، به شمار می‌رود.
شاه غلام قادر، رئیس مسلم لیگ (ن) آزاد کشمیر، سید علی شاه گیلانی را تنها رهبر «مورد اجماع» کشمیری‌های ساکن در دو سوی خط کنترل توصیف کرده است. او عاشق پاکستان بود و شعار «ما پاکستانی هستیم، پاکستان از آنِ ماست» او به محبوب‌ترین شعار در میان پاکستانی‌ها و کشمیری‌های ساکن داخل و خارج از پاکستان تبدیل شده است.
نظر شما