مشخصات کتاب:
نام کتاب: چریک‌های سربرهنه (پژوهشی در جهاد افغانستان با محوریت کارنامۀ جبهات شهید افضلی)
نویسنده: دکتر خلیل‌الله افضلی
موضوع: تاریخ معاصر افغانستان، جهاد افغانستان و بررسی جریان‌های جهادی هرات
ناشر: مؤسسۀ پژوهشی بایسنغر
نوبت چاپ: چاپ اول (۱۳۹۷ خورشیدی)
تعداد صفحات: ۱۲۰ صفحه
کتاب «چریک‌های سربرهنه» پژوهشی ارزشمند و مستند دربارۀ یکی از مقاطع پرفرازونشیب و سرنوشت‌ساز تاریخ معاصر افغانستان است که به بررسی تحولات اجتماعی، سیاسی و نظامی حوزه غرب کشور، به‌ویژه ولایت هرات می‌پردازد و بازتاب‌دهندۀ رویدادهای سرنوشت‌سازی است که جغرافیای مأموریتی این منطقه را در ابعاد مختلف تحت تأثیر قرار داده است. ثبت دقیق و متدلوژیک رویدادهای این دوره از تاریخ افغانستان، فراتر از یک مأموریت پژوهشی، گامی بنیادین در جهت صیانت از هویت تاریخی، مستندسازی فداکاری‌های ملی و جلوگیری از غلبۀ روایت‌های تحریف‌شده و غیرمستند به شمار می‌رود که ضرورت درک لایه‌های پنهان تحولات اجتماعی و جهادی هرات را دوچندان می‌سازد.
این اثر ماندگار به کوشش دکتر خلیل‌الله افضلی، پژوهشگر و رئیس مؤسسه پژوهشی بایسنغر، تدوین شده است که با اتکا به پیشینه علمی درخشان و تخصص خود در حوزۀ مطالعات تاریخی و متون شفاهی، گامی نظام‌مند در این عرصه برداشته است. هدف اصلی نویسنده از تألیف این اثر، بازخوانی منصفانه و روشن‌گری پیرامون رویکردها، فداکاری‌ها و کارنامۀ جبهات شهید صفی‌الله افضلی میان سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۷۴ خورشیدی است تا روایتی اصیل و مبتنی بر اسناد دست‌اول از مدیریت جهادی و تشکیلاتی هرات به نسل‌های آینده ارائه کند و خلأهای موجود در تبیین نقش جریان‌های اصیل مردمی را پوشش دهد.
تحلیل محتوای کتاب نشان می‌دهد که این اثر فراتر از یک گزارش نظامی یا وقایع‌نگاری ساده، به کالبدشکافی ابعاد فکری، تشکیلاتی، فرهنگی و اجتماعی جبهات تحت امر شهید افضلی می‌پردازد و ارزش تمدنی و ادبی بارزی در حوزۀ تاریخ‌نگاری جهاد شفاهی دارد. در این کتاب، ارزش‌های حاکم بر جامعۀ مجاهدین هرات و تعهد آنان به اصول بومی و اسلامی در کنار رویکردهای بازسازی و خدمات اجتماعی به تصویر کشیده شده است و وجود اسناد غنیِ مکتوب نظیر وصیت‌نامه‌ها، یادداشت‌های روزانه و تصاویر تاریخی، غنای استنادی و ادبی ویژه‌ای به متن بخشیده است که خواننده را مستقیماً با اتمسفر فکری آن برهه از تاریخ پیوند می‌دهد.
ساختار کلی کتاب به شیوه‌ای منسجم و علمی در دو بخش اصلی سازمان‌دهی شده است که کلیت مباحث را پوشش می‌دهد. بخش نخست به متن اصلی اختصاص یافته است که در قالب گفتارهای پیوسته، چگونگی شکل‌گیری، ساختار تشکیلاتی، نگرش‌های سیاسی، قلمرو فعالیت و عملیات‌های شاخص جبهات شهید افضلی را در کنار فعالیت‌های فرهنگی و مدنی آنان کالبدشکافی می‌کند؛ بخش دوم کتاب نیز به پیوست‌ها و مستندات تاریخی اختصاص دارد که شامل نامه‌ها، وصیت‌نامه‌های شهدا، یادداشت‌های روزانۀ مجاهدین و آلبوم تصاویر مرتبط با افراد و کارکردهای این جبهه است که تکمیل‌کنندۀ مباحث نظری و تاریخی بخش نخست محسوب می‌شود.
نظر شما