در سال ۱۹۹۱ میلادی، فدراسیون بین‌المللی مترجمان (FIT) پیشنهاد برگزاری روز جهانی ترجمه را مطرح کرد تا تدبیری برای ایجاد همبستگی میان جامعه مترجمان سراسر جهان باشد. بر این اساس، هر ساله در ۳۰ سپتامبر، به توصیه سازمان ملل متحد، «روز جهانی ترجمه» در سراسر جهان گرامی داشته می‌شود. هدف اصلی این روز، قدردانی از زحمات مترجمان، نویسندگان و متخصصان زبان است که مانند پلی میان زبان‌های مختلف عمل می‌کنند. ترجمه بزرگ‌ترین ابزار برای انتقال ادبیات، دانش علمی و فلسفه به دیگر زبان‌ها و ایجاد تفهم متقابل در سطح جهانی است.
به مناسبت روز جهانی ترجمه (International Translation Day)، یک نشست زنده و آنلاین با موضوع «نقش ترجمه در رشد و توسعه زبان‌ها» از استودیوی اختصاصی «بنیاد زبان سندی» (Sindhi Language Authority) برگزار گردید.
از آنجا که بنیاد زبان سندی یک نهاد خودمختار علمی، پژوهشی و زبانی وابسته به دولت سنده در شهر حیدرآباد است، مسئولیت اصلی ترویج، حفظ و مدرن‌سازی زبان سندی، برگردان شاهکارهای علمی و ادبی جهان، تدوین فرهنگ‌نامه‌ها و ارتقای آگاهی عمومی از طریق برنامه‌های آموزشی را بر عهده دارد. به همین دلیل، میزبانی این ویژه‌برنامه بین‌المللی در اسودیوی این مرکز انجام شد.
معرفی شرکت‌کنندگان و مجری در این نشست :
* امر سندو (مجری): استاد فلسفه در دانشگاه سند (جامشورو)، شاعر برجسته، ستون‌نویس و فعال مدنی و حقوق بشر.
* دکتر فیاض لطیف (میهمان): نویسنده، مترجم، شاعر و پژوهشگر برجسته در زمینه شعر و زیبایی‌شناسی «شیخ ایاز».
* پروفسور منوج کمار و نوید سندیلو (میهمانان): پژوهشگران و نویسندگان سرشناس در حوزه ادبیات سنذی، زبان‌شناسی و ترجمه مدرن.
در پاسخ به پرسش های اساسی از جمله اینکه: چرا ترجمه برای هر زبانی ضروری است و چه پیامدهایی دارد؟ دکتر فیاض لطیف به این موضوع اشاره داشتند که بر اساس پژوهش‌های من، حیاتی‌ترین نیاز به ترجمه در این است که فرهنگ‌ها و تمدن‌ها را به یکدیگر پیوند می‌دهد. تغییرات اجتماعی، فرهنگی و حتی تحولات سیاسی در جوامع، از مسیر ترجمه شکل می‌گیرند. وقتی آثاری از یک زبان ترجمه می‌شود، اندیشه‌های سیاسی، دیدگاه‌های اجتماعی، سیاست‌ها و قوانین کشورهای دیگر مبادله می‌شوند و جامعه از تجربیات و اندیشه‌های نو بهره‌مند می‌گردد.
پروفسور منوج کمار نیز فرمودند با تایید این دیدگاه افزود: فرهنگ و تمدنی که امروز در دست داریم، مرهون هنر ترجمه است. اگر ترجمه وجود نداشت، ما مانند چاهی خشک و بی‌حاصل می‌شدیم که نه کسی می‌توانست از آن بهره ببرد و نه عطشی را سیراب می‌کرد.
وی همچنین تاکید کرد که مسئله اصلی، «کیفیت و معیار ترجمه» است؛ زیرا ترجمه صرفاً جایگزینی واژگان یا برگردان لفظی نیست، بلکه هویت، روح و فرهنگ یک ملت را منتقل می‌کند. از این رو، اگرچه ترجمه پیامدهای مثبت فراوانی دارد، اما گاه نکات نادرستی نیز وارد فرهنگ مقصد می‌شود که خود نیازمند نشست تخصصی دیگری است. ترجمه تنها برگردان واژه‌ها نیست، بلکه نقطه تلاقی تمدن‌هاست. در منطقه شبه‌قاره و به‌ویژه ایالت سند، زبان فارسی برای سده‌های متمادی زبان رسمی، علمی و ادبی بوده است.
در اندیشه و شعر حضرت شاه عبداللطیف بهتائی (شاعر بزرگ سند)، تاثیر معارف اسلامی و ادبیات فارسی به‌روشنی نمایان است. همچنین میرزا قلیچ بیگ (پدر نثر نو و درام در زبان سندی) با ترجمه ده‌ها اثر ارزشمند از زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی به زبان سندی، خزانه‌ی ادبیات سندی را غنی ساخت.
او با برگردان آثار بزرگانی چون سعدی، خیام و مولوی و همچنین ترجمه آثار انگلیسی، پلی میان ادبیات جهانی و سندی ایجاد نمود.
همچنین برگردان اندیشه‌های علامه اقبال به زبان سندی نشان می‌دهد که پیوند تاریخی زبان سندی با زبان فارسی از طریق ترجمه استوار مانده است.
امروزه در کنار ادبیات انگلیسی، بهره‌گیری از ذخایر کلاسیک و معاصر زبان فارسی برای حفظ پویایی و اصالت زبان سنذی امری اجتناب‌ناپذیر است. ترجمه نه تنها پل ارتباطی میان تمدن‌ها، بلکه شریان حیاتی برای بقا، پویایی و غنی‌سازی زبان‌ها و فرهنگ‌های بومی است. از این رو، روز جهانی ترجمه نباید صرفاً به برنامه‌های نمادین محدود شود، بلکه شایسته است این روز مهم به عنوان یک مناسبت ملی در تقویم رسمی کشور گنجانده و تجلیل شود تا اهمیت بنیادین دانش، تفکر انتقادی و تبادل فرهنگی در جامعه بیش از پیش نهادینه گردد.
منبع کانال اطلاع رسانی اداره بنیاد زبان سندی https://www.facebook.com/sindhilanguageauthority
نظر شما