۱. بنیاد، آغاز و ارتباط با دکتر آنی بسنت (۱۹۰۱ تا ۱۹۱۷ میلادی)
سنگ بنا (۱۹۰۱): سنگ بنای سالن بسنت در ۲۶ فوریه ۱۹۰۱ توسط خیم‌چند میتانی نهاده شد. این بنا در اصل زیر نظر انجمن خداشناسی (Theosophical Society) برای فعالیت‌های آموزشی، فکری و اجتماعی ساخته شد.
علت نام‌گذاری: این سالن به نام دکتر آنی بسنت (Dr. Annie Besant)، پژوهشگر، فیلسوف، اصلاح‌طلب اجتماعی و از رهبران فعال جنبش استقلال شبه‌قاره نام‌گذاری شد. او تا زمان درگذشتش در سال ۱۹۳۳، رهبر برجسته انجمن خداشناسی بود. (لازم به ذکر است که دکتر آنی بسنت از بنیان‌گذاران کالج دولتی کالی موری/دانشگاه فعلی نیز بوده است).
افتتاح رسمی (۱۹۱۷): اگرچه ساخت بنا ادامه داشت، اما خود دکتر آنی بسنت در سال ۱۹۱۷ با سفر به حیدرآباد، این سالن را به طور رسمی افتتاح کرد.
نقش اولیه: پیش از استقلال پاکستان، سالن بسنت کانون فکر و اندیشه بود. هنگامی که دکتر آنی بسنت جنبش هوم رول (Home Rule Movement) را آغاز کرد، این سالن به مرکز اصلی جنبش‌های سیاسی، اجتماعی، آموزشی و ادبی در سند تبدیل شد.
۲. دوران پس از استقلال و افول (۱۹۴۷ تا ۲۰۱۸ میلادی)
پیامدهای تقسیم شبه‌قاره (۱۹۴۷): پس از تقسیم شبه‌قاره در سال ۱۹۴۷، بیشتر رهبران هندوی انجمن خداشناسی به هند مهاجرت کردند. اگرچه بعداً اندیشمند برجسته سند، ساین محمد ابراهیم جویو، مدتی مدیریت انجمن خداشناسی محلی را بر عهده گرفت و برای حفظ آن کوشید، اما به تدریج با کاهش سرپرستی، مدیریت بنا آسیب دید.
استفاده تجاری و تخریب: با گذشت زمان، اهداف اصلی و تاریخی بنا فراموش شد. سالن بیسنت برای مقاصد تجاری مانند برگزاری مراسم عروسی و جشن‌های تولد اجاره داده شد که این امر به ساختار تاریخی آن آسیب جدی وارد کرد.
حوادث و خطرات: در دهه ۱۹۹۰ میلادی، حادثه آتش‌سوزی در ساختمان رخ داد. همچنین تجمع پسماندها در اطراف بنا و تبدیل محیط اطراف به پارکینگ، موجب آسیب به دیوارها و انحطاط این اثر تاریخی شد.
۳. بازسازی تاریخی توسط صندوق وقف میراث سند (EFT) (از ۲۰۱۹ تا کنون)
قرارداد تاریخی (۵ آوریل ۲۰۱۹): صندوق وقف حفظ میراث سند (Endowment Fund Trust - EFT) برای نجات این اثر تاریخی وارد عمل شد. در ۵ آوریل ۲۰۱۹، قراردادی سه جانبه میان EFT، مدیریت شهری و نماینده انجمن خداشناسی (ابرار قاضی) امضا شد که طبق آن، مدیریت این بنا به مدت ۱۰ سال به EFT واگذار گردید.
پروژه بازسازی: هزینه بازسازی حدود ۱۰ میلیون روپیه برآورد شد. با وجود تاخیرهای ناشی از همه‌گیری کووید-۱۹، مرمت تخصصی بنا زیر نظر کارشناسان انجام شد و اصالت ۱۲۰ ساله آن احیا گردید.
چارچوب مدیریتی: برای اداره این مرکز، کمیته‌ای مشترک متشکل از نمایندگان EFT، مقامات شهری و نماینده انجمن خداشناسی تشکیل شد.
۴. چهره جدید سالن بیسنت: امکانات و کتابخانه‌ها
پس از بازسازی، سالن بیسنت به یک مجتمع پویا، علمی و فرهنگی تبدیل شده است. امکانات فعلی آن عبارتند از:
۱. کتابخانه عبداللہ شاہ: کتابخانه‌ای آرام برای پژوهشگران، استادان و دانشجویان شامل کتاب‌هایی در زمینه‌های تاریخ، جغرافیا، علم، دین، فلسفه، ادبیات، معماری و باستان‌شناسی.
۲. کتابخانه کودکان (JS Children's Library): کتابخانه‌ای ویژه کودکان ۶ تا ۱۱ سال که دارای بخش اختصاصی کتاب‌های نایاب حکیم محمد سعید، ابزارهای یادگیری الکترونیکی، رایانه و بازی‌های آموزشی است.
۳. کافه نویسندگان و مرکز اجتماع: محلی برای گفتگو، تبادل نظر و فعالیت‌های خلاقانه نویسندگان، شاعران و هنرمندان.
۴. نگارخانه هنر و فضای باز: فضایی برای برگزاری نمایشگاه‌های هنری، خوشنویسی، کارگاه‌های موسیقی و صنایع دستی.
۵. محور فعالیت‌های علمی و فرهنگی
پس از بازسازی، برنامه‌های متعدد ملی و بین‌المللی در این سالن برگزار شده است، از جمله:
بزرگداشت محمد ابراهیم جویو (نوامبر ۲۰۲۳): ادای احترام به این اندیشمند بزرگ با همکاری «سندھی ادبی سنگت».
جشنواره ادبیات کودکان (۲۰ نوامبر ۲۰۲۳): برگزاری کارگاه‌های هنری و قصه گویی برای کودکان همزمان با روز جهانی کودک.
یادبود ممتاز میرزا (۲۹ نوامبر ۲۰۲۳): مراسمی به پاس خدمات ممتاز میرزا در عرصه تئاتر و نمایشنامه‌نویسی.
بزرگداشت دکتر ان.ای. بلوچ (۱۶ دسامبر ۲۰۲۳): رونمایی از آثار او در زمینه فرهنگ و تاریخ سند.
شبی با احمد فراز (۱۲ ژانویه ۲۰۲۴): نشست شعر و بررسی آثار شاعر برجسته، احمد فراز.
نمایشگاه عکس مکلی (مارس ۲۰۲۴): نمایشگاه تصاویر تاریخی از مجموعه تاریخی مکلی.
بزرگداشت پیر حسام‌الدین راشدی (۱ آوریل ۲۰۲۴): تجلیل از خدمات مورخ و پژوهشگر برجسته.
عصر موسیقی صوفیانه (۲۶ آوریل ۲۰۲۴): اجرای زنده موسیقی صوفیانه توسط هنرمند سرشناس، صنم ماروی.
بزرگداشت الن فقیر (۴ ژوئیه ۲۰۲۴): برنامه‌ای به مناسبت بیست و چهارمین سالگرد درگذشت این خواننده مردمی.
جشن استقلال و جشن لطیف (اوت ۲۰۲۴): برگزاری سمینار بین‌المللی به مناسبت ۲۸۱امین سالگرد عرس شاه عبداللطیف بهتایی و برنامه‌های روز استقلال.
۶. درباره صندوق وقف میراث سند (EFT)
صندوق وقف حفظ میراث سند (EFT) در سپتامبر ۲۰۰۹ میلادی با سرمایه اولیه ۱ میلیارد روپیه و در قالب مشارکت بخش عمومی و خصوصی تاسیس شد. این صندوق یک نهاد غیرانتفاعی است که هدف آن حفظ آثار تاریخی، بناها، کتیبه‌ها و میراث معنوی و فرهنگی ایالت سند است.
هیئت امنای صندوق (EFT Board of Trustees): از نمایندگان و متولیان دولتی از جمله: اختر حسین بگٹی (دبیر اوقاف) و خیر محمد کلوڑ (دبیر فرهنگ و گردشگری) تشکیل شده اند.

نهایتا می توان گفت: مرکز فرهنگی بسنت هال حیدرآباد تنها یک بنای آجری تاریخی نیست، بلکه نمادی برجسته از تاریخ آموزشی، صوفیانه و دوران معاصر شهر حیدرآباد است. این سالن از زمان تاسیس در سال ۱۹۰۱ تا دوران افول و سپس احیای دوباره در سال ۲۰۱۹ به دست صندوق وقف میراث سند (EFT)، همواره پرچمدار فرهنگ و اندیشه بوده و امروز نیز مرکز پویایی برای اهل علم، هنر و ادب در حیدرآباد به شمار می‌رود.

https://youtu.be/fOyjDYcw0lE?si=iTv0hcDv4nTGtryu https://eftsindh.org.pk