چکیده
کافه‌کتاب فرهنگ‌سرا با بیش از یک‌هزار عنوان کتاب (شامل حدود ۴,۰۰۰ جلد) در ساحه سرک ۶۴ متره شهر هرات و در محل فروشگاه زیتون مال گشایش یافت. این مرکز که توسط فرهنگ‌سرای استاد عبدالواحد بهره راه‌اندازی شده، علاوه بر عرضه و فروش کتاب، فضای مطالعه ویژه‌ای برای علاقه‌مندان فراهم کرده است. این مجموعه قرار است به محلی برای استفاده محصلان و جوانان در زمینه مطالعه، آمادگی کانکور، تحقیقات و نگارش پایان‌نامه‌های تحصیلی تبدیل شود. نمایش و فروش صنایع‌دستی و آثار تزئینی ساخته‌شده توسط دختران هرات، در کنار حضور دو استاد مجرب برای آموزش خوشنویسی و مینیاتوری مکتب هنری هرات، فعالیت این مرکز را به فضایی ترکیبی برای کتاب، مطالعه و هنرهای سنتی تبدیل کرده است.
راه‌اندازی این مجموعه به عنوان پنجمین مرکز فرهنگی تحت پوشش فرهنگ‌سرای استاد بهره، نشانه‌ای از تداوم ایجاد فضاهای فرهنگی تعاملی در هرات است که ظرفیت قابل توجهی برای پایش وضعیت کتابخوانی و فعالیت‌های هنری جوانان و دانشجویان دارد.
موضوع
کافه‌کتاب فرهنگ‌سرا در شهر هرات با هدف ترویج مطالعه، فراهم‌کردن فضای مناسب برای علاقه‌مندان کتاب و حمایت از هنرمندان بومی افتتاح شده است. این مرکز در یک موقعیت تجاری ـ فرهنگی، یعنی در فروشگاه زیتون مال واقع در سرک ۶۴ متره هرات، ایجاد شده تا دسترسی شهروندان و جوانان به کتاب تسهیل شود.
به گفته ولی‌شاه بهره، مسئول فرهنگ‌سرای استاد عبدالواحد بهره، در این کافه‌کتاب بیش از یک‌هزار عنوان کتاب شامل مجموعه‌ای از آثار نویسندگان هرات، افغانستان و آثار برجسته بین‌المللی به زبان‌های مختلف عرضه شده که در مجموع بالغ بر ۴,۰۰۰ جلد کتاب را در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد.
این مرکز علاوه بر فروش کتاب، امکان مطالعه رایگان و حضوری را برای مراجعه‌کنندگان فراهم می‌کند؛ به‌گونه‌ای که محصلان و دانش‌آموزان می‌توانند برای آمادگی کانکور، انجام تحقیقات دانشگاهی و نگارش پایان‌نامه‌های تحصیلی از فضای آن استفاده کنند.
پیوند کتاب با هنر و فعالیت‌های فرهنگی
بخش متمایز فعالیت این کافه‌کتاب، توجه ویژه آن به هنرهای سنتی و صنایع‌دستی است. وسایل تزئینی و صنایع‌دستی ساخته‌شده توسط دختران هنرمند هرات در این مکان به نمایش و فروش گذاشته می‌شود تا زمینه مناسبی برای حمایت و ایجاد انگیزه در آنان فراهم شود.
علاوه بر این، بنا بر اعلام مدیریت مرکز، دو تن از استادان هنر هرات در این مکان مستقر شده‌اند و قرار است دوره‌های آموزشی خطاطی، خوشنویسی و مینیاتوری اصیل مکتب هنری هرات را به‌طور منظم برای علاقه‌مندان برگزار کنند. این ترکیب کارکردی (کتاب، آموزش و گالری هنری) از نظر رصد فرهنگی اهمیت دارد؛ زیرا الگوی سنتی کتابفروشی را به فضایی فرهنگی و چندمنظوره تبدیل کرده است.
هرات؛ بستر فرهنگی و مخاطبان جوان
هرات همواره به‌عنوان یکی از قطب‌های تاریخی، ادبی و فرهنگی حوزه تمدنی شناخته می‌شود و پیشینه‌ای در زمینه پرورش خطاطان و مینیاتوریست‌های بزرگ دارد. راه‌اندازی این مرکز جدید (که پنجمین اقدام ساختاری فرهنگ‌سرای استاد بهره در شهر و ولسوالی‌های هرات به شمار می‌رود)، نشان‌دهنده وجود تقاضا برای فضاهای فرهنگی در میان قشر جوان، به‌ویژه دختران و دانشجویان هراتی است. استقبال اولیه کاربران در شبکه‌های اجتماعی از افتتاح این مرکز نیز بازتابی از علاقه نسل جوان به باززنده‌سازی هویت هنری و ادبی شهرشان است.
فضای فرهنگی جایگزین در برابر مصرف دیجیتال
یکی از چالش‌هایی که در حاشیه افتتاح این مرکز از سوی کارشناسان و استادان پوهنتون هرات مطرح شد، افزایش استفاده جوانان از فضای مجازی و ابزارهای دیجیتال است که از نگاه آنان با کاهش نسبی مطالعه کتاب‌های چاپی ارتباط دارد.
از این منظر، کافه‌کتاب فرهنگ‌سرا با ترکیب محیط کافه، فضای مطالعه و کارگاه‌های هنری، یک فضای حضوری جذاب برای فعالیت فرهنگی ایجاد کرده است. تداوم فعالیت این مرکز در زیتون مال و میزان استقبال جوانان می‌تواند به‌عنوان شاخصی برای ارزیابی میزان موفقیت الگوهای جدید در جذب نسل جوان به کتاب چاپی و هنرهای دستی مورد توجه قرار گیرد.
جمع‌بندی
گشایش کافه‌کتاب فرهنگ‌سرا در هرات، نمونه‌ای از ایجاد یک فضای فرهنگی چندکارکردی با محوریت کتاب، آموزش و هنر خوشنویسی است. وجود ۴,۰۰۰ جلد کتاب، پیش‌بینی فضای تحقیقاتی برای محصلان، حمایت از صنایع‌دستی دختران و توجه به مکتب هنری هرات، دامنه فعالیت این مرکز را فراتر از یک کتابفروشی معمولی قرار داده است.
استمرار برنامه‌های آموزشی، میزان توسعه مجموعه کتاب‌ها و پایداری فعالیت این مرکز در آینده، می‌تواند برای ارزیابی روندهای فرهنگی و پویایی‌های اجتماعی در شهر هرات مورد توجه و پیگیری قرار گیرد.
منبع:
https://pajhwok.com/fa/2026/10/06/a-cultural-center-book-cafe-featuring-over-1000-book-titles-has-opened-in-herat/?utm_source=chatgpt.com
نظر شما