خانه خشتی دیگر نمی‌تواند بر روستاهای جنوب پنجاب تسلط داشته باشد، اما دیوارهای آن زمانی چیزی بیش از یک سقف را بر دوش داشتند. این دیوارها رابطه میان انسان، خاک رس، درختان، فصل‌ها و جامعه را در خود جای داده بودند؛ بیانی آرام و معماری‌شده از یک فرهنگ روستایی که با گذشت هر نسل در حال تغییر است.
اگر به عبادتگاه‌های دیگر ادیان بنگریم، خواهیم دید که در طراحی آن‌ها کوشش فراوانی شده تا فضایی رازآلود و مرموز ایجاد شود؛ جایی کاملاً تاریک است و جایی دیگر نور خورشید را از شیشه‌های رنگی عبور داده‌اند تا نوعی هیبت و بیگانگی خاص بر ذهن انسان حاکم شود. اما در معماری اسلامی چنین جلوه‌گری‌هایی هیچ…
