عبدالکریم تمنا هروی، شاعر، نویسنده و پژوهشگر ادبی معاصر هرات، در سال ۱۳۱۹ خورشیدی در روستای سروستان، از مربوطات شهرستان انجیل ولایت هرات، دیده به جهان گشود. وی آموزش‌های مقدماتی علوم و خواندن متون عربی را نزد علمای محل فراگرفت و از همان سال‌های جوانی به شعر و نویسندگی روی آورد.
از سال ۱۳۴۰ خورشیدی، سروده‌ها و نوشته‌های عبدالکریم تمنا در روزنامۀ «اتفاق اسلام» هرات به نشر می‌رسید. حضور پیوسته او در مطبوعات، زمینه‌ساز شناخته‌شدن وی در میان اهل فرهنگ و ادب هرات شد.
در سال ۱۳۴۵ خورشیدی، تمنا به عنوان مدیر کتابخانۀ عامۀ هرات برگزیده شد. او در این دوره در گسترش فعالیت‌های فرهنگی و ادبی کتابخانه نقش داشت. در سال ۱۳۴۷ خورشیدی نیز با جریدۀ ملی «ترجمان» همکاری آغاز کرد و به عنوان یکی از نویسندگان فعال جامعۀ ادبی هرات شناخته شد.
عبدالکریم تمنا در سال ۱۳۵۵ خورشیدی عضویت لویه‌جرگه را داشت. در سال ۱۳۵۶ خورشیدی به حیث حاکم و فرماندار زنده‌جان، یا پوشنگ کهن، مقرر شد؛ اما پس از مدت کوتاهی به خواست خود از این سمت کناره‌گیری کرد. وی در سال ۱۳۵۷ بار دیگر به عنوان مدیر کتابخانۀ عامۀ هرات تعیین شد.
در سال ۱۳۵۸ خورشیدی، در پی گسترش جنگ‌ها و ناامنی‌های داخلی افغانستان، تمنا رهسپار ایران شد. او در سال‌های اقامت در ایران نیز فعالیت‌های ادبی خود را ادامه داد و نوشته‌ها و سروده‌هایش در شماری از نشریات معتبر ایران، از جمله مجلۀ فرهنگی و هنری «بخارا» و روزنامۀ «اطلاعات»، به نشر رسید.
تمنا از شاعران و نویسندگان فعال نسل خود بود و در نوشته‌هایش به معرفی شاعران، نویسندگان و شخصیت‌های فرهنگی هرات و نیز بررسی میراث ادبی این سرزمین توجه ویژه داشت.
آثار
از آثار شناخته‌شدۀ عبدالکریم تمنا می‌توان به مجموعۀ سروده‌های او با عنوان «پیوند عمر» اشاره کرد که در سال ۱۳۹۵ خورشیدی در شهر هرات به چاپ رسید.
همچنین کتاب «گنج سخن؛ ارج‌نامۀ استاد عبدالکریم تمنا» که دربرگیرندۀ مجموعه‌ای از مقالات و نوشته‌های مربوط به زندگی و فعالیت‌های ادبی اوست، به کوشش دکتر فرامرز تمنا و سیندخت تمنا از سوی مؤسسۀ پژوهشی بایسنغر در سال ۱۳۹۹ خورشیدی منتشر شد.
افزون بر آثار منتشرشده در قالب کتاب، شماری از مقالات و نوشته‌های عبدالکریم تمنا در مطبوعات افغانستان و ایران منتشر شده است که بخشی از آن‌ها دربارۀ شخصیت‌ها و میراث ادبی هرات است.
درگذشت
عبدالکریم تمنا هروی پس از سال‌ها فعالیت در عرصۀ شعر، نویسندگی، پژوهش و فرهنگ، در بیستم اسد/مرداد سال ۱۴۰۲ خورشیدی درگذشت و پیکرش در گازرگاه هرات به خاک سپرده شد.
یاد و آثار او بخشی از میراث ادبی معاصر هرات به شمار می‌رود و نوشته‌های او درباره شاعران و شخصیت‌های فرهنگی این سرزمین، از جمله سیّدمیر هروی، برای شناخت تاریخ ادبی هرات اهمیت دارد.
نظر شما