معرفی کتاب
مشخصات کتاب
نام کتاب: مبادی زبان‌شناسی (بررسی مسائل مقدماتی زبان و زبان‌شناسی)
نویسنده: استاد تمام نجیب‌الله فریور
موضوع: زبان‌شناسی عمومی، آواشناسی، ساخت‌های دستوری زبان، خط‌شناسی، واژه‌شناسی و معناشناسی
ناشر: انتشارات قدس، هرات، افغانستان
نوبت چاپ: چاپ نخست، سال ۱۳۸۹ هجری شمسی؛ چاپ دوم، سال ۱۳۹۵ هجری شمسی؛ نسخه‌ای با سال چاپ ۱۴۰۰ هجری شمسی نیز در منابع وزارت تحصیلات عالی ثبت شده است.
تعداد صفحات: ۲۲۷ صفحه
کتاب «مبادی زبان‌شناسی» اثر استاد تمام نجیب‌الله فریور، از جمله آثار آموزشی و علمی در حوزه زبان‌شناسی و زبان و ادبیات دری در افغانستان است که به بررسی مبانی و مفاهیم مقدماتی مطالعه علمی زبان می‌پردازد. زبان به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین عناصر هویت فرهنگی و تمدنی جوامع بشری، در انتقال دانش، حفظ میراث ادبی، شکل‌گیری اندیشه و تداوم پیوندهای اجتماعی نقش اساسی دارد. ازاین‌رو، شناخت علمی ساختار، کارکردها و روند تحول زبان، به‌ویژه در زمینه تقویت زبان‌های ملی و توسعه ادبیات علمی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. زبان‌شناسی با فراهم‌ساختن چارچوب‌های نظری و روش‌های علمی برای بررسی زبان، زمینه شناخت دقیق‌تر نظام آوایی، ساختارهای دستوری، واژگان و معانی را فراهم می‌سازد. این کتاب در همین راستا، به‌عنوان یکی از منابع آموزشی مورد استفاده در حوزه زبان و ادبیات دری در افغانستان، در معرفی مبانی زبان‌شناسی و گسترش شناخت علمی زبان اهمیت دارد. ثبت این اثر در فهرست منابع آزمون‌های مربوط به جذب اعضای کادر علمی وزارت تحصیلات عالی افغانستان نیز نشان‌دهنده کاربرد آموزشی و دانشگاهی آن در این حوزه است.
استاد تمام نجیب‌الله فریور از استادان و پژوهشگران حوزه زبان و ادبیات دری است که سوابق علمی و تألیفی وی در منابع دانشگاهی افغانستان ثبت شده است. فعالیت‌های علمی و آثار تألیفی وی موضوعاتی چون دستور زبان دری، آواشناسی، واژه‌سازی و بررسی ساختارهای زبانی را در بر می‌گیرد. تألیف کتاب «مبادی زبان‌شناسی» را می‌توان در چارچوب تلاش‌های علمی برای فراهم‌آوردن منابع آموزشی به زبان دری و آشنا ساختن دانشجویان با مفاهیم بنیادین و شاخه‌های اصلی زبان‌شناسی ارزیابی کرد. این اثر با رویکردی آموزشی، زمینه درک منظم‌تر ماهیت زبان و شناخت ابعاد مختلف مطالعه علمی آن را برای دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان این رشته فراهم می‌سازد.
محتوای کتاب به بررسی مباحث اساسی زبان‌شناسی اختصاص دارد و حوزه‌های مختلف مطالعه زبان را در بر می‌گیرد. از جمله موضوعات معرفی‌شده در ساختار اثر می‌توان به مفهوم زبان و زبان‌شناسی، شاخه‌های تاریخی، توصیفی، تطبیقی و نظری زبان‌شناسی، آواشناسی، ساخت‌های دستوری زبان، خط‌شناسی، واژه‌شناسی و معناشناسی اشاره کرد. پرداختن به این موضوعات، امکان شناخت جنبه‌های گوناگون زبان را از نظام آوایی و ساختار دستوری تا نظام نوشتار، واژگان و معنا فراهم می‌سازد و خواننده را با زمینه‌های اصلی تحلیل علمی زبان آشنا می‌کند. اهمیت این اثر، افزون بر جنبه آموزشی، در سهم آن در توسعه زبان علمی دری، گسترش اصطلاحات تخصصی و تقویت منابع دانشگاهی بومی نیز قابل توجه است؛ زیرا فراهم‌بودن منابع تخصصی به زبان دری می‌تواند زمینه انتقال دانش، گسترش پژوهش‌های زبان‌شناختی و حفظ ظرفیت علمی و ادبی این زبان را تقویت کند. از این منظر، کتاب در مجموعه منابع آموزشی مرتبط با زبان‌شناسی در افغانستان جایگاهی قابل توجه دارد و می‌تواند مبنایی برای آشنایی مقدماتی با این رشته و پیگیری مطالعات تخصصی‌تر باشد.
بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در شناس‌نامه علمی دانشگاه غالب، کتاب در ۲۲۷ صفحه تنظیم شده و ساختار کلی آن شامل مقدمه و هشت بخش است. بخش‌های معرفی‌شده در این منبع، موضوعاتی چون زبان و زبان‌شناسی، شاخه‌های زبان‌شناسی، آواشناسی، ساخت‌های دستوری زبان، خط‌شناسی، واژه‌شناسی و معناشناسی را در بر می‌گیرند. عنوان دقیق تمام بخش‌ها و زیربخش‌های کتاب برای درج در یک گزارش کتاب‌شناختی تفصیلی، نیازمند بررسی فهرست نسخه چاپی است. اطلاعات موجود، چاپ نخست اثر را مربوط به سال ۱۳۸۹ هجری شمسی و چاپ دوم آن را مربوط به سال ۱۳۹۵ هجری شمسی معرفی می‌کند؛ همچنین نسخه‌ای با سال چاپ ۱۴۰۰ هجری شمسی در فهرست منابع وزارت تحصیلات عالی افغانستان ثبت شده است. در مجموع، «مبادی زبان‌شناسی» اثری آموزشی در حوزه مطالعات زبان است که با معرفی مفاهیم و شاخه‌های بنیادی زبان‌شناسی، در خدمت آموزش دانشگاهی، گسترش ادبیات علمی دری و تقویت زمینه‌های پژوهش در زبان و زبان‌شناسی قرار دارد.
نظر شما