خیزش اخیر دانش‌آموزی در فرانسه—که در اعتراض به سهمیه‌بندی پذیرش دانشگاه‌ها، فرسودگی مدارس و سرکوب پلیسی به راه افتاد—به جرقه‌ای برای فعال شدن جنبش دانش‌آموزی و صنفی ایتالیا در شهرهای مختلف به‌ویژه رم تبدیل شده است. تشکل‌های جوانان ایتالیایی همبستگی خود با دانش‌آموزان فرانسوی را به اعتراضی گسترده علیه سیاست‌های آموزشی دولت راست گرای جورجا ملونی، کمبود امکانات زیرساختی مدارس و مصوبات اخیر وزارت آموزش پیوند زده‌اند.

عوامل و ریشه‌های شکل‌گیری اعتراضات

• لایحه جنجالی موسوم به «طرح والدیتارا» (Decreto Scuola): محرک حقوقی و فوری اعتراضات در روزهای گذشته، پیش‌نویس قانون جدید وزیر آموزش ایتالیا (جوزپه والدیتارا) است که برای کلاس‌های پایه اول، سقف حداکثر ۳۰ درصدی برای دانش‌آموزان دارای تابعیت غیرایتالیایی (که تسلط کافی به زبان ایتالیایی ندارند) تعیین کرده است. دانش‌آموزان و معلمان این طرح را سیاستی تبعیض‌آمیز، زمینه‌ساز «گتوسازی» و برچسب‌زنی بر پایه ملیت می‌دانند.
• بحران فرسودگی زیرساختی و کمبود امکانات آموزشی (Edilizia Scolastica): اعتراض به تخریب زیرساخت مدارس دولتی، فرسودگی سیستم‌های گرمایشی در آستانه فصل سرما، فقدان کلاس‌های مجهز و پدیده کلاس‌های متراکم (موسوم به Classi Pollaio) بدون بودجه‌بندی دولتی برای بازسازی سازه‌ها.
• رویکرد انضباطی و امنیتی: خشم از سخت‌گیرانه‌تر شدن قوانین نمره انضباط (Voto in condotta) که تعلیق و مردودی سریع دانش‌آموزان منتقد را آسان‌تر می‌کند، در کنار اعمال جریمه‌های مالی و استقرار نیروهای پلیس مقابل مدارس.
• هزینه‌های فزاینده تحصیل: گرانی شدید کتاب‌های درسی، حمل‌ونقل و در حوزه دانشگاهی، بحران خوابگاه‌های دانشجویی و اجاره‌بهای سرسام‌آور (Caro affitti).
• سرایت روانی و همبستگی با فرانسه: انتشار گسترده تصاویر سرکوب و بازداشت صدها دانش‌آموز فرانسوی در اعتصابات آغاز ماه اکتبر، احساس تقابل مشترک علیه ریاضت اقتصادی در حوزه آموزش اروپا را در میان جوانان ایتالیایی برانگیخت.

 ابعاد و گستره در ایتالیا

• محیط‌های تحت تأثیر: موج اعتراضات هنرستان ها، دبیرستان‌ها (Licei و Istituti Tecnici) و محوطه‌های دانشگاهی را در بر گرفته است.
• جغرافیای تجمع‌ها:
  • رم و منطقه لاتزیو: کانون تحصن‌ها و آویختن بنرهای اعتراضی شبانه در مدارس با شعار محوری «هیچ‌کس در مدرسه عمومی بیگانه نیست» (Nessuno è straniero).
  • تورین و ناپل: برپایی چادرهای اعتراضی در دانشگاه‌ها در اعتراض به هزینه مسکن و کاهش اعتبارات آموزشی.
  • جنوا و میلان: برگزاری مجامع دانشجویی مشترک برای تدوین برنامه اعتراضی هماهنگ.
• شکل کنشگری: از تحصن‌های غافلگیرکننده روبه‌روی نهادهای حکومتی تا آماده‌سازی زمینه برای اعتصابات سراسری هماهنگ مدارس.

 سازمان‌دهندگان و تشکل‌های رهبری‌کننده

• شبکه دانش‌آموزان متوسطه (Rete degli Studenti Medi): اصلی‌ترین اتحادیه دانش‌آموزی چپ‌گرای ایتالیا و هماهنگ‌کننده تجمع‌های اخیر در رم و منطقه لاتزیو (با چهره‌هایی همچون سیمونه مونتوری، هماهنگ‌کننده منطقه‌ای).
• اتحادیه سراسری دانشجویان (Unione degli Universitari - UDU): بازوی دانشگاهی جنبش که تمرکز آن بر حق مسکن، لغو هزینه‌های شهریه و بودجه‌های پژوهشی است.
• فدراسیون کارکنان دانش (FLC CGIL): شاخه آموزش بزرگ‌ترین کنفدراسیون کارگری ایتالیا (CGIL) که به‌عنوان حامی صنفی و رسمی اعتصابات وارد میدان شده است.
• سازمان‌های مدنی همکار: همراهی فعال گروه‌های امدادی و اجتماعی مدنی نظیر Mediterranea Saving Humans و تشکل اجتماعی Spin Time در برپایی تجمعات رم.

 سابقه 

جنبش‌های پاییزه دانش‌آموزی در ایتالیا که با نام پاییز داغ دانش‌آموزی (Autunno Studentesco) شناخته می‌شوند، پیشینه‌ای طولانی دارند:

1. میراث تاریخی ۱۹۶۸ و امواج متوالی: پیوند سنتی میان تحولات آموزشی فرانسه و ایتالیا از مه ۱۹۶۸ تاکنون به دفعات در اعتراضات مشترک ضدریاضتی تکرار شده است.
2. جنبش «موج غیرعادی» (L'Onda - ۲۰۰۸): بزرگ‌ترین اعتراض دانش‌آموزی تاریخ معاصر ایتالیا علیه اصلاحات و کاهش بودجه مصوب وزیر وقت، ماریاستلا گلمینی.

3. اعتراضات زنجیره‌ای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵: اعتراض مکرر دانش‌آموزان به سیستم کارآموزی اجباری مدارس (PCTO) که منجر به جان باختن چند کارآموز نوجوان در کارخانه‌ها شد، و خیزش‌های متوالی علیه سیاست‌های انضباطی دولت راست‌گرای ملونی.

 اهم درخواست‌های معترضان

• لغو فوری تبصره سقف ۳۰ درصدی: پذیرش تمام دانش‌آموزان فارغ از ملیت، و تخصیص معلمان ویژه تدریس زبان ایتالیایی به جای تفکیک کلاس‌ها بر مبنای تابعیت.
• افزایش پایدار بودجه عمومی آموزش: بازسازی اورژانسی ساختمان‌ها و لغو تدریجی کسری بودجه مزمن وزارت آموزش.
• تحقق عدالت تحصیلی (Diritto allo Studio): رایگان شدن کتاب‌های درسی مدارس دولتی، یارانه حمل‌ونقل عمومی و ارائه کوپن‌های اقلام آموزشی.
• پایان رویکرد تنبیهی و امنیتی‌سازی مدارس: حذف تدابیر کیفری در محیط‌های آموزشی و جایگزینی خدمات مشاوره و مددکاری روانی.
• توقف هزینه‌های نظامی به نفع آموزش: دانش‌آموزان خواستار انتقال منابع مالی از بودجه‌های دفاعی و تسلیحاتی به سمت بهداشت و مدارس عمومی هستند.

خبرها و تحولات اخیر

• یکشنبه ۴ اکتبر ۲۰۲۶– تحصن ملی مقابل وزارت آموزش در رم:

اتحادیه Rete degli Studenti Medi یک تحصن اعتراضی ملی را از ساعت ۹:۳۰ صبح در برابر ساختمان مرکزی وزارت آموزش و شایستگی ایتالیا (MIM) در خیابان Viale di Trastevere 76/A رم برگزار کرد. معترضان در این گردهمایی با در دست داشتن پلاکاردها و بلندگوها اعلام کردند: «مدرسه باید فضایی برای برابری، شمول و مشارکت باشد، نه مکانی برای خط‌کشی‌های هویتی و جریمه».

• • (منبع: پایگاه رسانه‌ای کارگری ایتالیا Collettiva.it / فراخوان رسمی اتحادیه دانش‌آموزی Rete degli Studenti Medi)
• شنبه ۳ اکتبر ۲۰۲۶– بیانیه رسمی سندیکای معلمان و گسترش همبستگی کشوری:

بزرگ‌ترین اتحادیه کادر آموزشی ایتالیا (FLC CGIL) در رم بیانیه‌ای رسمی در حمایت از اعتراضات دبیرستان‌های فرانسه صادر و با محکوم کردن بازداشت صدها دانش‌آموز توسط پلیس فرانسه تأکید کرد: «باتوم پاسخ اعتراضات آموزشی نیست» . هم‌زمان گزارش شد فعالان دانش‌آموزی در شهرهای جنوا، رم، ناپل و تورین هماهنگی‌های خود را برای ایجاد بلوک‌های ضد ریاضتی در مدارس آغاز کرده‌اند.

• • (منبع: پرتال رسمی فدراسیون FLC CGIL / روزنامه La Voce / پایگاه خبری Lo Speciale Giornale)
• گاه‌شمار پیش‌رو : هم‌زمان با ارسال رسمی متن لایحه مناقشه‌برانگیز دولت به پارلمان با امضای کاخ ریاست‌جمهوری، تجمعات مقدماتی مقابل مجلس نمایندگان (Montecitorio) با مشارکت نهادهای مدنی شکل گرفت و تشکل‌های دانش‌آموزی رسماً دو تاریخ ۱۷ اکتبر و ۲۰ نوامبر را به عنوان روزهای اعتصاب و راهپیمایی سراسری در مدارس سراسر کشور تقویم‌گذاری کردند.
  • (منبع: نشریه محلی پارلمانی Abitare a Roma / پرتال تخصصی آموزشی Skuola.net)

فراخوان اعتصاب و اعتراضات سراسری روز ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ در شهرهای ایتالیا، حاصل همگرایی دو جریان اعتراضی است: تحصن‌ها و خیزش تشکل‌های دانش‌آموزی علیه «لایحه مدارس والدیتارا» و راهپیمایی ملی ائتلاف بزرگ مدنی-سندیکایی «راه اصلی» (La Via Maestra) با محوریت آموزش عمومی، عدالت اجتماعی و صلح.

۱. برنامه و مسیر محوری راهپیمایی در رم (کانون اصلی کشوری)

به دلیل تمرکز فراخوان‌های سراسری بر پایتخت، رم میزبان بزرگ‌ترین تظاهرات خیابانی این روز خواهد بود:

• ساعت و نقطه آغاز تجمع (Concentramento): ساعت ۱۳:۳۰ در میدان رپوبلیکا (Piazza della Repubblica).
• محور و مسیر راهپیمایی (Percorso del Corteo): ستون اصلی تظاهرکنندگان متشکل از بلوک دانش‌آموزان متوسطه، دانشجویان دانشگاه‌ها، معلمان سندیکای FLC CGIL و نهادهای مدنی، از میدان رپوبلیکا از طریق شریان‌های مرکزی رم به سمت میدان دل پوپولو (Piazza del Popolo) حرکت خواهند کرد.
• سخنرانی‌های پایانی و قطعنامه: تجمع نهایی و استقرار تریبون در میدان دل پوپولو تا حدود ساعت ۱۷:۰۰ برنامه‌ریزی شده است.
• برنامه صبحگاهی در دبیرستان‌های رم: پیش از آغاز راهپیمایی بعدازظهر، شورای هماهنگی تشکل Rete degli Studenti Medi برنامه‌های اعتراضی غیرمتمرکز شامل تحصن، پخش تراکت و ترک هماهنگ کلاس‌ها را در ورودی دبیرستان‌های شاخص پایتخت (به‌ویژه در مناطق لاتزیو و حومه رم) برای ساعت‌های ۸:۳۰ تا ۱۱:۰۰ صبح سازمان‌دهی کرده است.

۲. برنامه‌ها در سایر کلان‌شهرهای ایتالیا

در شهرهای خارج از رم، فعالیت‌ها عمدتاً بر اعتراضات درون‌مدرسه‌ای، پیوند با جنبش چادرهای دانشجویی و اعزام کاروان‌ها به پایتخت متمرکز است:

• میلان و منطقه لومباردی:
  • شاخه‌های استانی سندیکاها و گروه‌های دانش‌آموزی، کاروان‌ها و قطارهای ویژه‌ای را برای انتقال هیئت‌های معترض به راهپیمایی مرکزی رم هماهنگ کرده‌اند.
• • در داخل میلان، مجامع خودجوش دانش‌آموزی در ساعات اولیه صبح در مقابل مجتمع‌های آموزشی بزرگ و هسته‌های سنتی تجمع (نظیر محدوده Largo Cairoli) برنامه‌های اعتراضی منطقه‌ای برگزار می‌کنند.
• تورین (منطقه پیه‌مونته) :
  • کانون تحرکات حول محور حیاط دانشگاه‌ها و هماهنگی با دانشجویان متحصن در اعتراض به هزینه‌های سرسام‌آور مسکن و کاهش اعتبارات تحصیلی است.
  • تجمعات اعتراضی دانش‌آموزی در میادین مرکزی شهر (از جمله محدوده Piazza Arbarello و Piazza Castello) با هدف اتصال به مطالبات صنفی پیگیری می‌شود.
• ناپل و جنوب ایتالیا:
  • فعالان در پردیس‌های مرکزی دانشگاه فدریکو دوم (Università degli Studi di Napoli Federico II) که کانون برپایی چادرهای اعتراضی بوده‌اند، راهپیمایی‌های شهری به سمت مقرهای اداری آموزش منطقه‌ای را هدایت می‌کنند.

۳. تدابیر امنیتی و وضعیت آماده‌باش (هشدار ویمیناله)

وزارت کشور ایتالیا (Viminale) در پی تلاقی مطالبات دانش‌آموزی، خیزش‌های الهام‌گرفته از وقایع فرانسه و راهپیمایی‌های سندیکایی، سطح مراقبت‌های امنیتی را افزایش داده است:

• استقرار گشت‌های ویژه در اطراف ایستگاه‌های اصلی راه‌آهن (به‌ویژه Roma Termini) برای کنترل کاروان‌های ورودی دانش‌آموزان از سایر استان‌ها.
• تشدید تدابیر حفاظتی پیرامون ساختمان‌های حساس دولتی شامل وزارت آموزش و شایستگی (MIM) در تراستوره، کاخ پارلمان (Montecitorio) و وزارت کشور.

روز جهانی حقوق کودک در ایتالیا!

فراخوان اعتصاب سراسری و بین‌المللی ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ (هم‌زمان با روز جهانی حقوق کودک و نوجوان) دومین و گسترده‌ترین نقطه اوج تقویم اعتراضی پاییزه دانش‌آموزان و دانشجویان در ایتالیا است. این حرکت اعتراضی بر بستر همبستگی با خیزش دانش‌آموزی فرانسه، مخالفت با لایحه آموزش دولت و اعتراض به کاهش بودجه خدمات عمومی به نفع هزینه‌های نظامی شکل گرفته و قرار است در بیش از ۳۰ شهر ایتالیا برگزار شود.

۱. شعارها و محورهای اصلی فراخوان (Rivendicazioni)

فراخوان‌های منتشرشده برای ۲۰ نوامبر ماهیتی ضدریاضتی، ضدجنگ و اصلاح‌طلبانه در نظام آموزشی دارند:
 

• شعار محوری «بودجه برای مدارس، نه تسلیحات» : جنبش دانش‌آموزی شعار محوری خود را «Diserteremo le loro guerre. Soldi alle scuole, non alle armi» (جنگ‌هایشان را ترک می‌کنیم؛ بودجه برای آموزش، نه برای جنگ‌افزار) قرار داده است. مطالبه مستقیم آن‌ها بازگرداندن منابع مالی از پروژه‌های تسلیحاتی ناتو و اروپا به سمت نوسازی سازه‌های مدارس ایتالیا (Edilizia fatiscente) است.
• همبستگی فرامرزی و مقابله با سرکوب پلیسی: با انتشار بیانیه‌های مشترک در همراهی با Union syndicale lycéenne فرانسه، معترضان خواستار توقف ورود پلیس ضدشورش به دبیرستان‌ها و پایان دادن به سیاست‌های تنبیهی قضایی علیه کنشگران صنفی شدند.

• لغو قطعی «لایحه والدیتارا» : درخواست حذف سقف ۳۰ درصدی برای دانش‌آموزان با پیشینه مهاجرتی و لغو قوانین کیفری‌سازی نمره انضباط (Voto in condotta).

• حق مسکن و آموزش رایگان (Caro affitti): توقف اخراج دانشجویان از خوابگاه‌ها، کنترل دستوری اجاره‌بهای دانشجویی و تامین کتاب‌های درسی رایگان در دوره متوسطه.

۲. سازمان‌دهندگان و ائتلاف‌های شرکت‌کننده

تظاهرات ۲۰ نوامبر برخلاف برخی اعتراضات حزبی، حاصل ائتلاف طیف گسترده‌ای از تشکل‌های جوانان و هسته‌های کارگری است:

• اتحادیه دانش‌آموزان (Unione degli Studenti - UdS): هدایت‌کننده فنی فراخوان در دبیرستان‌های بیش از ۳۰ شهر، با همراهی شبکه سراسری دانش (Rete della Conoscenza).

• شبکه دانشجویان دانشگاهی (Link - Coordinamento Universitario): سازمان‌دهی بلوک‌های دانشگاهی در پردیس‌ها.

• جنبش‌های پیشرو و رادیکال (Cambiare Rotta و OSA): این تشکل‌ها نقش محرک را در سازمان‌دهی جوانان و اتصال اعتراضات ایتالیا به هسته‌های اعتصابی فرانسه ایفا می‌کنند.

• شبکه دانش‌آموزان متوسطه (Rete degli Studenti Medi): بسیج پایگاه‌های منطقه‌ای دبیرستان‌ها.

• همگرایی با کارگران بنادر (Lavoratori Portuali): هسته‌های کارگری بنادر (نظیر فعالان بندر جنوا که مانع بارگیری تسلیحات می‌شوند) رسماً از پیوستن به صفوف خیابانی دانش‌آموزان در ۲۰ نوامبر خبر داده‌اند.

۳. برنامه میدانی و مسیرهای راهپیمایی در شهرهای اصلی

اعتصاب ۲۰ نوامبر با تحصن و مسدودسازی نمادین درهای مدارس از ساعت ۸:۰۰ صبح کلید می‌خورد و از ساعت ۹:۳۰ صبح راهپیمایی‌های شهری آغاز می‌شود:

به همین بهانه مروری بر ماهیت و سازمان دهی اتحادیه دانش آموزی ایتالیا بی فایده نیست؛

اتحادیه دانش‌آموزان ایتالیا (Unione degli Studenti - به اختصار UdS) بزرگ‌ترین، ریشه‌دارترین و تأثیرگذارترین تشکل صنفی و سیاسی دانش‌آموزان مقطع متوسطه در ایتالیا است که به عنوان یک «سندیکای دانش‌آموزی مستقل» (Sindacato Studentesco) فعالیت می‌کند.

۱. خاستگاه و تاریخچه (Origini)

• شکل‌گیری (۱۹۹۴): اتحادیه UdS در سال ۱۹۹۴ بر بستر اعتراضات ضد سیاست‌های نئولیبرالی در آموزش و در امتداد جنبش‌های دانشجویی اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۱۹۹۰ (از جمله جنبش La Pantera) متولد شد. هدف مؤسسان آن، تبدیل اعتراضات مقطعی و فصلی به یک «سندیکای سراسری و ساختارمند» برای پیگیری مستمر حقوق صنفی نوجوانان بود.
• تحول و استقلال: این تشکل در آغاز ارتباط ارگانیک تنگاتنگی با شاخه جوانان حزب دموکرات چپ (Sinistra Giovanile) داشت، اما در اوایل دهه ۲۰۰۰ با تغییر اساسنامه، استقلال کامل سازمانی خود را از تمام احزاب سیاسی اعلام کرد و به جنبش‌های فراملیتی عدالت‌خواه (Alter-globalization / Social Forums) پیوست.
• پیوند بین‌المللی: این اتحادیه عضو فعال و دیرینه دفتر هماهنگی اتحادیه‌های دانش‌آموزی مدارس اروپا (OBESSU) است و بیانیه‌ها و اعتصابات خود را با همتایان اروپایی (نظیر اتحادیه‌های دانش‌آموزی فرانسه) هماهنگ می‌کند.

۲. جایگاه حقوقی و ساختار تشکیلاتی (Ruolo e Struttura)

• نمایندگی نهادی: UdS مهم‌ترین سازمان دانش‌آموزی حاضر در شوراهای استانی دانش‌آموزان (Consulta Provinciale degli Studenti - CPS) و شورای ملی رؤسای شوراها (CNPC) در تعامل با وزارت آموزش ایتالیا است.
• شبکه سراسری: این تشکل دارای هسته‌های فعال مدرسه‌ای در بیش از ۵۰ استان، از شمال تا جنوب ایتالیا (با تمرکز سنتی بسیار بالا در رم، میلان، تورین، باری، پالرمو و ناپل) است.
• ائتلاف با شبکه دانش (Rete della Conoscenza): اتحادیه UdS در کنار تشکل دانشجویی Link - Coordinamento Universitario، فدراسیون بزرگ‌تر Rete della Conoscenza را تشکیل می‌دهد که زنجیره تحصیلی از دبیرستان تا دانشگاه را پوشش می‌دهد.
• رابطه با جنبش کارگری: هرچند UdS حزبی نیست، اما در سطح صنفی هم‌پیمان راهبردی بزرگ‌ترین سندیکای کارگری ایتالیا یعنی CGIL (به‌ویژه شاخه آموزش و تحقیقات آن، FLC CGIL) به شمار می‌رود.

۳. دیدگاه‌ها و مبانی فکری (Ideologia e Rivendicazioni)

دیدگاه‌های این اتحادیه بر پایه‌های چپ مترقی، ضدسرمایه‌داری، ضدفاشیسم، صلح‌طلبی رادیکال و بوم‌شناسی اجتماعی بنا شده است:

• مخالفت با «مدرسه-شرکت» (Scuola-Azienda): نفی نگاه بازارمحور به آموزش؛ این تشکل شدیداً مخالف سیستم کارآموزی اجباری دبیرستان‌ها (PCTO) است و آن را «استثمار و کار ارزان دانش‌آموزان به نفع کارخانه‌ها» می‌داند.
• نفی الگوی شایسته‌سالاری رقابتی (Anti-Meritocrazia): رد الگوی وزارتخانه فعلی موسوم به «وزارت آموزش و شایستگی»؛ UdS معتقد است مفهوم مرسوم شایستگی، تنها بازتولیدکننده نابرابری طبقاتی، نژادی و خاستگاه خانوادگی است.
• مدرسه باز و بدون مرز (Scuola Aperta e Senza Frontiere): مخالفت قاطع با لایحه سقف ۳۰ درصدی برای دانش‌آموزان با پیشینه مهاجرت، دفاع از اعطای شهروندی بر پایه تحصیل (Ius Scholae) و تضمین ثبت‌نام رایگان کودکان مهاجر و پناهجو.
• موضع ضدجنگ (Diserzione della guerra): اعتراض به نفوذ پیمانکاران نظامی (مانند شرکت صنایع دفاعی لئوناردو) در مدارس و دانشگاه‌ها؛ UdS خواستار قطع هرگونه همکاری آموزشی با نیروهای مسلح و بازتخصیص بودجه‌های تسلیحاتی ناتو به نوسازی کلاس‌های درس است.
• بهداشت روان و سلامت: مطالبه حضور تمام‌وقت روان‌شناسان و مددکاران در هر مدرسه دولتی به عنوان حق اساسی دانش‌آموزان، به جای تشدید رویکرد کیفری و نمره انضباط.

۴. توانمندی‌ها و شیوه‌های کنشگری (Capacità operative)

• قدرت فراخوان و فلج کردن مدارس: UdS توانایی اعلام رسمی روزهای «اعتصاب دانش‌آموزی» (Sciopero Studentesco) و برپایی ده‌ها راهپیمایی خیابانی هم‌زمان را دارد که معمولاً ده‌ها هزار دانش‌آموز را در سراسر کشور به خیابان می‌آورد.

• سازمان‌دهی اشغال و مدیریت خودگردان مدارس [1] (Occupazioni e Autogestioni): فعالان این تشکل کانون‌های رهبری اعتراضات میدانی، تحصن‌های شبانه‌روزی و تعطیل کردن کلاس‌ها در اعتراض به سیاست‌های دولتی در فصول پاییز و زمستان هستند.

• قانون‌گذاری جایگزین: این اتحادیه صرفاً اعتراضی نیست؛ آن‌ها متون قانونی کاملی با عنوان «طرح قانون جامع حق تحصیل» (Legge Quadro sul Diritto allo Studio) تدوین و از طریق نمایندگان همسو به پارلمان پیشنهاد کرده‌اند.

• دفاتر معاضدت حقوقی دانش‌آموزان (Sportelli SOS Diritti): راه‌اندازی خطوط و دفاتری برای مشاوره حقوقی به دانش‌آموزان در برابر تصمیمات ناعادلانه مدیران، اخراج‌ها، تخلفات آیین‌نامه‌ای و نقض «منشور حقوق دانش‌آموزان» (Statuto delle Studentesse e degli Studenti).

اما؛ طرح پیشنهادی «قانون جامع سراسری حق تحصیل» (Legge Quadro Nazionale sul Diritto allo Studio) که توسط اتحادیه دانش‌آموزان ایتالیا (UdS) تدوین شده، پاسخی است به خلأ بزرگ ساختاری در نظام آموزشی این کشور؛

در ایتالیا برخلاف بخش آموزش عالی، هیچ قانون فدرال و یکپارچه‌ای برای تضمین حقوق برابر دانش‌آموزان دوره متوسطه وجود ندارد و واگذاری اختیارات به استان‌ها (تحت اصل ۱۱۷ قانون اساسی) به شکاف عمیق طبقاتی و منطقه‌ای میان شمال و جنوب انجامیده است.

این طرح بر ۶ محور و اصل بنیادین استوار است:

۱. آموزش کاملاً رایگان و حذف هزینه‌های پنهان (Gratuità Totale)

• تأمین رایگان کتاب‌ها و ابزارهای آموزشی: الزام دولت به ارائه رایگان کتب درسی و اقلام دیجیتال به تمامی دانش‌آموزان تا پایان مقطع متوسطه، به جای سوبسیدهای قطره‌چکانی و بوروکراتیک فعلی.
• حمل‌ونقل عمومی بدون هزینه: تضمین کارت تردد رایگان درون‌شهری و حومه‌ای برای همه دانش‌آموزان و دانشجویان به منظور رفع مانع جغرافیایی برای دسترسی به مدارس.
• لغو مشارکت‌های مالی به‌ظاهر داوطلبانه (Contributi Volontari): ممنوعیت قانونی دریافت شهریه‌های اجباری پنهانی که مدارس برای جبران کسری بودجه اداری و کاغذ و آزمایشگاه از خانواده‌ها طلب می‌کنند.

۲. تعیین استانداردهای سراسری و رفع شکاف شمال-جنوب (LEP Nazionali)

• سطوح اساسی خدمات آموزشی (Livelli Essenziali delle Prestazioni): تعیین یک کف استاندارد کشوری و الزام‌آور در تخصیص سرانه بودجه برای هر دانش‌آموز در تمام ۲۰ استان ایتالیا.
• پایان نابرابری منطقه‌ای: جلوگیری از سیستم خودمختاری تفکیک‌شده (Autonomia Differenziata) که بودجه مناطق محروم مانند کالابریا، سیسیل و کامپانیا را کاهش و منابع مناطق ثروتمند مانند لومباردی و ونتو را افزایش می‌دهد.

۳. لغو استثمار کارآموزی و بازتعریف آموزش مهارتی (Superamento del PCTO)

• پایان کارآموزی اجباری در بنگاه‌های تجاری: برچیدن مدل فعلی کارآموزی اجباری دبیرستان‌ها (PCTO) که دانش‌آموزان را به عنوان نیروی کار رایگان و بدون بیمه به شرکت‌ها و کارخانه‌ها می‌فرستد.
• مهارت‌آموزی درونزاد و کارگاهی: انتقال دوره‌های عملی به کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها و پروژه‌های عام‌المنفعه تحت نظارت مستقیم کادر آموزشی و بدون وابستگی به منافع شرکت‌های خصوصی.
• امنیت جانی تضمین‌شده: منع اعزام دانش‌آموزان به محیط‌های صنعتی دارای ریسک آسیب‌دیدگی (در پی حوادث مرگ‌بار سال‌های گذشته برای کارآموزان نوجوان).

۴. نهادینه‌سازی بهداشت روان و حذف فرهنگ تنبیه (Benessere Psicologico)

• استقرار دائم متخصصان روان‌شناسی: الزام حضور دست‌کم یک روان‌شناس و یک مددکار بالینی تمام‌وقت در استخدام رسمی در هر مجتمع آموزشی برای پیشگیری از فرسودگی، اضطراب تحصیلی و انزوای اجتماعی.

• مقابله با شایسته‌سالاری رقابتی: حذف معیارهای ارزیابی استرس‌زا و بازنگری در ساختار نمره‌دهی تنبیهی؛ نفی نمره انضباط به عنوان ابزار تهدید سیاسی و تعلیق دانش‌آموزان منتقد.

۵. بازسازی سازه‌ای، ایمنی و گذار بوم‌شناختی مدارس (Edilizia Sicura ed Ecologica)

• شناسنامه ایمنی و استحکام بنا: اختصاص ردیف بودجه اضطراری برای ایمن‌سازی سازه‌های فرسوده مدارس، تضمین سیستم‌های گرمایشی استاندارد و مقابله با خطرات لرزه‌ای.
• مدرسه به مثابه فضای زیست‌محیطی: تبدیل مدارس به کانون‌های انرژی پاک (پنل‌های خورشیدی، عایق‌بندی سبز) و فضاهای باز شهری که عصرها و تعطیلات نیز برای فعالیت‌های فرهنگی محله باز باشند.

۶. دموکراسی رادیکال و حق وتوی دانش‌آموزان (Democrazia e Partecipazione)

• گذر از ساختار نمایشی شوراها: تغییر جایگاه تشریفاتی نمایندگان دانش‌آموزان در شورای مدرسه (Consiglio d'Istituto) و اعطای قدرت تصمیم‌گیری و حق وتو در تصمیمات مربوط به امور انضباطی، مالی و تعیین محتوای فوق‌برنامه.

• شمولیت و حق شهروندی تحصیلی (Ius Scholae): به رسمیت شناختن حقوق کامل تحصیلی و هویتی برای کودکان و نوجوانان مهاجر و حذف هرگونه طرح تفکیک جنسیتی، نژادی یا زبانی در چینش کلاس‌ها.

منابع مالی این طرح بر اساس محاسبات UdS، نه از طریق بدهی عمومی، بلکه از طریق اخذ مالیات تصاعدی بر سود بادآورده غول‌های انرژی و صنایع نظامی و کاهش پایدار اعتبارات تسلیحاتی وزارت دفاع پیش‌بینی شده است.

 راه‌های ارتباطی و کانال‌های رسمی (Contatti Ufficiali)

• وب‌سایت رسمی: unionedeglistudenti.it (پایگاه انتشار بیانیه‌ها، فراخوان اعتصابات و متن مانیفست‌ها).
• دفتر هماهنگی سراسری (شبکه دانش) : رم، خیابان Via Salaria (مستقر در مجتمع دفاتر هماهنگی ملی جوانان و دانشجویان).
• ایمیل‌های تماس رسمی:
  • اطلاعات و هماهنگی عمومی: info@unionedeglistudenti.it
  • بخش ارتباطات و مطبوعات: comunicazione@unionedeglistudenti.it
  • سازمان‌دهی کشوری: organizzazione@unionedeglistudenti.it
• رسانه‌های اجتماعی:
  • اینستاگرام: @unionestudenti (اصلی‌ترین بستر اطلاع‌رسانی زنده اعتراضات و راهپیمایی‌ها)
  • فیس‌بوک: Unione Degli Studenti
  • تیک‌تاک و اکس (توییتر سابق) : @UdS_nazionale
  • کانال‌های محلی تلگرام: هر شهر یا استان شاخه اختصاصی تلگرامی خود را برای اعلام لحظه‌ای تجمعات و نقاط هماهنگی (مانند UdS Roma، UdS Milano) اداره می‌کند.

منابع

• فراخوان رسمی راهپیمایی ۱۷ اکتبر رم: گزارش خبرگزاری کارگری Collettiva.it و پایگاه ائتلاف La Via Maestra / CGIL.
• پوشش فراخوان‌های دانش‌آموزی لاتزیو و رم: گزارش تحلیلی خبرگزاری Abitare a Roma و نشریه Skuola.net درباره تقویم اعتراضی Rete degli Studenti Medi.
• گزارش آماده‌باش امنیتی وزارت کشور و اعتراضات دانشگاهی: پایگاه تخصصی خبری NewsIstruzione.it (گزارش ۳ اکتبر ۲۰۲۶ با عنوان «Protesta nelle scuole: cortei in Italia e allerta Viminale»).
• خبرگزاری لا وچه (Giornale La Voce - گزارش ۳ اکتبر ۲۰۲۶): «La protesta degli studenti dalla Francia arriva in Italia: mobilitazione nazionale e sciopero il 20 novembre» (پوشش پیوند جنبش فرانسه-ایتالیا، چادرهای دانشجویی و اعلامیه تشکل Cambiare Rotta).

• پایگاه خبری لو اسپچیاله (Lo Speciale Giornale - گزارش ۳ اکتبر ۲۰۲۶): «Proteste studentesche, dalla Francia all'Italia: mobilitazioni fino al 20 novembre» (جزییات شعارهای ضدجنگ تشکل‌های ایتالیایی و مطالبات مالی).

• پرتال تخصصی نیوز ایستروتسیونه (NewsIstruzione.it - گزارش ۳ اکتبر ۲۰۲۶): «Protesta nelle scuole: cortei in Italia e allerta Viminale» (تقویم امنیتی و مسیرهای اعلامی وزارت کشور برای ۱۷ اکتبر و ۲۰ نوامبر).

• پرتال رسمی اتحادیه دانش‌آموزان ایتالیا (Unione degli Studenti - UdS): «Manifesto dello Sciopero Studentesco 20 Novembre: Per una scuola pubblica, libera e senza frontiere».

• شبکه رسانه‌ای اسکولا نت (Skuola.net): گزارش‌های تحلیلی از آمادگی مدارس بیش از ۳۰ شهر برای خیزش سراسری نوامبر.