عظمت، تاریخ و هنر تمدن ایران (مقدمه مجری)
وقار احمد (مجری) :
«السلام علیکم ناظرین/بینندگان عزیز! من وقار احمد هستم و شما بیننده برنامه "نکلے تیری تلاش میں"[در جستجوی تو آمدیم] هستید. وقتی ما درباره ایران صحبت می‌کنیم، آن را به صورت یک تمدن باستانی، اصیل و بسیار تاثیرگذار می‌بینیم که یک تداوم تاریخی بی‌نظیر در درون آن آشکار است. ایران تمدنی چنان قدرتمند است که اصالت، تداوم و زیبایی در تمام ابعاد آن موج می‌زند. ما به هر جنبه‌ای از ایران که نگاه کنیم، شگفت‌زده می‌شویم؛ به عنوان مثال اگر عظمت زبان و ادبیات آن و تاثیری را که بر ادبیات‌های مختلف، مکان‌ها و تمدن‌های دیگر گذاشته است بسنجیم، می‌بینیم که چقدر نفوذ بزرگی دارد. در این قلمرو ادبی، نام‌های درخشانی چون رومی (مولانا)، سعدی، حافظ، فردوسی و عمر خیام حضور دارند؛ چه نام‌های باشکوهی!
علاوه بر این، اگر به هنر معماری ایران بنگرید، ذوق و ظرافت خارق‌العاده‌ای را در آن مشاهده می‌کنید؛ به‌ویژه هنر کاشی‌کاری رنگارنگ و باغ‌های ایرانی که بی‌نهایت زیبا هستند. شما چه از نظر تصوف، چه فلسفه و چه اخلاقیات به ایران نگاه کنید، با بزرگانی چون غزالی، ابن‌سینا و عمر خیام روبه‌رو می‌شوید. ایران نام چنین تمدن عظیمی است که فرهنگ، آداب، شایستگی و مهمان‌نوازی در آن موج می‌زند.
امروز در برنامه، نویسنده بزرگ، جناب مستنصر حسین تارر همراه ما هستند. ایشان به ایران سفر کرده‌اند، با فرهنگ و زیبایی‌های آن آشنا هستند و از ستایش‌گران بزرگ این دیارند. تمدن لایه‌های متعددی دارد و دارای یک تسلسل کامل تاریخی است؛ اما متاسفانه با توجه به جنگ‌ها و رویدادهای اخیر، این تمدن و آثار باستانی و معماری زیبای آن در حال آسیب دیدن است که این موضوع بسیار افسوس‌ناک، دردآور و قطعاً برای جناب تارر نیز بسیار تلخ است.
آقای تارر، سوال من بسیار مختصر است؛ ایران تمدنی بسیار کمال‌یافته، کهن و زیبا دارد و در لابه لای تقریباً تمام کتاب‌های شما نیز ستایش از ایران دیده می‌شود؛ تماشای وضعیت روزهای اخیرِ این کشور چقدر برای شما دردناک است؟ »
مستنصر حسین تارر در ستایش ریشه‌های ایرانی در شبه‌قاره
مستنصر حسین تارر:
«درباره آنچه در ایران رخ می‌دهد، طبعاً من بسیار اندوهگین، غمگین و متاسف هستم و حتی نمی‌توانم عمق این اندوه را به طور کامل ابراز کنم. اما ما مسلمانان شبه‌قاره باید حتماً به یاد داشته باشیم که تمام داشته‌های فرهنگی، ادبی و فلسفی ما، کاملاً از ایران ریشه گرفته است. تمام فرهنگ ما، شعر ما و اندیشه ما از ایران آمده است؛ مینیاتورها، قصه‌ها و داستان‌های ما نیز از آنجا آمده‌اند. شما خودتان می‌دانید که حتی زبان رسمی ما تا زمان حکومت رنجیت سنگه، زبان فارسی بود و این زبان در تمام ابعاد زندگی جاری بود.
به نظر من، اگر در کل جهان یک کشور وجود داشته باشد که به معنای واقعی کلمه، نماینده تداوم فرهنگ و اصالت انسانی باشد، آن ایران است. وقتی شما به ایران سفر می‌کنید، یک تفاوت بسیار واضح را در رفتار، فرهنگ و رکھ رکھاؤ (آداب و معاشرت) مردم حتی بی سواد احساس می‌کنید. من پیش‌تر به شوخی گفتم بی‌سواد، اما آنجا اصلاً بی‌سواد ندارند؛ نرخ باسوادی در ایران نزدیک به ۹۹ درصد است و جالب است بدانید که ایران دارای بیشترین دانشمندان زن و زنان تحصیل‌کرده در جهان است و آموزش برای آن‌ها یک اولویت بنیادی است.
اگر به تاریخ نگاه کنید، هیچ‌کس در طول تاریخ نتوانسته است فرهنگ ایران را نابود یا آن را کاملاً فتح کند، بلکه در نهایت این فرهنگ ایران بود که فاتحان خود را فتح کرد! بزرگترین مثال تاریخی این است که وقتی اعراب آمدند و ایران فتح شد، پس از آن تمام رنگ و بوی ایرانی بر تمدن اسلامی چیره شد؛ در دوره عباسی و دوره‌های دیگر، فرهنگ اسلامی کاملاً در ظرف فرهنگ ایران شکل گرفت. این نشان‌دهنده قدرت درونی این تمدن است و همه می‌دانند که ایران به عنوان "طولانی‌ترین تمدن زنده جهان" (The longest surviving civilization in the world) شناخته می‌شود. من خودم به ایران رفته بودم۔ تصوف از خاک ایرنا ریشه گرفته است. عارفانی چون فریدالدین عطار و مولانا که ما را عمیقاً تحت تاثیر قرار می‌دهند از این خاک برخاسته‌اند؛ رومی به دنبال عطار می‌رود، علامه اقبال پیرو رومی می‌شود و می‌گوید دیوان فارسی مرا بخوانید، و حتی میرزا غالب دهلوی می‌گوید که شعر اردویم در مقایسه با شعرهای فارسی‌ام بی‌رنگ است؛ این است میزان عمق و تاثیر فرهنگ ایران» .
نفوذ فرهنگی ایران و جمع‌بندی برنامه
وقار احمد (مجری) :
«چه نکات عالی و باارزشی فرمودید جناب تارر! واقعاً وقتی از زاویه فرهنگ ایران نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که مهمان‌نوازی، آداب، شایستگی، هنر معماری، باغ‌ها، سنت صوفیانه و حتی دستاوردهای علمی امروز آن‌ها چقدر شگفت‌انگیز است. کل این تمدن، از غذاها گرفته تا پوشاک، تاثیری عمیق بر آسیای مرکزی و کشورهای غربی داشته و ما بازتاب این شکوه را در سراسر شبه‌قاره خودمان نیز می‌بینیم. این اصلاً ممکن نیست که یک تمدن بتواند تا این حد بر مناطق اطراف خود تاثیر بگذارد، مگر اینکه از درون بسیار قدرتمند، اصیل و استوار باشد؛ پس حقا که ایران، نام یک تمدن قدرتمندی است.
دعاها و نیک‌ترین خواهش‌های ما همراه با مردم ایران و فرهنگ غنی آن‌هاست. از جناب مستنصر حسین تارر عزیز بسیار سپاسگزاریم که امروز در این بخش همراه ما بودند. ناظرین گرامی، ما در برنامه‌های آینده نیز با موضوعات و سوالات جدید در خدمت شما خواهیم بود. تا برنامه بعدی، در پناه خدا، بیننده برنامه ما باشید» .
درباره مستنصر حسین تارر
وی یکی از برجسته‌ترین ادیبان، سفرنامه‌نویسان، رمان‌نویسان و مجریان نامدار تلویزیون در پاکستان است که طی چند دهه گذشته به عنوان یکی از پرخواننده‌ترین نویسندگان زبان اردو شناخته می‌شود. او که در اول مارس ۱۹۳۹ در لاهور متولد شد و دوران کودکی خود را در همسایگی نویسنده بزرگ، سعادت حسن منتو گذراند، تحصیلات عالی خود را در رشته مهندسی نساجی در لندن و اروپا به پایان رساند و در آنجا به مطالعه عمیق سینما، تئاتر و ادبیات غربی پرداخت. تارر با نگارش نخستین سفرنامه خود به نام «در جستجوی تو» (۱۹۷۱) که روایتی رمانتیک و نوین از سفرهای اروپایی‌اش بود، انقلابی در سبک سفرنامه‌نویسی اردو ایجاد کرد؛ وی سپس با سفر به مناطق کوهستانی شمال پاکستان و نگارش آثاری بی‌نظیر درباره کی۲ و نانگا پربت، نقش بسزایی در معرفی این مناطق به جهان داشت، تا جایی که به پاس خدماتش، دریاچه‌ای در گلگت-بلتستان به نام «دریاچه تارر» نام‌گذاری شد.
او علاوه بر سفرنامه‌نویسی، با ورود به عرصه رمان‌نویسی متبحرانه به موضوعات عمیق تاریخی، تمدنی و فلسفی پرداخت که از شاهکارهای ماندگار او می‌توان به رمان «بهاو(جریان)» (درباره تمدن باستانی دره سند) و «خاکستر» (با پس‌زمینه سقوط داکا) اشاره کرد؛ همچنین رمان جدید او با عنوان «آوارگی پیشاور» (۲۰۲۵) نشان از تداوم پویایی قلم او در دهه نهم زندگی‌اش دارد. تارر در عرصه رسانه نیز با اجرای نخستین برنامه صبحگاهی تلویزیون ملی پاکستان در سال ۱۹۸۸ و با لحن مهربان خود به محبوبیت ملی دست یافت و ملقب به «عمو جان» شد و نویسندگی سریال‌های موفقی چون «شاهپر» را بر عهده داشت. وی به پاس بیش از نیم قرن خدمات ارزشمند ادبی و فرهنگی، موفق به دریافت عالی‌ترین نشان‌های دولتی پاکستان از جمله «ستاره امتیاز» و «مدال حسن کارکرد از سوی رئیس‌جمهور» شده است و همچنان به عنوان نمادی از ادبیات معاصر منطقه می‌درخشد.
نظر شما