هندوستان
-
میراث ایرانی و غذاهای محبوب پاکستان
سنت‌های غذایی شبه‌قاره در طول قرن‌ها از تعامل میان فرهنگ‌های محلی و آشپزی اقوام فارسی‌زبان، حکومت‌های آسیای مرکزی، فرمانروایان افغان، بازرگانان عرب و دیگر جوامع شکل گرفته است. نفوذ ایران، به‌ویژه در دوره‌های میانه و مغول، اهمیت فراوانی داشت؛ زمانی که زبان فارسی در بخش بزرگی از شبه‌قاره، زبان…
-
عطر نان ایرانی در قلب تاریخی بمبئی
در شهر پرجنب‌وجوش بمبئی، جایی که آسمان‌خراش‌های مدرن در کنار ساختمان‌های تاریخی دوران استعمار قرار گرفته‌اند و فرهنگ‌های گوناگون در زندگی روزمره با یکدیگر آمیخته‌اند، هنوز مکان‌هایی وجود دارند که گذشته را نه در موزه‌ها، بلکه در زندگی عادی مردم زنده نگه می‌دارند. نانوایی یزدانی (Yazdani Bakery)…
-
خانه کتاب هند
تاریخ صنعت نشر هند تنها به کتاب‌های دانشگاهی، آثار ادبی و متون کلاسیک محدود نمی‌شود؛ کتاب‌های کودکان، مجلات مصور و مجموعه‌های کمیک نیز نقش مهمی در گسترش سواد فرهنگی، انتقال میراث تاریخی و آشنایی نسل‌های جدید با تمدن هند داشته‌اند. در میان ناشرانی که در این زمینه تأثیرگذار بودند، شرکت خانه کتاب…
-
آکادمی " هندوستانی " بخش نهایی
زبان یکی از مهم‌ترین عناصر هویت فرهنگی ملت‌هاست؛ وسیله‌ای که نه‌تنها اندیشه‌ها و احساسات انسان‌ها را منتقل می‌کند، بلکه تاریخ، تجربه‌های اجتماعی و میراث ادبی نسل‌های گذشته را نیز در خود جای می‌دهد. در سرزمین چندزبانه هند، زبان‌ها همواره در تعامل با یکدیگر رشد کرده‌اند و همین ارتباطات، زمینه‌ساز…
-
خاستگاه زبان اردو و روند تکامل آن
واژه «اردو» از زبان ترکی گرفته شده و به معنای ارتش یا اردوگاه است. در زبان‌های اسکاندیناوی، واژه «Urth» به معنای گردهمایی است؛ در زبان لاتین، واژه «Horde» به معنای مردم کوچ‌نشین است؛ و در زبان آریایی، واژه «Urd» به معنای جامعه انسانی است. تا ربع پایانی قرن هجدهم، زبان اردو با نام‌های هندوی،…
-
آیا "دیوان مخفی " به زیب‌النساء بیگم تعلق دارد
اگر زندگی زیب‌النساء بیگم جلوه‌ای از حضور زنان فرهیخته در محیط فرهنگی دربار گورکانی باشد، دیوان مخفی مهم‌ترین نماد ادبی پیوند این شاهزاده با زبان فارسی است. این مجموعه، که به نام تخلّص شعری «مخفی» شهرت یافته، در سنت ادبی فارسی و مطالعات مربوط به زنان شاعر شبه‌قاره جایگاهی قابل‌توجه دارد. دیوان…
-
آرامگاه ایاز، غلام مخصوص سلطان محمود غزنوی
ایاز را «بنیان‌گذار لاهور» و «نخستین حاکم لاهور» نیز می‌نامند، اما در دوران غزنوی، در میان نخستین والیان لاهور به نام‌های «عبدالله فراتکین» و «حاجب اریاروق» نیز برمی‌خوریم. درباره زمان ورود ایاز به لاهور میان مورخان اختلاف نظر وجود دارد؛ سجان رای بتالوی، سید…
-
زیب‌النساء بیگم، شاهزاده فارسی‌سرای دربار مغولان هند
تاریخ زبان و ادب فارسی تنها به شاعران و نویسندگان مرد محدود نمی‌شود، در میان زنان فرهیخته‌ای که در شکوفایی این زبان نقش داشته‌اند، نام زیب‌النساء بیگم، شاهزاده‌خانم نامدار گورکانی، جایگاهی ویژه دارد. او در روزگاری زندگی می‌کرد که زبان فارسی از مهم‌ترین زبان‌های ادبی، علمی و دیوانی شبه‌قاره…
-
شورای ملی ترویج زبان اردو در هند
شورای ملی ترویج زبان اردو (NCPUL) یکی از نهادهای مستقل و خودمختار دولت هند است که تحت نظارت وزارت آموزش این کشور، در چارچوب اداره آموزش عالی، فعالیت می‌کند. این شورا فعالیت‌های آموزشی و اداری خود را از اول آوریل ۱۹۹۶ در دهلی آغاز کرد و به‌عنوان نهاد ملی هماهنگ‌کننده و مرجع اصلی ترویج زبان اردو…
-
یک و نیم قرن با قائد اعظم محمد علی جناح
علاوه بر کتاب «My Brother» (برادر من) نوشته فاطمه جناح درباره قائد اعظم، از جمله کتاب‌های مهم امروزی می‌توان به کتاب «قائد اعظم و ان کا عهد» (قائد اعظم و دوران او) اثر رئیس احمد جعفری، «قائد اعظم کے 72 سال» (۷۲ سالِ قائد اعظم) اثر خواجه رضی حیدر، و «قائد اعظم کی زندگی کے دلچسپ…
-
مقاله: نام خانوادگی با هویت من سازگار نیست
نام خانوادگی و تصور مردم پاکستان
وقتی خانواده‌ای تبار خود را حفظ می‌کند، اما زبان مرتبط با آن را از دست می‌دهد، چه اتفاقی می‌افتد؟ برای یک خانوادۀ پشتونِ اردوزبان در پاکستان، پاسخ این پرسش به معنای آن بوده است که نسل‌های پیاپی ناچار شوند نام خانوادگی‌ای را توضیح دهند که دیگر به‌سادگی در چارچوب دسته‌بندی‌های قومی کشور نمی‌گنجد.
-
" آکادمی هندوستانی" از آرمان هم‌زیستی زبانی تا پاسداری از میراث ادبی هند _ بخش نخست
تاریخ زبان‌ها در شبه‌قاره هند، بازتابی از تعاملات دیرپای فرهنگی، اجتماعی و ادبی میان جوامع گوناگون این سرزمین است. در این میان، زبان هندوستانی جایگاه ویژه‌ای دارد؛ زبانی که در بستر ارتباطات روزمره، دادوستدهای اجتماعی، شعر، ادبیات و زندگی شهری شمال هند شکل گرفت و به‌تدریج به یکی از مهم‌ترین…
-
خواجه" بنده‌نواز گیسودراز" پیونددهنده عرفان اسلامی، زبان فارسی و فرهنگ دکن
تاریخ زبان و ادبیات فارسی در شبه‌قاره هند، تنها تاریخ حضور یک زبان در دربارهای سلطنتی و دستگاه‌های اداری نیست؛ بلکه روایتی گسترده از ارتباطات علمی، اندیشه‌های عرفانی، ترجمه، آموزش و تعامل میان فرهنگ‌های گوناگون است. در این تاریخ، عارفان و دانشمندانی نقش مهمی ایفا کردند که با بهره‌گیری از زبان…
-
" مانی باوان " در بمبئی کانون مبارزات استقلال‌طلبانه هند
مانی باوان (Mani Bhavan Gandhi Sangrahalaya) یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی و فرهنگی شهر بمبئی است که نام آن با زندگی، اندیشه‌ها و مبارزات مهاتما گاندی، رهبر جنبش استقلال هند، پیوندی عمیق دارد. این خانه در فاصله سال‌های ۱۹۱۷ تا ۱۹۳۴ میلادی، یکی از مهم‌ترین مراکز فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی گاندی…
-
Other Books؛ کتاب‌فروشی و انتشاراتی مستقل در کرالا
در شهر کوژیکود (Kozhikode)، که در فارسی با نام «کالیکات» نیز شناخته می‌شود و از مراکز مهم فرهنگی و تاریخی ایالت کرالا در جنوب هند به شمار می‌رود، مجموعه‌ای فرهنگی با عنوان «آدر بوکس» (Other Books) فعالیت می‌کند؛ مجموعه‌ای که تنها یک کتاب‌فروشی معمولی نیست، بلکه هم‌زمان به‌عنوان انتشاراتی مستقل،…
-
فیلم ضد استعماری «لاگان»؛ روزی روزگاری در هند
لاگان: روزی روزگاری در هند (Lagaan: Once Upon a Time in India) یکی از برجسته‌ترین و ماندگارترین فیلم‌های تاریخ سینمای هند است که در سال ۲۰۰۱ به زبان هندی ساخته شد. این فیلم به کارگردانی آشوتوش گواریکر و با تهیه‌کنندگی و بازی عامر خان، داستانی تاریخی، ورزشی و اجتماعی را در بستر هندِ دوران استعمار…
-
" آقا " بازیگر ایرانی‌تبار سینمای هند
در تاریخ سینمای هند، به‌ویژه سینمای هندی‌زبان، شمار قابل توجهی از هنرمندانی را می‌توان یافت که پیشینه خانوادگی آنان به سرزمین‌های خارج از هند بازمی‌گردد. در میان این چهره‌ها، آقا (Agha)، با نام اصلی آقاجان بیگ (Aghajan Baig)، جایگاه ویژه‌ای دارد. او از بازیگران پرکار و شناخته‌شده سینمای هند…
-
کتاب "سادات شبه قاره "
کتاب «سادات بر صغیر: تذکره سادات مهاجرت‌کرده به پاک و هند» به ترتیب و تألیف دکتر سید سکندر عباس زیدی (فارغ التحصیل دکتری ادبیات فارسی از دانشگاه تهران)، اثری در زمینه شناخت پیشینه تاریخی، نسب خانوادگی، مهاجرت و میراث فرهنگی سادات در شبه‌قاره هند و پاکستان است که در سال ۲۰۲۴ توسط عکس AKSPUBLICATIONS…
-
زبان‌های دراویدی؛ یکی از پایه‌های تنوع زبانی و فرهنگی هند
هند از نظر تنوع زبانی یکی از کم‌نظیرترین کشورهای جهان است. در این سرزمین، زبان‌هایی از خانواده‌های گوناگون، از جمله هندواروپایی، دراویدی، آستروآسیایی و تبتی-برمه‌ای، در کنار یکدیگر رشد کرده‌اند. در میان این خانواده‌های زبانی، خانواده زبان‌های دراویدی جایگاه ویژه‌ای دارد و بخش مهمی از میراث…
-
هتل" تاج‌محل بمبئی " یادگار پارسیان هند و نماد مدرنیته
در ساحل دریای عرب و در محله تاریخی «کولابا» در جنوب بمبئی، در کنار «دروازه هند»، بنایی قرار دارد که بیش از آنکه صرفاً یک هتل باشد، بخشی از تاریخ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهر بمبئی به شمار می‌رود. هتل کاخ تاج‌محل یا The Taj Mahal Palace. این بنا که در سال ۱۹۰۳ میلادی گشایش یافت، یکی از مشهورترین…
-
مسجد جمعه" چرامان " قدیمی ترین مسجد در هند؛
مسجد جمعه چرامان (Cheraman Juma Masjid) در منطقه متالا، در نزدیکی شهر تاریخی کودونگالور در ناحیه تریسور ایالت کرالا، یکی از شناخته‌شده‌ترین بناهای اسلامی هند و از مهم‌ترین یادگارهای پیوند دیرینه میان کرانه مالابار، جهان عرب و شبکه تجارت اقیانوس هند است. این مسجد در فاصله‌ای حدود دو کیلومتری…
-
بورسیه تحصیلی" عظیم پرمجی" فرصتی برای ادامه تحصیلات عالی دختران هندی
ادامه تحصیل در دانشگاه برای بسیاری از دختران جوان در هند، تنها به داشتن توانایی علمی و علاقه به تحصیل محدود نمی‌شود. هزینه‌های شهریه، رفت‌وآمد، کتاب و سایر مخارج دانشگاه گاهی باعث می‌شود دانشجویی که امکان ادامه تحصیل دارد، به دلیل مشکلات مالی از دانشگاه بازبماند. برای کاهش بخشی از این موانع،…
-
مسجد "پالایا جوما پالی " ایالت تامیل نادو
در شهر ساحلی و تاریخی کیلاکاری (Kilakarai) در شهرستان راماناتاپورام ایالت تامیل‌نادو هند، مسجدی تاریخی با نام «پالایا جوما پالی» (Palaiya Jumma Palli) قرار دارد که در میان مردم با نام‌های «مسجد جامع قدیم» (Old Jumma Masjid) و «مین کادای پالی» (Meen Kadai Palli) نیز شناخته می‌شود. این مسجد از…
-
انتشارات اسلامی کرالا (Islamic Publishing House)
انتشارات اسلامی یا Islamic Publishing House (IPH) یکی از ناشران باسابقه و شناخته‌شده ادبیات اسلامی در ایالت کرالا در جنوب هند است که فعالیت خود را در سال ۱۹۴۵ آغاز کرد. این مجموعه در ارتباط با جماعت اسلامی هند، شعبه کرالا شکل گرفت و به‌تدریج از یک مرکز کوچک برای ترجمه و انتشار آثار اسلامی به…
-
روزنامه (Mumbai Mirror)
مومبای میرور (Mumbai Mirror) یکی از روزنامه‌های انگلیسی‌زبان شناخته‌شده شهر بمبئی است که بخش مهمی از هویت رسانه‌ای خود را بر پوشش اخبار محلی، مسائل شهری و زندگی روزمره مردم این کلان‌شهر بنا کرده است.
-
مسجد باروادا (جونی مسجد)، یادگاری از نخستین پیوندهای اسلام و سواحل غربی هند
مسجد باروادا (Barwada Masjid) که در میان مردم محلی با نام جونی مسجد((Juni Masjid، به معنای «مسجد قدیمی» نیز شناخته می‌شود، یکی از بناهای تاریخی و کمتر شناخته‌شده اما بسیار مهم در تاریخ ورود اسلام به شبه‌قاره هند است. این مسجد در شهر بندری و تاریخی گوگا (Ghogha) در شهرستان باوناگار ایالت گجرات،…
-
کلیسای سنت مری در پونا؛ میراث تاریخی، معماری و فرهنگی دکن
کلیسای سنت مری (St. Mary’s Church) در منطقه کانتونمنت یا «کمپ» شهر پونا در ایالت ماهاراشترا، یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی و مذهبی این شهر و از برجسته‌ترین آثار معماری دوره حضور بریتانیا در منطقه دکن به شمار می‌رود. این کلیسا از نظر تاریخی، قدیمی‌ترین کلیسای انگلیکان باقی‌مانده در منطقه دکن…
-
رستوران "جورج " در پونای هند روایتی از فرهنگ ایرانی، پارسی و آشپزی
رستوران «جورج» (George Restaurant) یکی از رستوران‌های قدیمی و شناخته‌شده شهر پونا در ایالت ماهاراشتراست که در منطقه تاریخی «کمپ» (Camp)، در خیابان ایست استریت (East Street) قرار دارد. این رستوران در سال ۱۹۳۶ تأسیس شد و طی نزدیک به یک قرن فعالیت، نه‌تنها به‌عنوان یکی از غذاخوری‌های مشهور پونا،…
-
مرکز ملی هنرهای نمایشی هند در بمبئی
مرکز ملی هنرهای نمایشی هند، موسوم به NCPA (National Centre for the Performing Arts)، یکی از مهم‌ترین و معتبرترین نهادهای فرهنگی و هنری هند و از شاخص‌ترین مراکز هنرهای نمایشی در شهر بمبئی است. این مجموعه که در منطقه ساحلی و فرهنگی نریمان پوینت (Nariman Point) در جنوب بمبئی قرار دارد، از نخستین…
-
تصویر ایران نزد نویسنده بزرگ پاکستان
ما مسلمانان شبه‌قاره باید حتماً به یاد داشته باشیم که تمام داشته‌های فرهنگی، ادبی و فلسفی ما، کاملاً از ایران ریشه گرفته است. تمام فرهنگ ما، شعر ما و اندیشه ما از ایران آمده است؛ مینیاتورها، قصه‌ها و داستان‌های ما نیز از آنجا آمده‌اند. شما خودتان می‌دانید که حتی زبان رسمی ما تا زمان حکومت رنجیت…