در پنج سال گذشته، صنعت جهانی فیلم و سرگرمی شاهد جهشی کم سابقه در حوزه نوآوری و ثبت اختراع بوده است. بنا بر اعلام وزارت بازرگانی تایلند ، تعداد پتنتهای ثبت شده در این صنعت در سطح جهان به بیش از ۳۰۰۰ مورد در سال رسیده که نشان دهنده نقش پررنگ فناوریهای نوین در آینده سرگرمی، رسانه و محتوای دیجیتال است. این روند نهتنها بیانگر رقابت فزاینده میان قدرتهای سنتی فناوری است، بلکه از ظهور بازیگران جدیدی حکایت دارد که میتوانند توازن قدرت را در سالهای آینده تغییر دهند.
خانم اورامون ساپتاویتام، مدیرکل اداره مالکیت فکری، با استناد به تحلیل دادههای ثبت اختراع در بازهای ۲۰ ساله توضیح داد که کشورهای چین، ژاپن، کرهجنوبی و ایالات متحده آمریکا همچنان بیشترین سهم را در ثبت پتنتهای مرتبط با صنعت فیلم و سرگرمی در اختیار دارند و مراکز اصلی این صنعت در جهان محسوب میشوند. با این حال، نکته قابلتوجه گزارش، رشد سریع کشورهایی است که پیشتر در حاشیه این صنعت قرار داشتند اما اکنون با شتابی بالا در حال ورود به عرصه رقابت جهانی هستند.
در میان این کشورها، ایران با نرخ رشد سالانه ۲۶۱ درصدی در ثبت پتنتهای مرتبط با صنعت سرگرمی، به عنوان سریعترین کشور در جهان شناخته شده است. این رشد چشمگیر نشان میدهد که تمرکز بر دانش فنی، فناوریهای دیجیتال، هوش مصنوعی و ابزارهای نوین تولید محتوا میتواند حتی در شرایط محدودیتهای اقتصادی و بینالمللی، مسیر تازهای برای حضور در اقتصاد خلاق جهانی ایجاد کند. پس از ایران، کشورهایی مانند هند، ترکیه، امارات متحده عربی و تایلند با رشد سالانه ۱۰۰ درصدی قرار دارند که همگی نشانههایی از تغییر جغرافیای نوآوری در صنعت سرگرمی را نمایان میکنند.
در مقابل، برخی کشورهای عضو آسهآن از جمله اندونزی، مالزی، فیلیپین و ویتنام با کاهش شتاب رشد پتنتها مواجه شدهاند. این موضوع به عواملی مانند سرمایهگذاری محدود در تحقیق و توسعه، نبود تداوم سیاستهای حمایتی و جابهجایی پایگاههای صنعتی نسبت داده میشود. چنین شرایطی، فرصتی راهبردی برای تایلند فراهم کرده است تا با استفاده از خلأ رقابتی در منطقه، جایگاه خود را بهعنوان یکی از قطبهای نوآوری صنعت سرگرمی در جنوب شرق آسیا تثبیت کند.
در سطح شرکتها، غولهای فناوری شرق آسیا همچنان پیشتاز ثبت اختراع هستند. شرکت SK Hynix از کرهجنوبی با ۱۸۵۵ درخواست ثبت اختراع در صدر قرار دارد و پس از آن شرکتهای ژاپنی مانند Canon، Panasonic و Hitachi دیده میشوند. شرکتهای ژاپنی تمرکز ویژهای بر فناوریهای تصویربرداری، دوربینها و تجهیزات تولید رسانههای دیجیتال دارند، در حالی که شرکتهای کرهای بیشتر بر سختافزار، پردازش پیشرفته و فناوریهای محاسباتی مورد استفاده در فیلم، بازی و محتوای غوطهورکننده تمرکز کردهاند. شرکتهای چینی نیز در حوزههایی مانند تصویربرداری، چاپ دیجیتال، ذخیرهسازی داده و اتوماسیون فعال هستند.
بر اساس این گزارش، مسیر آینده صنعت فیلم و سرگرمی در سه حوزه کلیدی فناوری متمرکز شده است. نخست، تجربه های غوطهورکننده شامل واقعیت مجازی، واقعیت افزوده، ویدئوهای ۳۶۰ درجه و هولوگرامها که تجربهای تعاملی و عمیق برای مخاطب ایجاد میکنند. این حوزه با بیش از ۲۰۰ پتنت در سال، همچنان باز و غیرانحصاری است و شرکتهایی از حوزههای مختلف فناوری، سلامت و داده در آن رقابت میکنند.دوم، کاربرد هوش مصنوعی در خلق هنر که امکان آهنگسازی، تدوین و میکس هوشمند صدا و تصویر را با هزینهای پایین فراهم کرده و به هنرمندان مستقل قدرت رقابت داده است. این بخش نیز سالانه بیش از ۲۰۰ پتنت را به خود اختصاص میدهد و فضایی گسترده برای نوآوری و خلاقیت ایجاد کرده است؛ فضایی که میتواند برای کشورهایی مانند ایران و تایلند بسیار راهبردی باشد.
سومین حوزه، آواتارهای دیجیتال واقعگرایانه است که با استفاده از فناوری موشنکپچر، شخصیتهای مجازی را برای فیلم، بازی و اینفلوئنسرهای دیجیتال خلق میکند. این بخش اگرچه بهسرعت در حال رشد است، اما هنوز بازیگر مسلطی ندارد و فرصت مناسبی برای ورود کشورهای نوظهور به شمار میرود.
در این میان، تایلند با وجود آنکه هنوز سهم بالایی از پتنتهای جهانی ندارد، طی ۱۰ سال گذشته رشدی پیوسته و قابلتوجه را تجربه کرده است. این کشور از مزیتهای مهمی همچون تنوع فرهنگی و هنری، نیروی انسانی خلاق در حوزههای طراحی، بازیسازی و هنرهای نمایشی برخوردار است و میتواند با ترکیب این ظرفیتها با فناوریهای نوین مانند AR، VR و آواتارهای دیجیتال، تجربههای تازهای در صنعت سرگرمی و گردشگری خلق کند. همکاری با کشورهایی مانند هند و امارات و الگوبرداری از مدلهای نوآوری شرکتهای پیشرو جهانی نیز میتواند مسیر توسعه تایلند را هموارتر کند.
آمار ثبت اختراع در تایلند طی سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از نوآوریها در حوزه فناوری موسیقی و سازهای موسیقی توسط افراد حقیقی و دانشگاهها انجام شده و سهم بخش خصوصی همچنان بسیار محدود است. این موضوع، در عین حال که یک چالش محسوب میشود، میتواند بهعنوان فرصتی برای ورود سرمایهگذاران و شرکتهای داخلی و خارجی تلقی شود. در حوزه سیستمهای ضبط و پردازش صوتی نیز شرکتهای چندملیتی مانند Dolby سلطه قابلتوجهی دارند که نشاندهنده اهمیت راهبردی این فناوریها در بازار جهانی است.در مجموع، روندهای جهانی ثبت اختراع در صنعت فیلم و سرگرمی نشان میدهد که بازار نوآوری همچنان باز است و انحصار کاملی در آن شکل نگرفته است. ایران با رشد بی سابقه در ثبت پتنتها و تایلند با موقعیت منطقهای و رشد پایدار، هر دو این فرصت را دارند که با سیاستگذاری هوشمند، حمایت از نوآوران و پیوند میان دانشگاه، صنعت و هنرمندان، جایگاه خود را در اقتصاد خلاق جهانی ارتقا دهند و به بازیگرانی اثرگذار در آینده صنعت سرگرمی تبدیل شوند.
منبع :https://www.bangkokbiznews.com/economics/1217599
نظر شما