وفاقالمدارس العربیه پاکستان بزرگترین و اثرگذارترین نهاد ناظر بر آموزش دینی وابسته به مکتب دیوبندی در این کشور بهشمار میرود. این نهاد در سال ۱۹۵۹ میلادی تأسیس شد و دفتر مرکزی آن در شهر مولتان قرار دارد. وفاقالمدارس با نظارت بر بیش از ۲۶ هزار مدرسهٔ دینی در سراسر پاکستان، مسئولیت تدوین برنامههای درسی استاندارد، برگزاری نظاممند امتحانات و صدور گواهینامههای رسمی در حوزهٔ علوم اسلامی را بر عهده دارد. این نهاد به ابتکار علمای برجستهای چون مفتی شفیع عثمانی و مولانا خیرمحمد جالندهری شکل گرفت و هدف اصلی آن، ساماندهی، انسجامبخشی و ارتقای نظام روبهگسترش مدارس دینی پس از استقلال پاکستان بوده است.
ساختار آموزشی وفاقالمدارس طیفی گسترده از مراحل تحصیلی را دربرمیگیرد؛ از حفظ قرآن کریم و آموزشهای پایهٔ دینی تا سطوح عالی تخصص در علوم حدیث، فقه و معارف اسلامی. در کنار علوم کلاسیک اسلامی، دروس معاصر همچون ریاضیات، زبان انگلیسی، علوم جدید و آموزشهای رایانهای نیز بهتدریج در برنامههای درسی گنجانده شدهاند تا پاسخگوی نیازهای آموزشی عصر حاضر باشند. نظام امتحانات سالانهٔ این نهاد که هر ساله صدها هزار دانشپژوه را دربرمیگیرد، بهسبب گسترهٔ اجرایی، نظم اداری و شفافیت، از اعتبار بالایی برخوردار است. مدارک صادرشده از سوی وفاقالمدارس، از جمله «شهادتالعالمیه»، بهطور رسمی از سوی دولت پاکستان معادل مدارک دانشگاهی متداول شناخته میشوند.
وفاقالمدارس العربیه پاکستان تحت رهبری علمای برجسته و در حال حاضر با ریاست مفتی محمد تقی عثمانی، بهعنوان نهادی غیرسیاسی فعالیت میکند که همزمان بر پاسداری از میراث علمی و فکری اسلام و سازگاری سنجیده با الزامات آموزشی روز تأکید دارد. با وجود چالشهای گوناگون مرتبط با سیاستگذاریهای آموزشی و مباحث اجتماعی، این نهاد همچنان یکی از ارکان اساسی آموزش دینی در پاکستان محسوب میشود و نقشی مؤثر در تربیت عالمان دینی، ارائهٔ خدمات اجتماعی و تداوم سنتهای فکری اسلامی ایفا میکند.
اعلام ممنوعیت آموزش آنلاین و برخی ضوابط آموزشی
وفاقالمدارس العربیه در چارچوب تصمیمی مهم، آموزش آنلاین در مدارس وابسته و نیز شرکت دانشجویانِ دارای ریشِ تراشیده در امتحانات را ممنوع اعلام کرده است. بر اساس گزارش شبکهٔ ARY News این تصمیم در نشست رسمی وفاقالمدارس به ریاست مفتی محمد تقی عثمانی اتخاذ شد. بر اساس مصوبات این جلسه، نظام آموزش آنلاین بهعنوان شیوهای غیرقابلپذیرش در مدارس وابسته شناخته شده و دانشجویانی که ضوابط شرعی تعیینشده را رعایت نکنند، واجد شرایط شرکت در امتحانات نخواهند بود.
طبق این مصوبات، از مدارسی که نام دانشجویانِ ریشتراشیده را برای امتحانات ارسال میکنند، توضیح رسمی مطالبه خواهد شد و در صورت قانعکننده نبودن پاسخها، الحاق آن مدرسه به وفاقالمدارس به حالت تعلیق درخواهد آمد. در عین حال، این نهاد بهصراحت اعلام کرده است که با هرگونه اقدام مسلحانه به نام شریعت علیه دولت مخالف بوده و تأکید دارد که تحقق ارزشهای دینی و اجرای شریعت تنها از مسیر حرکتهای مسالمتآمیز و قانونی امکانپذیر است.
ممنوعیت عکاسی، فیلمبرداری و جلوهگری در مراسم مدارس دینی
در ادامهٔ این تصمیمات، وفاقالمدارس العربیه با اعمال محدودیتهای جدید، دستورالعملهای ویژهای را برای مدارس دینی سراسر کشور صادر کرده است. بر اساس گزارش شبکهٔ ARY News ، این اقدامات در واکنش به برخی ناهنجاریهای مشاهدهشده در برگزاری مراسم مدارس دینی اتخاذ شدهاند. مطابق این دستورالعملها، عکاسی، فیلمبرداری و هرگونه نمایش و جلوهگری غیرضروری در مراسم مدارس دینی بهطور کامل ممنوع اعلام شده و به مدیران مدارس تأکید شده است که اجرای دقیق این ممنوعیت را تضمین کنند.
وفاقالمدارس همچنین اعلام کرده است که در ماههای اخیر گزارشهایی مبنی بر تهیه و انتشار تصاویر و ویدئوها در مدارس دینی ویژهٔ بانوان دریافت شده است؛ امری که از منظر شرعی مجاز تلقی نمیشود. افزون بر این، در ابلاغیهٔ صادرشده تصریح شده است که برای برگزاری هرگونه مراسم، مطالبهٔ وجه از طلاب و طالبات ممنوع بوده و همچنین تزئین خودروها و انتقال طلاب بهصورت کاروان یا راهپیمایی نیز بهشدت منع شده است.
این مجموعه تصمیمات و محدودیتها با هدف حفظ وقار دینی، تقویت انضباط شرعی، جلوگیری از تجملگرایی و صیانت از شأن آموزشی و تربیتی مدارس دینی اتخاذ شده و نشاندهندهٔ رویکرد کنترلی و اصلاحی وفاقالمدارس در قبال تحولات و چالشهای نوپدید در فضای آموزش دینی معاصر است.
منابع:
https://madarispk.com/what-is-wifaq-ul-madaris-al-arabia-pakistan/
https://urdu.arynews.tv/wifaq-ul-madaris-ban-online-education/
نظر شما