تروریسم مهمترین مشکل پاکستان است. پاکستان در رتبه دوم کشورهای آسیب دیده از تروریسم قرار دارد. طبق شاخص جهانی تروریسم، حملات تروریستی در پاکستان در پنج سال گذشته به طور پیوسته در حال افزایش بوده است. دولتهای پاکستان فهرستی از سازمان های تروریستی تهیه کرده و فعالیت آنها در کشور را ممنوع اعلام کرده اند. برخی از تحلیلگران و علما معتقدند که این فهرست که توسط دولتهای پاکستان تهیه شده، طبق سیاست توازن در کشور تهیه شده است که در آن برخی از سازمان هایی وجود دارند که هرگز در تروریسم دخیل نبوده اند، اما دولت یا به دلیل شکایت سازمان های تروریستی مخالف، یا تحت سیاست توازن، این سازمان های صلح جو را به عنوان سازمان های تروریستی گنجانده است که کاملاً ناعادلانه است. در این زمینه، علامه سید ساجد علی نقوی، رهبر ملت جعفری پاکستان، نیز به شدت واکنشی نشان داده و نقش ناعادلانه دولت پاکستان را توصیف کرده است. علامه سید ساجد علی نقوی، رهبر ملت جعفری پاکستان، اعلام کرده است که ما پایه و اساس وحدت بین مسلمانان را در پاکستان بنا نهاده ایم و همواره راه وحدت و اتحاد امت اسلامی و به ویژه وحدت و اتحاد بین مسلمانان پاکستان را در پیش گرفته ایم. وی در گفتگو با خبرنگاران گفت که باید تحقیقات شفافی در مورد فاجعه حسینیه و مسجد جامع خدیجه الکبری (س) در منطقه ترلایی در اسلام آباد انجام شود و همه عاملان آن به دست عدالت سپرده شوند. علامه ساجد نقوی گفت که در حال حاضر صحبت از سازمان های تروریستی مانند فتنه هند، فتنه خوارج وغیره می شود و مانند گذشته فهرست هایی نیز منتشر می شود که متأسفانه نام ما نیز تحت سیاست ناعادلانه تعادل در آن فهرست گنجانده شده است. با وجود مشکلات و شرایط نامساعد، ما همیشه راه وحدت امت اسلامی و وحدت بین مسلمانان پاکستان را دنبال کرده ایم. ما در مراسم تشییع جنازه ده ها شهید ایستادیم و از هماهنگی بین ادیان، صلح و امنیت و حاکمیت قانون صحبت کرده ایم. ما نقشی در تاسیس و پایه گذاری شورای همبستگی ملی پاکستان و حزب مجلس متحد عمل پاکستان که هر دو سکوی وحدتی، نماینده علمای همه مکاتب فکری پاکستان است، ایفا کرده ایم که به ظاهر تاسیس این سکوهای وحدتی در چنین وضعیت تکفیر غیرممکن بوده است. علیرغم سال ها مبارزه حقوقی، این ممنوعیت مدت هاست که برقرار است و اکنون لغو آن ضروری است تا اعتماد عمومی احیا شود، قانون اساسی و قانون دادگستری اجرا شود، سیاست ناعادلانه تعادل از بین برود و تصور عدالت و انصاف ایجاد شود[1]. تحلیلگران معتقدند اگر گزارش های بین المللی تروریسم مربوط به پاکستان را در پنج سال گذشته مطالعه کنیم، در واقع هیچ سازمانی شیعه، از جمله نهضت جعفری پاکستان، حتی در این فهرست تروریسم نام برده نشده است، اما با وجود این واقعیت، قرار دادن هر سازمان شیعه ای در فهرست تروریست ها خلاف عدالت و قانون است. براساس گزارش بین المللی سال گذشته پاکستان در رتبه دوم کشورهای آسیب دیده از تروریسم قرار دارد. طبق شاخص جهانی تروریسم، حملات تروریستی در پاکستان در پنج سال گذشته به طور پیوسته در حال افزایش بوده است. سازمان شبه نظامی ممنوعه تحریک طالبان پاکستان مسئول بیش از پنجاه درصد از مرگ و میرهای ناشی از حملات تروریستی است. پاکستان در فهرست سالانه کشورهای آسیب دیده از تروریسم در جهان به جایگاه دوم ارتقا یافته است. این کشور جنوب آسیا سال گذشته، در سال 2025 میلادی 1081 کشته در حملات تروریستی داشته است که نسبت به سال قبل، یعنی در سال 2024 میلادی 45 درصد افزایش یافته است. این موضوع در شاخص تروریسم جهانی ۲۰۲۵ میلادی که توسط موسسه اقتصاد و صلح برای امسال منتشر شد، آشکار شد. تحقیقات این اندیشکده مشهور جهانی که در سال ۲۰۰۷ میلادی در سیدنی تأسیس شد، توسط مؤسسات تحقیقاتی جهانی در سراسر جهان، از جمله سازمان ملل متحد، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. موسسه اقتصاد و صلح در دوازدهمین شاخص سالانه خود، داده های ۱۶۳ کشور در سراسر جهان از جمله پاکستان را در مورد حملات تروریستی، مرگ و میر، جراحات و آدم ربایی بررسی کرد. بر اساس این شاخص، کشور آفریقایی بورکینافاسو در میان کشورهای آسیب دیده از اقدامات تروریستی رتبه اول را دارد و پس از آن پاکستان دوم و سوریه در جایگاه سوم قرار دارند. مالی رتبه چهارم و نیجر رتبه پنجم را به خود اختصاص داده اند. بر اساس این شاخص، این پنجمین سال متوالی است که پاکستان افزایش مرگ و میر ناشی از حملات تروریستی را ثبت کرده است. پاکستان در سال ۲۰۲۳ میلادی ۵۱۷ حمله گزارش کرده است که نسبت به ۱۰۹۰ حمله در سال ۲۰۲۴ میلادی افزایش داشته است. این بزرگترین افزایش در تعداد سالانه حملات تروریستی در پاکستان در ده سال گذشته بوده است. بر اساس این شاخص، تعداد کشورهایی که در جهان با تروریسم مواجه هستند، اکنون از پنجاه و هشت به شصت و شش کشور افزایش یافته است. سازمان تروریستی جهانی داعش، به همراه گروههای حامی آن، هنوز مرگبارترین سازمان تروریستی است و شبکه آن به بیست و دو کشور گسترش یافته است. بر اساس این شاخص، سایر سازمان های تروریستی برجسته شامل جماعت نصرت الاسلام و المسلمین، تحریک طالبان پاکستان و الشباب و غیره هستند. منطقه ساحل آفریقا نیز از جمله مناطقی است که بیشترین آسیب را از تروریسم دیده است. بر اساس گزارش گلوبال ایندکس، تحریک طالبان پاکستان (TTP) به عنوان خطرناک ترین سازمان تروریستی در این کشور ظهور کرده است و مسئول ۵۲ درصد از مرگ و میر ها در پاکستان در سال ۲۰۲۴ میلادی بوده است. سال گذشته، تحریک طالبان پاکستان ۴۸۲ حمله انجام داد که منجر به کشته شدن ۵۵۸ نفر شد که افزایش ۹۱ درصدی را در مقایسه با ۲۹۳ مرگ و میر در سال ۲۰۲۳ میلادی نشان میدهد. بر اساس این گزارش، پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، تروریست ها در آن سوی مرز پناهگاه های امنی برای خود یافته اند که این امر منجر به افزایش سریع حملات تروریستی در پاکستان، به ویژه در ایالت های خیبر پختونخوا و بلوچستان در پاکستان شده است. ارتش آزادی بخش بلوچستان (BLA) مرگبارترین حمله پاکستان را در سال ۲۰۲۴ میلادی انجام داد، زمانی که یک بمب گذاری انتحاری در ایستگاه راه آهن کویته ۲۵ نفر را کشت. تعداد حملات گروههای شبه نظامی بلوچ در سال ۲۰۲۴ میلادی از ۱۱۶ به ۵۰۴ افزایش یافت و تعداد تلفات نیز رو به افزایش بود. بر اساس این گزارش، بلوچستان و خیبر پختونخوا آسیب دیده ترین ایالت های پاکستان بودند. دکتر حسن عسکری رضوی، تحلیلگر برجسته پاکستانی، در مصاحبه با یکی از خبرگزاری ها گفت: «ساختار تروریسم در پاکستان مشابه افغانستان است.» به گفته وی، سازمان های بسیاری از کشورها نیز گروههای تروریستی فعال در پاکستان را برای اهداف شوم خود تشویق می کنند. دکتر حسن عسکری معتقد است که ریشه کن کردن تروریسم از این کشور تنها از طریق زور امکان پذیر نیست. برای ریشه کن کردن تروریسم در این کشور، باید سیستمی ایجاد شود که در آن مردم به سیاست های دولت اعتماد داشته باشند و توصیه ها و حمایت های آنها در این سیاست ها گنجانده شود. دکتر ایرام خالد، رئیس دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه پنجاب، گفت: «تروریسم یک مشکل دائمی در پاکستان است. این مشکل مرتباً در حال افزایش و کاهش است، اما در سال های اخیر هرگز ریشه کن نشده است.» به گفته او، تروریسم را نمی توان از طریق سیاست های سنتی که فاقد حمایت عمومی هستند، ریشه کن کرد. به گفته او، «مشکل واقعی در پاکستان همچنین اجرای سیاست های ضد تروریسم است. همچنین باید دید چه کسی این سیاست ها را تدوین میکند و چقدر از مشورت عمومی در این سیاست ها لحاظ می شود». سرتیپ فاروق حمید خان، تحلیلگر دفاعی (بازنشسته) پاکستان به یکی از خبرگزاری ها گفت که مسئله تروریسم در پاکستان اکنون به سطح جدی رسیده است. «اگر مردم به دلیل فقدان عدالت در کشور خودکشی میکنند، اگر جوانان ناامید شده و کشور را ترک میکنند و مردم عادی با مشکلاتی روبرو هستند، پس در این وضعیت نامشخص، دشمنان پاکستان، از جمله هند و افغانستان، فرصتی برای سوءاستفاده از این وضعیت به دست می آورند»[4]. برخی از تحلیلگران معتقدند که تمام گزارش های مربوط به فعالیتهای تروریستی که تا به امروز از سوی موسسات جهانی منتشر شده است، شامل نام سازمان هایی مانند داعش، القاعده، طالبان، لشکر جهنگوی و سپاه صحابه است که سازمان های افراطی سنی هستند که اعتقاد دینی مشترکی دارند و تحت حمایت برخی از کشورهای متخاصم با پاکستان، فعالیت های تروریستی در پاکستان انجام می دهند. تاکنون هیچ سازمانی شیعه در این فعالیت ها دخیل نبوده است. اگرچه به هدف دفاعی، سازمانی مانند سپاه محمد در مقابل سپاه صحابه پاکستان، سازمان شیعی که همان عناصر متخاصم با پاکستان سعی در فعال کردن آن برای قتل عام اهل سنت داشتند، به وجود آمده بود، اما همه علمای شیعه و مردم عادی به شدت با چنین سازمان شیعی مخالفت کردند و گفتند که شیعه مکتبی فکری است که پایه و اساس آن بر مظلومیت نهاده شده است که از مظلومیت امام حسین (ع) در کربلا سرچشمه می گیرد و چگونه می تواند خود مرتکب ظلم شود، لذا بلافاصله این سازمان تعطیل شد.
منابع:
نظر شما