دولت تایلند در سال ۲۰۲۶ طرحی را برای اصلاح ساختار دستگاههای اجرایی ارائه کرده است که بر اساس آن، «وزارت گردشگری و ورزش» به «وزارت فرهنگ و گردشگری» (یا با پیشنهاد بخش خصوصی «وزارت گردشگری و فرهنگ») تغییر خواهد یافت و در مقابل، وظایف حوزه ورزش در وزارتخانهای مستقل با عنوان «وزارت ورزش» متمرکز میشود. در نگاه نخست ممکن است این تغییر تنها یک جابهجایی اداری به نظر برسد، اما بررسی اسناد منتشر شده توسط دولت و پیشنهادهای بخش خصوصی نشان میدهد که این اقدام بخشی از یک راهبرد کلان اقتصادی برای دهه آینده تایلند است؛ راهبردی که میکوشد گردشگری را از یک صنعت خدماتی به موتور اصلی رشد اقتصادی کشور تبدیل کند.
تغییری فراتر از یک نام
کمیسیون توسعه نظام اداری تایلند (OPDC) اعلام کرده است که با اصل اصلاح ساختار موافقت کرده و این طرح پس از طی مراحل قانونی، دریافت نظرات دستگاههای دولتی و تصویب هیئت وزیران، برای بررسی به پارلمان ارائه خواهد شد. مقامهای دولتی تأکید کردهاند که روند دریافت نظرات دستگاهها، بخشی از فرآیند عادی قانونگذاری است و به معنای تعویق یا توقف اجرای طرح نیست. اما همزمان با پیشبرد این اصلاحات، بخش خصوصی نیز وارد میدان شده است.
پیشنهاد بخش خصوصی؛ گردشگری باید در صدر باشد
انجمن شرکتهای گردشگری تایلند (ATTA) معتقد است که اگرچه دولت عنوان «وزارت فرهنگ و گردشگری» را پیشنهاد کرده، اما برای تحقق اهداف اقتصادی کشور بهتر است نام وزارتخانه به «وزارت گردشگری و فرهنگ» تغییر یابد. به اعتقاد این انجمن، ترتیب قرار گرفتن واژهها صرفاً یک موضوع تشریفاتی نیست؛ بلکه نشاندهنده اولویتهای توسعه اقتصادی کشور است. دکتر آدیت چایراتانانون، دبیرکل ATTA، تأکید کرده است که نام یک وزارتخانه در واقع اعلام رسمی راهبرد اقتصادی یک کشور محسوب میشود و مشخص میکند که دولت قصد دارد کدام بخش را به عنوان موتور محرک رشد اقتصادی انتخاب کند.
چرا گردشگری؟
از نگاه سیاستگذاران و فعالان صنعت گردشگری، اقتصاد تایلند در حال ورود به مرحلهای جدید است؛ مرحلهای که بر فناوریهای نوین، هوش مصنوعی، مراکز داده، اقتصاد دیجیتال و صنایع پیشرفته استوار خواهد بود. اما توسعه این بخشها نیازمند سرمایهگذاریهای سنگین، ایجاد زیرساخت، تربیت نیروی انسانی و صرف زمان طولانی است. در مقابل، گردشگری صنعتی است که همین امروز میتواند درآمد ارزی ایجاد کند، اشتغال بیافریند، سرمایه را در سراسر کشور توزیع کند و نقدینگی مورد نیاز اقتصاد را فراهم سازد. به همین دلیل، گردشگری از دیدگاه ATTA بهترین گزینه برای ایفای نقش «موتور اقتصادی دوران گذار» است؛ یعنی صنعتی که تا زمان بلوغ اقتصاد نوآورانه، رشد اقتصادی کشور را تضمین کند.
از صنعت گردشگری تا اقتصاد بازدیدکنندگان
یکی از مهمترین مفاهیم مطرحشده در این طرح، گذار از «صنعت گردشگری» (Tourism Industry) به «اقتصاد بازدیدکنندگان» (Visitor Economy) است. در مدل سنتی، موفقیت گردشگری با تعداد گردشگران سنجیده میشود، اما در الگوی جدید، تمامی آثار اقتصادی حضور بازدیدکنندگان مورد توجه قرار میگیرد. در این چارچوب، هر بازدیدکننده میتواند علاوه بر سفر تفریحی، زمینهساز سرمایهگذاری، تجارت، توسعه کسبوکار، همکاریهای علمی، گردشگری سلامت، آموزش، رویدادهای بینالمللی و صادرات خدمات باشد. بنابراین هدف تنها افزایش تعداد گردشگران نیست، بلکه افزایش ارزش اقتصادی هر بازدیدکننده برای کشور است.
فرهنگ؛ سرمایهای برای خلق ارزش
در این الگو، فرهنگ نقش مکمل گردشگری را ایفا میکند. فعالان گردشگری تایلند تأکید میکنند که فرهنگ نباید صرفاً به عنوان میراثی برای حفاظت تلقی شود، بلکه باید به سرمایهای اقتصادی تبدیل گردد که هویت ملی، صنایع خلاق، هنر، غذا، آیینها، جشنوارهها و سبک زندگی تایلندی را به مزیت رقابتی کشور تبدیل کند. به همین دلیل، تلفیق دو حوزه فرهنگ و گردشگری میتواند امکان طراحی سیاستهای مشترک برای معرفی هویت تایلند، توسعه محصولات فرهنگی و افزایش ارزش افزوده صنعت گردشگری را فراهم کند.
گردشگری؛ حلقه اتصال اقتصاد
در اسناد منتشر شده، گردشگری دیگر صرفاً یک بخش خدماتی معرفی نمیشود. به اعتقاد برنامهریزان، هزینهای که یک گردشگر در کشور انجام میدهد همزمان بخشهای مختلف اقتصاد را فعال میکند؛ از کشاورزی و صنایع غذایی گرفته تا تولیدات محلی، حملونقل، لجستیک، هتلها، رستورانها، خدمات درمانی، آموزش، ورزش، صنایع خلاق، توسعه شهری و تجارت. به بیان دیگر، گردشگری به عنوان یک زنجیره اقتصادی فراگیر عمل میکند که تقریباً تمامی بخشهای اقتصاد ملی را به یکدیگر متصل میسازد.
نخستین دکمه اصلاحات
ATTA از اصطلاح «بستن نخستین دکمه» (Fastening the First Button) برای توصیف این اصلاح ساختاری استفاده میکند. از دید این انجمن، اگر نخستین گام در طراحی ساختار جدید دولت به درستی برداشته شود، مسیر اصلاحات اقتصادی دهه آینده نیز درست تنظیم خواهد شد. بر همین اساس، این انجمن پیشنهاد کرده است که مأموریت وزارتخانه جدید بر پایه مفهوم «Tourism-led Economic Transformation» یا «تحول اقتصادی مبتنی بر گردشگری» تعریف شود؛ مدلی که در آن گردشگری موتور رشد اقتصادی، فرهنگ منبع خلق ارزش، و همکاری میان همه بخشهای کشور عامل اصلی افزایش رقابتپذیری تایلند خواهد بود.
طرح تلفیق وزارت فرهنگ و گردشگری در تایلند صرفاً یک تغییر سازمانی نیست؛ بلکه بخشی از راهبرد جدید این کشور برای بازآرایی اقتصاد ملی در دهه آینده است. دولت تایلند تلاش میکند تا با تفکیک حوزه ورزش، تمرکز بیشتری بر همافزایی میان گردشگری و فرهنگ ایجاد کند و از ظرفیتهای فرهنگی برای افزایش ارزش اقتصادی گردشگری بهره ببرد. در همین حال، بخش خصوصی نیز خواستار آن است که گردشگری در صدر این ساختار جدید قرار گیرد تا پیام روشنی درباره اولویت اقتصادی کشور ارسال شود. در نهایت، هدف اصلی این اصلاحات عبور از الگوی سنتی «صنعت گردشگری» و حرکت به سوی «اقتصاد بازدیدکنندگان» است؛ مدلی که در آن هر بازدیدکننده، افزون بر یک گردشگر، به عنوان فرصتی برای سرمایهگذاری، تجارت، اشتغال، نوآوری و توسعه پایدار اقتصاد تایلند تلقی میشود.
منابع :
- https://www.thansettakij.com/business/tourism/662383
- https://www.thairath.co.th/news/politic/2938301
- https://www.bangkokbiznews.com/economics/1240318
نظر شما