ادبیات شبه قاره
-
فلسفه اقبال ؛ ماهیت و اهمیت آن
اما پرسش این است: ماهیت خودِ فلسفه چیست و چرا به آن نیاز داریم؟ افزون بر این، چرا اندیشه اقبال در قالب یک نظام فلسفی شکل گرفته است؟ چرا اقبال تمام اندیشه‌های خود را بر یک اندیشه واحد بنا نهاده است؟ آیا این رویکرد ضرورتی اساسی داشته یا صرفاً امری اتفاقی بوده است؟ اما وجه تمایز اقبال از دیگر…
-
خواجه غلام فخرالدین سیالوی و شعر فارسی او
خواجه غلام فخرالدین سیالوی در چهار زبانِ اردو، فارسی، پنجابی و عربی با روانی شعر می‌سرود و در اشعارش نمونه‌هایی از هر چهار زبان یافت می‌شود. او از شاعرانِ برجستهٔ عصرِ خویش به‌شمار می‌رفت و بیشتر به نعت، منقبت، غزل، قطعه و رباعی می‌پرداخت. اشعارش آمیزه‌ای از ذوقِ عارفانه و عاشقانه است که در…
-
الگوهای زبانی مشترک در ادبیات صوفیانه پنجابی و فارسی
به طور عمده، اهداف این پژوهش کاوش در الگوهای زبانی مشترکی است که در ادبیات صوفیانه زبان‌های پنجابی و فارسی رخ می‌دهند، و همچنین بررسی اینکه چگونه این الگوها توسط شاعران صوفی برای انتقال حقایق معنوی به کار گرفته می‌شوند. پرسش‌های پژوهش عبارتند از: الگوهای زبانی مشترکی که در ادبیات صوفیانه زبان‌های…
-
سرگذشت عبدالمجید سالک ، روزنامه نگارپاکستانی
این مقاله روایتی از زندگی و خاطرات عبدالمجید سالک، روزنامه‌نگار نامدار، و تجربه‌های او در دوران جوانی است. متن با نگاهی به اقامت او در تانک و وانا، تصویری از وضعیت آموزش، مطالعه، کتاب، ادبیات و روابط اجتماعی در مناطق دورافتاده حدود یک قرن پیش ارائه می‌دهد و از آشنایی او با شخصیت‌هایی مانند…
-
"جگن نات آزاد " شاعر و ادیب فارسی اهل راولپندی
علاقهٔ جدی او به زبان و ادبیات فارسی سبب شد برای ادامهٔ تحصیل راهی لاهور شود؛ شهری که در آن زمان یکی از مهم‌ترین مراکز علمی و ادبی شبه‌قاره به شمار می‌رفت. آزاد در لاهور در رشتهٔ ادبیات فارسی به تحصیل پرداخت و در سال ۱۹۴۲م موفق به اخذ مدرک «فارسی آنرز» و در سال ۱۹۴۴م مدرک کارشناسی ارشد زبان…
-
نخستین شاعر هندوِ فارسی‌گو در هند مغولی؛ میرزا رای منوهر داس توسنی
رای منوهرداس توسنی شاعر و نویسنده پارسی‌گوی هندو در قرن یازدهم هجری بود. او به عنوان یکی از نخستین شاعران هندو که به زبان فارسی شعر سروده و از فنون ادبی بهره برده است، شناخته می‌شود.
-
محرم در شبه‌قاره؛ میراثی زنده از تاریخ، سوگ و همزیستی
پنجاب؛ قلب تپنده عاشورا در پاکستان
با آغاز ماه محرم‌الحرام، شهرهای شبه‌قاره، به‌ویژه پنجاب پاکستان، بار دیگر در فضای سوگ، معنویت و حافظه تاریخی فرو می‌روند؛ جایی که عاشورا نه تنها یک مناسبت مذهبی، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و وجدان جمعی مردمان این سرزمین است؛ آیینی که قرن‌هاست در کوچه‌ها، امام‌بارگاه‌ها و دل‌های مردم جاری است.
-
پارسی سرایان پیشاور؛ از بزمِ سخن تا امروز، نگاهبانان زبان و ادب فارسی در پیشاور
نگاهبانان زبان و ادب فارسی در پیشاور
شهر پیشاور با موقعیت استراتژیک خود در گذرگاه تمدن‌ها، همواره نقش مهمی در تبادلات فرهنگی ایفا کرده است. این شهر کهن که در دامنه‌های رشته‌کوه هندوکش واقع شده، از دیرباز محل تلاقی فرهنگ‌های ایرانی، هندی و آسیای میانه بوده است. موقعیت جغرافیایی پیشاور آن را به پلی برای انتقال زبان و ادبیات فارسی…
-
شاعران فارسی گوی شبه قاره هند
نگاهی به زندگی و دیوان فارسی مولانا وصی احمد
مولانا وصی احمد از عالمان و شاعران برجسته سنت اسلامی در شبه‌قاره هند به شمار می‌رود که در کنار مقام علمی و دینی، در عرصه شعر فارسی نیز طبع‌آزمایی کرده و دیوانی ارزشمند از خود به یادگار گذاشته است.
-
شاعرانِ فارسی و قصۀ هیر و رانجهاا: بررسی تاریخی، تطبیقی و ادبی
توجه شاعران فارسی به قصۀ" هیر " و " رانجها "
قصۀ عاشقانۀ هیر و رانجهاا به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین افسانه‌های مردمی پنجاب، توجه شاعران فارسی‌زبان را به خود جلب کرد و در قالب مثنوی‌های عاشقانه و صوفیانه بازپردازی شد. این بازآفرینی‌ها صرفاً ترجمه یا نقل ساده نبود، بلکه تلاشی آگاهانه برای پیوند دادن عشق زمینی با مفاهیم عرفانی و جهان‌بینی…
-
باغ و بهار: محبوب‌ترین داستانِ شبه قاره
در حدود سال ۱۸۰۰ میلادی، با گسترش سلطهٔ انگلیس بر سراسر هند، افسران کمپانی هند شرقی نیازمندِ یادگیری زبان‌های محلی شدند تا بتوانند امور کشور را بهتر اداره کنند. به همین منظور کالج فورت ویلیَام در کلکته تأسیس گردید و جان گلکرست ریاست بخش زبان‌های هندی را بر عهده گرفت. او میر امن و دیگر نویسندگان…