شعر اردو
-
نگاهی به تذکره نویسی در پاکستان
این مقاله به معرفی و بررسی «نکات‌الشعرا» اثر میر تقی میر، از نخستین و مهم‌ترین تذکره‌های شاعران اردو، می‌پردازد. نویسنده ضمن توضیح سنت تذکره‌نویسی و نقش «بیاض» در ثبت اشعار و اطلاعات شاعران، ویژگی مهم این اثر را استفاده از زبان فارسی برای شرح حال شاعران و زبان اردو برای ثبت نمونه‌های شعری می‌داند.…
-
امیر خسروِ گمشده
بیایید بپذیریم که امیر خسرو تنها شعر فارسی خود را ارزشمند می‌دانست و ماجرای شعر اردو برای او در نهایت این بود که اگر بی‌جم‌ها درخواست می‌کردند، از روی شوخی و خنده چیزی برایشان می‌گفت؛ اگر زنانی که تاب‌بازی می‌کردند اصرار می‌کردند، برای آنان چیزی می‌نوشت؛ اگر زنی در مهمانخانه یا مسافرخانه با…
-
احمد راهی؛ روزنامه‌نگار، چهره‌ای ماندگار در ادبیات و سینمای پاکستان
این مقاله به زندگی و فعالیت‌های ادبی و هنری احمد راهی، شاعر و روزنامه‌نگار پاکستانی، می‌پردازد و مسیر فعالیت او در روزنامه‌نگاری، شعر اردو و پنجابی و داستان‌نویسی را بررسی می‌کند. همچنین نقش او در بازآفرینی داستان‌های عامیانه پنجاب و سند برای سینما، از جمله «سسی پنهو»، «مرزا صاحباں»، «مراد»…
-
شعر اردو در فارسیِ غالب
در عصر غالب، جایگاه زبان فارسی عملاً از میان رفته بود و این زبان در میان طبقه‌ای کم‌نفوذ، واپسین نفس‌های زندگی خود را می‌شمرد. غالب این واقعیت را به‌طور کامل احساس می‌کرد. او دلبستگی بی‌پایانی به زبان فارسی داشت. به این حقیقت پی برده بود که زمانه آینده فارسی را فراموش خواهد کرد. به همین دلیل،…
-
محمد امین جانؔ؛ شاعر جوان‌اندیش و جویای کمال در شعر اردو
این مقاله به معرفی محمد امین جانؔ، شاعر جوان گوجرانواله، می‌پردازد و ویژگی‌های شعری، تخیل، عواطف و توانایی‌های ادبی او را بررسی می‌کند. نویسنده با معرفی مجموعه شعری «انعطاف» و نمونه‌هایی از غزل‌های او، به تأثیرپذیری وی از استادش جانؔ کاشمیری، مهارت او در وزن و ردیف، مضامین عاشقانه و اجتماعی…
-
ترجمه‌های شعر اقبال به زبان‌های دیگر
کلام اقبال برای هر قوم، ملت، کشور و مذهب است. اهل قلم و صاحبان اندیشه، با درک جهان‌شمولی آن، کلام اقبال را ترجمه می‌کنند تا برای وطن، ملت و نسل‌های آینده خود راهی ترسیم کنند و هم‌زمان، با پیمودن این راه، برنامه‌ای برای دستیابی به مقصد و آرمان خویش نیز تنظیم نمایند؛ امری که موجب افزایش آگاهی…
-
زندگی و آثار ادبی و شعری اسد ملتانی
اسد ملتانی شخصیتی چندبُعدی بود: شاعر، پژوهشگر اقبالیات، روزنامه‌نگار و کارمند عالی‌رتبۀ دولتی. شعر او آیینۀ اندیشۀ اسلامی و ملی در دورۀ شکل‌گیری پاکستان است و پیوندی استوار با سنت فکری اقبال دارد. او را می‌توان از نمایندگان برجستۀ شعر هدفمند اردو و فارسی در سدۀ بیستم دانست؛ شاعری که «سوز دل»…
-
من تو شدم، تو من شدی
این شعر صرفاً نمونه‌ای برجسته از شعر فارسی نیست، بلکه اعترافی به حقیقتی جهانی و باطنی است که قرن‌ها در مناطق مختلف جهان، زبان‌ها و طبقات فکری گوناگون، به‌صورت مشترک وجود داشته است. هنگامی که عشق به اوج خود می‌رسد، تمام ساخته‌ها و مرزهای زبان، مذهب و جغرافیا ذوب می‌شوند و آگاهی سراسر جهان هستی…
-
احمد مشتاق؛ شاعری در جست‌وجوی کمال و دور از هیاهوی دنیا
این مقاله روایتی خاطره‌انگیز از دیدار با احمد مشتاق، شاعر برجسته اردو، است. نویسنده از دیدگاه او درباره اهمیت مطالعه نثر، دشواری و وسواس شاعرانه در سرودن شعر، خاطراتش از شاعران و محافل ادبی لاهور و امریتسر و روحیه طنزآمیز و ساده‌زیستانه او سخن می‌گوید. بی‌علاقگی احمد مشتاق به تشریفات، شهرت…
-
پدر پیشگام نوگرایی در ادبیات اردو: بیگانه‌ای در ایران
پدر پیشگام نوگرایی در ادبیات اردو
راشد در وصیت‌نامه خود صراحتاً درخواست کرده بود که به‌جای دفن شدن، جسدش سوزانده شود. این درخواست تضادی مستقیم با آیین‌های سنتی دفن اسلامی داشت. خانواده‌اش به خواسته او احترام گذاشتند و جسدش سوزانده شد.
-
ساغر صدیقی؛ شاعری که از اوج شهرت به تنهایی و فراموشی رسید
ساغر صدیقی، شاعر برجسته اردو، با وجود استعداد درخشان و محبوبیت فراوان، زندگی پرفرازونشیبی را تجربه کرد. این گزارش، زندگی او را از دوران کودکی و آغاز شاعری تا مهاجرت به پاکستان، شهرت ادبی، سال‌های دشوار پایانی عمر و میراث ماندگارش در شعر اردو مرور می‌کند.
-
فیض احمد فیض: شاعر برجسته پاکستان
او از مهم‌ترین شاعران معاصر اردو است که توانست میان سنت و نوآوری، و میان رمانتیسم و رئالیسم، پیوندی بدیع برقرار کند۔ قدرت تصویرسازی، زبان موسیقایی و عمق احساس، جایگاه او را در تاریخ شعر اردو ماندگار ساخته است۔