در روز جمعه، مورخ 6 فوریه 2026 میلادی مصادف به 17 بهمن ماه 1404 در مسجد جامع و حسینیه حضرت خدیجه الکبری (س) در اسلام آباد انفجار انتحاری رخ داده و در این حادثه تعداد زیادی از نماز گذاران شیعه به شهادت رسیدند و مجروح شدند. انفجار مهیبی زمانی رخ داد که نماز گزاران پس از خواندن رکعت اول، در رکعت دوم به سجده رفتند. انفجار آنقدر شدید بود که صدای جیغ و داد از همه جا بلند شد. دود همه جا را فرا گرفت. در  مسجد جامع  و حسینیه خدیجه الکبری (س) در منطقه ترلایی در اسلام‌ آباد که در آن نماز جمعه ساعت یک آغاز شده بود، نماز گذاران در سجده رکعت دوم بودند که بمب گذار انتحاری بمب را منفجر کرد و به هر سو کشته شدگان بر زمین درخون غلطیده شدند. به گفته شاهدان عینی، آنها برای اقامه نماز جمعه به سمت مسجد و حسینیه مذکور در حال حرکت بودند که دو مرد مسلح به سلاح‌ های مدرن را دیدند که در دروازه اصلی این حسینیه و مسجد جامع حضرت خدیجه الکبری (س) به سمت محافظان امنیتی آتش گشودند.آن ها گفتند که در نتیجه تیراندازی، دو نفر از محافظان امنیتی به دلیل جراحات ناشی از گلوله به زمین افتادند، در حالی که نفر سوم به تیراندازی متقابل پرداخت. در نتیجه آتش متقابل، یکی از مهاجمان فرار کرد و در کوچه ها پنهان شد، در حالی که بمب‌گذار انتحاری دیگر به تیراندازی ادامه داد. در نتیجه تیراندازی عامل انتحاری، محافظ سوم این حسینیه نیز زخمی شد و به زمین افتاد، اما با وجود این، او همچنان به تیراندازی ادامه داد. آن ها در ادامه گفتند که بمب‌ گذار انتحاری وارد مسجد جامع و حسینیه شد در حالی که فردی محافظ حسینیه که به دلیل شلیک شدن توسط بمب‌گذار انتحاری بر زمین افتاده بود شروع به تیراندازی کرد که باعث شد چند گلوله به بمب‌گذار انتحاری نیز اصابت کند و پس از آن او به زمین افتاد و انفجار مهیبی رخ داد. بسیاری از مردم در حال حرکت به سمت مسجد در همان نقطه‌ای بودند که مهاجم پس از ورود به دروازه اصلی، خود را منفجر کرد. تعداد زیادی از مردم برای اقامه نماز جمعه در مسجد جامع و حسینیه مذکور حضور داشتند. اگر بمب‌گذار انتحاری به داخل مسجد به صفوف جلویی رسیده بود، خطر خسارت بیشتری وجود داشت. بعد از این انفجار «گوشت نماز گذاران به سقف و دیوارها چسبیده بود» و تعداد زیادی از نماز گذاران در حالت سجده دوم به شهادت رسیده بودند و مسجد از خون شهدا رنگین شده بود[1]. گفته می شود بمب گذار انتحاری وارد مسجد شده بود و داشت شلیک می کرد و به سمت جلو می رفت که جوانی که مشغول نماز بود، نماز خود را ترک کرده و او را بغل گیر شده و مانع جلو رفتن و شلیک کردن شد که در همان زمان او انفجار کرد. نماز گذاران به همت خود جسد شهدا و مجروحین را با آمبولاس ها به بیمارستان های اسلام آباد انتقال دادند.براساس گزارش ها تعداد کشته ‌شدگان این انفجار انتحاری به ۳۳ نفر رسید و بیش از ۱۵۰ نفر زخمی شدند، اما برخی از گروه های شیعی تعداد شهدا را بیش از شصت نفر و تعداد مجروحین را بیش از دویست نفر قرار می دهند.

محکومیت این حادثه دلخراش از سوی علما و نخبگان  

                    نشست محکومیت علما و مشایخ  به ریاست وزیر امور مذهبی پاکستان در مورد فاجعه مسجد جامع و حسینیه حضرت خدیجه الکبری (س) در منطقه ترلایی در اسلام آباد.

نشست اضطراری علما و مشائخ در اسلام آباد به ریاست آقای سردار یوسف، وزیر امور مذهبی و هماهنگی بین ادیان پاکستان، در مورد فاجعه حضرت خدیجه الکبری (س) در منطقه ترلایی در اسلام آباد، برگزار شد که در آن علما و مشایخ برجسته از تمام مکاتب فکری راولپندی و اسلام آباد حضور داشتند. علامه اشفاق حسین وحیدی، یکی از رهبران مرکزی شورای علمای شیعه پاکستان، به طور ویژه شرکت کرد. وی در این نشست اضطراری، فاجعه منطقه ترلایی در اسلام آباد را محکوم کرد و گفت که جای نگرانی است که دولت هیچ کمکی برای درمان خانواده‌ های شهدا و مجروحان اعلام نکرده است. ما از دولت می‌خواهیم که کمک ‌های کامل را اعلام کند و رهبران نیروهای اصلی و پشتیبان درگیر در این تروریسم را دستگیر و به اشد مجازات برساند. علامه اشفاق وحیدی گفت که هیچ مشکلی بین شیعه و سنی در پاکستان وجود ندارد. عناصر تکفیری با ارتکاب تروریسم قبل از ماه رمضان سعی در ایجاد ترس و وحشت دارند. دولت باید از رویکرد سنتی فاصله گرفته و گام‌های عملی علیه تروریست ‌ها بردارد. تا صلح در میهن عزیز حکمفرما شود و در مسیر توسعه ادامه یابد. براساس گزارش خبرگزاری رسمی پاکستان (APP)، مورخ 9 فوریه  نشست اضطراری شورای علما و مشائخ به ریاست سردار محمد یوسف، وزیر امور مذهبی و هماهنگی بین ادیان پاکستان، برگزار شد که در آن حمله انتحاری در اسلام آباد به شدت محکوم و با نیروهای مسلح پاکستان و دولت علیه تروریسم ابراز همبستگی کامل شد. با توجه به فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، شرکت کنندگان در این جلسه از ملت خواستند تا هماهنگی بین ادیان و آموزش اخلاقی را از طریق منبر و محراب ترویج دهند تا هرگونه توطئه دشمن برای ایجاد تفرقه خنثی شود. بیانیه مشترک این نشست، حمله انتحاری که در نماز جمعه در اسلام آباد رخ داد را به شدت محکوم کرد و روشن ساخت که هدف قرار دادن نماز گزاران بی گناه در اماکن عبادی کاملاً خلاف آموزه های اسلامی و اصول قانون اساسی و اخلاقی است. این نشست تفکر گمراه کننده فتنه خارجی و تمام روایت های تروریسم را کاملاً رد کرد و تصمیم گرفت با توطئه های داخلی و خارجی که صلح پاکستان را تضعیف می کنند، به شدت مبارزه کند. علما و مشائخ متعهد شدند که پیام صلح، تسامح و احترام متقابل را از طریق خطبه‌ ها و مدارس دینی خود منتشر کنند و نقش مؤثری در محافظت از نسل جوان در برابر افراط‌گرایی ایفا کنند. توافق شد که ارتباط بین کمیته‌ های اداری و اجرایی تقویت شود تا امنیت مساجد، حسینیه ‌ها و سایر اماکن عبادی مؤثرتر شود و فعالیت ‌های مشکوک به موقع گزارش شوند. از «سیاست عدم تسامح» دولت برای ریشه‌ کنی کامل تروریسم کاملاً حمایت شد و درخواست شد که عناصر مسئول طبق قانون به شدت مجازات شوند و اولویت به حمایت از خانواده ‌های شهدا داده شود. از همکاری علما در اجرای اوقات نماز یکسان (نظام نماز) در سراسر کشور قدردانی شد و تصمیم گرفته شد که این سیستم به طور مؤثر تری اجرا شود. علمای همه مکاتب فکری بر عزم خود برای خنثی کردن روایت‌ های فرقه‌ای و نفرت‌ پراکنی از طریق راهنمایی‌های مذهبی و همکاری متقابل و تقویت صلح و ثبات در پاکستان به هر قیمتی تأکید کردند. در پایان نشست، به اتفاق آرا اعلام شد که تمام ملت، علما و مشایخ دوشادوش دولت پاکستان و نیروهای مسلح پاکستان ایستاده‌اند و مصمم هستند تا بلای تروریسم را ریشه‌کن کنند[2].

مفتی تقی عثمانی، مفتی اعظم پاکستان: کسانی که مسئول حمله اسلام آباد هستند باید درس عبرتی برای دیگران باشند.

رهبران [هیأت حوزوی اهل سنت دیوبندی] "وفاق المدارس العربیه پاکستان"، از جمله مولانا مفتی محمدتقی عثمانی، رئیس هیأت وفاق مدارس عربیه، مولانا انورالحق و مولانا محمد حنیف جلندری بالترتیب معاون و مهتمم رئیس هیأت حوزوی "وفاق المدارس عربیه پاکستان" و سایر مسئولین، حمله انتحاری در مسجد جامع و حسینیه در اسلام آباد را باعث تاسف و لایق محکومیت خوانده اند. آن ها گفتند که گرفتن جان افراد بی‌گناه و ریختن خون انسان، مطلقاً مجاز نیست و کسانی که چنین حوادثی را در مساجد، حسینیه ‌ها و مدارس دینی و عصری مرتکب می‌شوند، حتی لیاقت انسان نامیده شدن را ندارند. این علما گفتند که چنین اقدامات خونینی معادل بی‌ثبات کردن پاکستان است و شبکه عناصر دخیل در این اقدام خونین و ظالمانه باید ردیابی و به عنوان درس عبرتی برای دیگران معرفی شود. هیأت وفاق مدارس عربیه خواستار تأمین امنیت بی‌ نقص برای همه مساجد، حسینیه ‌ها و مدارس دینی در سراسر کشور شده است[3].[4]

علامه حافظ طاهر محمود اشرفی، رئیس شورای علمای پاکستان، حمله انتحاری به حسینیه در منطقه ترلایی در اسلام آباد را به شدت محکوم کرد.

علامه حافظ طاهر محمود اشرفی، رئیس شورای علمای پاکستان، حمله انتحاری به حسینیه در منطقه ترلایی اسلام آباد که نمازگزاران را در حین نماز جمعه هدف قرار داد، به شدت محکوم کرد و آن را جنایتی وحشیانه علیه اسلام، بشریت و تقدس اماکن مذهبی خواند. علامه طاهر محمود اشرفی، رئیس شورای علمای پاکستان، در یک پیام ویدیویی گفت که عاملان این حمله هیچ ارتباطی با اسلام یا ارزش‌های انسانی ندارند. وی یادآوری کرد که شخصیت‌های برجسته اسلامی، از جمله خلفای راشدین عمر بن خطاب و حضرت علی (رض) نیز در مساجد مورد حمله قرار گرفتند که نشان می‌دهد چنین اقداماتی توسط دشمنان اسلام و بشریت برای پیشبرد برنامه‌های افراطی خود انجام می‌ شود. وی تأکید کرد که شورای علمای پاکستان، کمیته ملی پیام صلح و علمای همه مکاتب فکری به اتفاق آرا همه اشکال تروریسم را رد می‌کنند. او گفت که هدف قرار دادن مردم در اماکن مذهبی، جنایتی جدی علیه دین اسلام و بشریت است. او برای شهدا دعا کرد که خداوند متعال گناهانشان را ببخشد و به آنها درجات عالی عطا کند. او همچنین برای بهبودی سریع مجروحان دعا کرد و همچنین تسلیت صمیمانه خود را به خانواده‌های قربانیان ابراز کرد و برای آنها در این لحظات غم و اندوه، صبر و شکیبایی آرزو کرد. حافظ طاهر محمود اشرفی با تأکید بر وحدت ملی، گفت که مردم پاکستان و سازمان‌های امنیتی این کشور دوشادوش هم در برابر تروریسم می‌ایستند و بر عزم جمعی برای ریشه‌کنی افراط‌گرایی تأکید کرد. وی گفت که پاکستان در مبارزه خود با تروریسم ثابت قدم خواهد ماند و به لطف خداوند، صلح و ثبات در سراسر کشور برقرار خواهد شد. وی بر عزم یکپارچگی پاکستان برای مبارزه با تروریسم، محافظت از جان بی‌گناهان و حفظ حرمت اماکن مذهبی در برابر انواع خشونت‌های افراط‌ گرایانه تأکید کرد[5].

مولانا فضل الرحمان، رئیس حزب جمعیت علمای اسلام پاکستان انفجار اسلام آباد را نتیجه ناکامی سازمان‌های امنیتی پاکستان خواند.

مولانا فضل الرحمان، رئیس حزب جمعیت علمای اسلام  پاکستان(JUI-F)، انفجار اسلام آباد را به شدت محکوم کرد و آن را نشانه‌ای از کوتاهی نهادهای مربوطه خواند. مولانا فضل الرحمان در بیانیه خود گفت که انفجار اسلام آباد تاسف بار و محکوم است، مهاجمان دشمنان بشریت هستند که شایسته هیچ امتیازی نیستند. ما به خانواده‌های آسیب دیده تسلیت می‌گوییم و برای بهبودی سریع مجروحان دعا می‌کنیم. وی گفت که پس از ایالت خیبر پختونخوا و بلوچستان، اکنون حملات تروریستی در اسلام آباد نیز رخ می‌ دهد، هیچ بخشی از کشور از تروریست‌ها در امان نیست و افتخار نهادها به عملکرد خود در این بدترین شرایط، جای سوال دارد. رئیس حزب جمعیت علمای اسلام پاکستان گفت که ذهنیت جنایتکارانه عناصر ملی و بین‌المللی که مرتکب آشوب‌های فرقه‌ای می‌شوند را نمی‌توان نادیده گرفت و ملت را نمی‌توان با تکیه بر بازدیدها و بیانیه‌های محکوم کننده حاکمان پس از فجایع راضی کرد. مولانا فضل الرحمن گفت که اگر نهادها از دخالت سیاسی مبرا هستند، باید بر قانون و نظم و حفاظت از جان و مال مردم تمرکز کنند. با وجود ده‌ها سازمان اطلاعاتی، یک روز مقدس در اسلام آباد به خون آغشته شد، این شکست سازمان‌های حمله کننده است. رئیس حزب جمعیت علمای پاکستان گفت که نهادهای دولتی چه زمانی به ناامیدی مردم رسیدگی خواهند کرد، چه زمانی مرهمی برای زخم‌های مردم خواهند شد. چه زمانی سیستمی برای محافظت از آینده مردم و نسل‌های آینده ایجاد خواهند کرد؟ ما به خانواده‌ های آسیب‌ دیده تسلیت می‌گوییم و در درد و غم آنها شریک هستیم[6].

اظهارات آقای سراج الحق، رئیس سابق حزب جماعت اسلامی پاکستان در مورد حادثه مسجد جامع منطقه ترلایی در اسلام آباد.

  آقای سراج الحق، رئیس سابق حزب جماعت اسلامی پاکستان حادثه مسجد جامع و حسینیه حضرت خدیجه الکبری (س) در منطقه ترلایی در اسلام آباد را بشدت محکوم کرده و گفت: زمانی که در این مسجد جامع حضرت خدیجه الکبری (س) در منطقه ترلایی انفجار انتحاری شد همه رهبران و فعالان احزاب مذهبی و اجتماعی بلا فاصله اینجا رسیدند. مسلمانان پاکستان در مقابل تحرکات تروریستی به ویژه این حادثه متحد هستند و همه موسسات و فعالان اجتماعی اهل سنت پاکستان از جمله آقای حافظ سعید و تیم فعالان اجتماعی حزب جماعت اسلامی و سایر فعالان اجتماعی در این مسجد بلا فاصله رسیدند و برای انتقال اجساد شهدا و مجروحین به بیمارستان ها شتافتند و برای خون تعداد زیادی از جوانان اهل سنت در بیمارستان ها حضور یافتند. این امر نشان می دهد که این مسئله شیعه و سنی نیست، بلکه این توطئه بزرگی است علیه ثبات پاکستان، برای فروپاشی ملت اسلامی و جغرافیای ملت اسلامی و عموم مردم پاکستان و برای نابودی این منطقه. وظیفه همه ما است که در مقابل این تحرکات و توطئه دشمنان متحد شده و مبارزه کنیم[7].

محکومیت رئیس جمهور و نخست وزیر پاکستان از انفجار در حسینیه در اسلام آباد و دستور برای امکانات درمانی مجروحان.

  نخست وزیر پاکستان با محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، دیدار کرد و به او دستور داد تا در مورد این حادثه تحقیق کند و مسئولان آن را شناسایی کند. شهباز شریف، نخست وزیر پاکستان، گفته است که مسئولان این انفجار باید شناسایی و به اشد مجازات برسند و به هیچ کس اجازه داده نخواهد شد که شرارت و ناامنی را در کشور گسترش دهد. او دستور داد که بهترین امکانات پزشکی در اختیار مجروحان قرار گیرد و همچنین به وزیر بهداشت پاکستان دستور داد تا این موضوع را پیگیری کند[8].

مریم نواز، سروزیر ایالت پنجاب در پاکستان.

مریم نواز، سروزیر ایالت پنجاب پاکستان، ضمن محکوم کردن انفجار اسلام آباد، به معاون بخشدار راولپندی دستور داده است تا از دولت اسلام آباد حمایت کامل کرده و بهترین امکانات درمانی را در بیمارستان‌ های دولتی شهر راولپندی در اختیار مجروحان قرار دهد[9].

سروزیران ایالت‌ های بلوچستان و خیبر پختونخوا مراتب تسلیت و همدردی خود را ابراز کردند.

سرفراز بوگتی، سروزیر بلوچستان و سهیل آفریدی، سروزیر خیبر پختونخوا، با ابراز تاسف از این انفجار، گفتند که حمله انتحاری در مسجد بدترین نمونه غیرانسانی است. به همین ترتیب، سناتور علامه راجا ناصر عباس جعفری، رهبر اپوزیسیون در سنای پاکستان، گفت که حمله به انسانیت، دین و ارزش‌ های اجتماعی تحت هیچ شرایطی قابل تحمل نیست[10].

سرکنسول بریتانیا در اسلام آباد مراتب تاسف و تاثر عمیق خود را ابراز ‌کرد.

سرکنسول پادشاهی بریتانیا در اسلام آباد مراتب تاسف و تاثر عمیق خود را از انفجار انتحاری در مسجد ترلایی ابراز کرد و گفت که با قربانیان و مجروحان این حمله و خانواده‌های آنها ابراز همدردی می‌کنم[11].

کاردار سفارت آمریکا محکومیت خود را اعلام کرد.

ناتالی بیکر، کاردار ایالات متحده، گفت که ایالات متحده حمله تروریستی در اسلام آباد را به شدت محکوم می‌ کند و مراتب تسلیت عمیق خود را به خانواده‌های نمازگزاران بی‌گناه کشته و زخمی شده در این حمله ابراز می‌دارد. ناتالی بیکر گفت که ایالات متحده به حمایت از تلاش‌های پاکستان برای ارتقای صلح و امنیت ادامه خواهد داد. ایالات متحده در این دوران دشوار در کنار پاکستان ایستاده است[12].

محکومیت علما و نخبگان شیعی پاکستان از این فاجعه حسینیه حضرت خدیجه الکبری (س) در اسلام آباد.

همه احزاب و گروهای شیعی، از جمله شورای علمای شیعه پاکستان، حزب مجلس وحدت مسلمین پاکستان و حزب بیداری امت مصطفی (ص) پاکستان متحد شده و این فاجعه اسف بار در مسجد جامعه و حسینیه حضرت خدیجه الکبری (س) در اسلام آباد را بشدت محکوم کردند. آن ها با خانوداه شهدا و مجروحین ابراز همبستگی کرده و از دولت برای پیگیری قانونی علیه مسئولین این حادثه و مجازت اشد درخواست کردند. علامه راجا ناصر عباس جعفری، رئیس حزب مجلس وحدت مسلمین پاکستان، علامه عارف حسین واحدی، علامه دکتر میثمی و علامه اشفاق حسین وحیدی رهبران ارشد شورای علمای شیعه پاکستان پس از اطلاع انفجار به محل حادثه رسیدند. آنها در مراسم تشیع جنازه شهدا شرکت کردند و از بیمارستان ها بازدید کرده و از محروحین این حادثه عیادت و احوال پرسی کردند، با خانواده شهدا و مجروحین ابراز همبستگی کرده و تسلیت گفتند.

تحلیلگران:

   تحلیلگران مذهبی به ویژه تحلیلگران شیعی در این مورد آرای متفاوتی دارند، برخی ها این حمله را از سوی گروه تکفیری و تروریستی از جمله، سپاه صحابه پاکستان قرار می دهند و دلیلش این بیان می کند که همان روز اورنگذیب فاروقی، یکی از رهبران ارشد سپاه صحابه پاکستان در این منطقه سخنرانی کرده و به شیعیان پاکستان تهدید کرده بود. سپاه صحابه اکثر در تجمعات خود به شیعیان هشدار قتل داده و از آن ها تکفیر می کند، اما دولت بجای اینکه اورنگذیب فاروقی و سایر رهبران سپاه صحابه را دستگیر کند، توجه شیعیان را از این حقیقت منحرف می کند. برخی دیگر معتقدند که حزب تحریک انصاف قرار بود اعتراضی در 8 فوریه، علیه دولت کنونی پاکستان برگزار کند و احتمالاً این حادثه جهت جلوگیری از این اعتراض انجام شده است، عاملان انفجار انتحاری هیچوقت کارت شناسایی را به محل حمله انتحاری همراه نمی برند. در حالیکه دولت اعلام کرده است که مسئولین این حادثه را که وابسته به گروه داعش افغانستان هستند، توسط کارت شناسایی که از محل حادثه بدست آمده است، شناسایی کرده و مادرش و سایر فامیل های او به همراه مسئول اصلی این حادثه را دستگیر کرده است و گروه داعش نیز مسئولیت این حادثه را پذیرفته است. برخی از افراد ابراز نگرانی کردند که دولت تاکنون برای خانواده شهدا و مجروحین این حادثه اصلاً کمک مالی را اعلام نکرد، در حالیکه بسیاری خانواده های این حادثه بی سرپرست شدند و امکان است دچار مسائل اقتصادی شدیدی شوند، اما برخی از افراد اعلام می کند که دولت تصمیم گرفته است که به خانواده شهدا و مجروحین حمایت مالی کند و حمایت مالی قابل توجه ای به خانواده های شهدا و مجروحین داده خواهد شد، اما اعلام هنوز نشده است. به گفته برخی از افراد ظاهراً رهبران سپاه صحابه این اقدام را محکوم کردند، اما پستی (شاید جعلی باشد) در رسانه ها منتشر می شود که احمد لدهیانوی، رئیس سپاه صحابه پاکستان ابراز خرسندی کرده و گفت ما انتقام خود را گرفته ایم و دوباره نیز خواهیم گرفت. براساس ویدیو ای که در رسانه های اجتماعی منتشر شده بود معاویه اعظم، یکی از رهبران سپاه صحابه همزمان به اغتشاشات اخیر در ایران در نشستی ابراز خرسندی کرده و اعلام کرده بود که قاتلان رهبران سپاه صحابه از جمله طارق اعظم، به انتقام نزدیک هستند و آتشی که در پاکستان روشن کرده بودند به درب خود ایشان رسیده است و منزل خمینی ]ره[ به آتش کشیده شده است و همه شهرهای ایران در آتش دارند می سوزند. مردم مسلمان پاکستان نسبت به این حادثه اندوناکی در مسجد جامعه اسلام آباد قبل از ماه رمضان مبارک ابراز نگرانی کرده و خود را بی سرپرست و در خطر قرار می دهند. برخی از علما این را بخشی از توطئه جهانی از جمله هند، اسرائیل و آمریکا قرار داده و تلاشی برای ناامن ساختن پاکستان و منطقه قرار می دهند. آن ها معتقدند این توطئه برای ایجاد درگیری بین شیعه و سنی پاکستان است که برای حمایت فلسطین و مقاومت علیه دشمنان اسلام متحد هستند و دشمنان اسلام از جمله هند، اسرائیل و آمریکا توسط عوامل خود جنین جنایاتی را انجام می دهند.

منابع