تعدادی از ساکنان اسماعیلیه ‌مذهب ولایت بدخشان از تشدید فشارها بر زندگی‌شان از سوی طالبان در این ولایت شکایت دارند. آنان می‌گویند که علاوه بر افزایش سرکوب مذهبی علیه اسماعیلیه‌ها، پیروان این مذهب در شهر فیض‌آباد، مرکز بدخشان، به‌ طور سیستماتیک هدف حملات قرار می‌گیرند. در تازه‌ترین رویداد، دو نفر از اسماعیلیه‌ها در شهر فیض‌آباد هدف تیراندازی افراد مسلح ناشناس قرار گرفته و به‌شدت زخمی شده‌اند. همچنین طالبان در این ولایت برای تغییر مذهب اسماعیلیه‌ها پاداش تعیین کرده و در یک سند رسمی از پیروان این مذهب خواسته‌اند که در صورت ترک مذهبشان، از سوی این گروه مورد تشویق و پاداش قرار خواهند گرفت.

ساکنان اسماعیلیه‌مذهب ولایت بدخشان از تشدید فشارها بر پیروان این مذهب از سوی طالبان در این ولایت به‌شدت ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند که طالبان اعلام کرده‌اند قصد دارند جماعت‌خانه‌های آنان را به مسجد تبدیل کنند. به گفته ساکنان اسماعیلیه‌مذهب، طالبان ادعا می‌کنند که تعدادی از مکان‌هایی که در زمان «مجاهدین» به‌عنوان مسجد استفاده می‌شد، بعدها به جماعت‌خانه تبدیل شده است و این گروه اکنون می‌خواهد آن مکان‌ها را دوباره به مسجد تبدیل کند؛ در حالی‌ که زمین و تمامی هزینه‌های ساخت و نگهداری این جماعت‌خانه‌ها از سوی مردم اسماعیلیه و با منابع شخصی آنان تأمین شده است.

یکی از پیروان اسماعیلیه بدخشان می‌گوید: «طالبان می‌خواهند جماعت‌خانه‌های اسماعیلیان در شهرستان‌های زیباک، اشکاشم، واخان و شغنان را به مسجد تبدیل کنند و از پیروان این مذهب خواسته‌اند به مسجد بروند و مذهب خود را تغییر دهند. تاکنون جماعت‌خانه زیباک بسته شده است.»

این پیرو اسماعیلیه می‌افزاید: «کودکان اسماعیلی در مدرسه‌ها و مسجدها تشویق می‌شوند تا مذهب خود را تغییر دهند. همچنین برخی از مغازه‌داران اسماعیلی که برای ادای نماز به مسجد شهرستان می‌روند، با رفتارهای تبعیض‌آمیز روبه‌رو می‌شوند؛ به‌گونه‌ای که ملا وهیب‌الله، امام مسجد اشکاشم، در خطبه‌های نماز جمعه دو ماه قبل از اسماعیلیان خواسته بود صف نماز را ترک کنند.»

این در حالی است که براساس بخشنامه رسمی طالبان، این گروه در بدخشان اعلام کرده است پیروان اسماعیلیه که به مذهب سنی گرایش پیدا می‌کنند، تحت پوشش امنیتی قرار گرفته و از امتیازات مالی نیز برخوردار خواهند شد. در این نامه آمده است که جوانانی که به مذهب اهل تسنن روی می‌آورند، در مشاغل دولتی استخدام خواهند شد. همچنین در این بخشنامه تأکید شده است که جوانانی که به مذهب اهل تسنن گرایش پیدا می‌کنند، در مدرسه‌های خارج از مناطق اسماعیلیه جذب شده و مورد توجه ویژه قرار گیرند.

براساس این نامه، برای مدرسه‌ها و مدارس دینی‌ مناطق اسماعیلی‌نشین، استخدام استادان «داعی و باتجربه» با در نظر گرفتن حقوق پیشنهاد شده است. طالبان همچنین در این سند افزوده‌اند که شاگردانی که به مدرسه‌های دینی این گروه معرفی می‌شوند، مشمول امتیازات مالی خواهند شد.

در ادامه سرکوب و ترورهای هدفمند علیه اسماعیلیه‌ها در بدخشان، دو جوان از پیروان مذهب اسماعیلیه در شهر فیض‌آباد، مرکز ولایت بدخشان، هدف تیراندازی قرار گرفته و زخمی شدند. این رویداد، دوم بهمن در منطقه دشت‌قرغ رخ داده است؛ زمانی که قربانیان در حال بستن مغازه خود بودند. به گفته منابع، مجروحان سلامت‌شاه حسن و شاه‌نظر نام دارند و هر دو از ساکنان شهرستان شغنان بدخشان هستند. منابع بهداشتی در بیمارستان ولایتی بدخشان می‌گویند این دو جوان در وضعیت وخیم به مرکز درمانی منتقل شده و تحت مراقبت قرار دارند.

این در حالی است که پیش‌تر دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) گزارش داده بود که طالبان در سه ماه اول سال جاری میلادی بیش از ۵۰ نفر از پیروان مذهب اسماعیلیه را به گرویدن به اهل سنت وادار کرده‌اند. براساس این گزارش، ماموران طالبان افرادی را که از تغییر مذهب امتناع کردند، مورد ضرب و شتم، اجبار و تهدید به مرگ قرار داده‌اند.

براساس این گزارش، مقام‌های محلی طالبان، از جمله ریاست امر به معروف این گروه، حداقل ۵۰ مرد از اعضای جامعه اسماعیلیه را شبانه از خانه‌هایشان برای بازجویی در مورد مسایل دینی با خود برده‌اند. براساس گزارش یوناما، مقام‌های طالبان علاوه بر بازجویی و وادار کردن مردم اسماعیلیه به تغییر مذهب، چندین مدرسه دینی در مناطق اسماعیلیه‌نشین نیز تأسیس کرده‌اند.

پیش‌تر، سازمان حقوق بشری موسوم به رواداری گزارش داده بود که اطلاعات و شواهد به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که طالبان پس از تسلط بر افغانستان، محدودیت‌ها و تبعیض‌های سازمان‌یافته‌ای را بر زندگی پیروان این اقلیت مذهبی اعمال کرده و در این مدت، مرتکب نقض حقوق بشر و آزار مذهبی سیستماتیک علیه آنان شده‌اند. یافته‌های گزارش نشان می‌دهد که در طول چهار سال گذشته، اسماعیلیان افغانستان نه‌تنها به‌طور کامل از مشارکت در عرصه‌های سیاسی، اداری و اجتماعی محروم شده‌اند، بلکه به‌طور هدفمند برای تضعیف و سرکوب هویت مذهبی و فرهنگی آنان نیز اقدام شده است.

سازمان حقوق بشری رواداری گزارش داده که تعداد محدودی از اسماعیلیان برای حفظ موقعیت شغلی خود، آن هم در مشاغل پایین ادارات دولتی، مجبور به پنهان کردن هویت مذهبی خود یا تغییر مذهب شده‌اند. به گفته این گزارش، نفرت‌پراکنی و تکفیر علنی جامعه اسماعیلیه با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان به‌طور چشم‌گیری افزایش یافته است. براساس یافته‌های رواداری؛ این تبلیغات عمدتاً توسط محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان، فرماندهان محلی، روحانیون افراطی و امامان مساجد وابسته به طالبان، در کلاس‌های درس، برنامه‌ها و مناسبت‌های مختلف به‌صورت علنی و آشکار انجام می‌شود. در این گزارش تصریح شده است که در برخی موارد حتی اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان و دادگاه‌های این گروه به فسخ ازدواج زنان حنفی‌مذهب با مردان اسماعیلیه حکم داده‌اند.

این در حالی است که این سازمان به تازگی به یک نسخه از اصول‌نامه جزایی محاکم طالبان دست یافته است. در بند هشتم ماده ۲ این اصول‌نامه، پیروان مذهب حنفی به‌عنوان مسلمان و پیروان سایر مذاهب و باورهای متفاوت و مخالف با «اهل سنت و جماعت» به‌عنوان «مبتدع» یا بدعت‌گذار توصیف شده‌اند. به گفته رواداری، این طبقه‌بندی تبعیض‌آمیز در کشوری که اقلیت‌های مذهبی متعدد، از جمله شیعیان دوازده امامی، اسماعیلیه، پیروان سایر گرایش‌های اسلامی مانند اهل حدیث، همچنین سیک‌ها و هندوها در آن زندگی می‌کنند، به‌طور مستقیم اصل عدم تبعیض براساس دین و مذهب را نقض می‌کند.

منبع: روزنامه هشت صبح

لینک:

https://8am.media/fa/ismailis-of-badakhshan-under-pressure-of-discrimination-and-systematic-repression-by-the-taliban/