افغانستان
-
بررسی نقش زنان در جامعه افغانستان؛ چالشها، فرصتها و چشمانداز آینده
بررسی نقش زنان در جامعه افغانستان
سیر تحولات سیاسی و اجتماعی در فلات ایران و آسیای مرکزی، همواره تحت تأثیر دگرگونیهای ساختاری در کشور افغانستان بوده است. در این میان، نقش زنان در جامعه افغانستان یکی از کلیدیترین و در عین حال پیچیدهترین مباحثی است که در دهههای اخیر، توجه تحلیلگران، رسانهها و سازمانهای بینالمللی را به…
-
شهید علامه سید اسماعیل بلخی؛ سید جمال دیگری بود
بازخوانی راهبردی اندیشه، رسالت و میراث تمدنی شهید علامه سید اسماعیل بلخی در سالروز رحلت آن اندیشمند سترگ سالروز رحلت عالم ربانی، شاعر مجاهد، متفکر بزرگ و مصلح اجتماعی، شهید علامه سید اسماعیل بلخی (رح) تنها یادآور فقدان یک شخصیت برجسته تاریخی نیست، بلکه فرصتی ارزشمند برای بازخوانی یکی از بزرگترین…
-
نگاهی انتقادی به جام جهانی ۲۰۲۶: سیاست، قدرت و پایان بیطرفی فوتبال
سیاست، قدرت و پایان بیطرفی فوتبال
جام جهانی ۲۰۲۶ که به میزبانی مشترک ایالات متحده، کانادا و مکزیک برگزار شد، بیش از آنکه یک رویداد صرفاً ورزشی باشد، به عرصهای برای نمایش تقابلهای سیاسی و بهرهبرداری قدرتهای بزرگ تبدیل گردید.
-
دوره غزنویان؛ بستر نوزایی زبان فارسی
دورهی غزنویان (۹۷۷-۱۱۸۶ میلادی) یکی از نقاط عطف سرنوشتساز در تاریخ زبان و ادبیات فارسی به شمار میرود. بلوغ و شکوفایی فارسی در غزنی، حاصل تعامل سه مؤلفهی اساسی «حمایت سیاسی»، «کاربرد بروکراتیک» و «تولید علمی-ادبی» بوده است. در واقع، با ظهور دولت غزنویان در شرق جهان اسلام، تحول بنیادین در…
-
روز ملی زبان پشتو در افغانستان؛گرامیداشت یک زبان در سایه چالشهای عمیق فرهنگی
روز ملی زبان پشتو در سایه چالشهای عمیق فرهنگی
۸ خرداد در افغانستان بهعنوان «روز ملی زبان پشتو» گرامی داشته میشود؛ روزی که در ظاهر بهمنزله پاسداشت یکی از دو زبان رسمی کشور و ارجگذاری به میراث فرهنگی و ادبی آن تعریف شده است، اما در عمق خود بازتابدهنده واقعیت پیچیدهتری از وضعیت زبان، هویت فرهنگی و سیاستگذاری زبانی در افغانستان است. در…
-
بلخ؛ قلب تاریخ و تمدّنهای آریایی و اسلامی
بلخ، یکی از شهرهای باستانی و فرهنگی خراسان، در طول تاریخ نه تنها بهعنوان یک مرکز اقتصادی و سیاسی، بلکه بهعنوان یک کانون مهم فرهنگی و دینی در جهان شناخته شده است. این شهر که در دوران مختلف نقش کلیدی در شکلدهی تمدّنهای آریایی و اسلامی ایفا کرده است، هنوز هم در هویّت فرهنگی و تاریخی منطقه…
-
فروپاشی معیارهای زبانی؛ چالش نوشتار فارسی در عصر شبکههای اجتماعی
زبان در هر جامعه نهتنها ابزار ارتباط، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی آن ملت است. افغانستان در شرایط کنونی که میان سنت و مدرنیته در نوسان است، شاهد دگرگونیهایی در ساختارهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است که این تغییرات مستقیماً بر وضعیت زبانها نیز تأثیر گذاشته است. در این میان، زبان فارسی…
-
بحران آموزش در افغانستان؛ پیامدهای نوسان مدیریتی و فقدان نگاه بلندمدت
آموزش در افغانستان همواره آیینهای از وضعیت سیاسی، فکری و مدیریتی حاکمیتها بوده است. هر تغییر در ساختار قدرت، مستقیم یا غیرمستقیم مسیر آموزش را دستخوش تحول یا انحراف کرده و آن را میان دو قطب سنت و مدرنیته معلق نگه داشته است. این نوسانهای پیدرپی، نهتنها مانع شکلگیری یک نظام آموزشی پایدار…
-
کدام یک از آثار ادبی ما صد سال بعد هم خوانده میشوند؟
تمرکز این گفتوگو بر ادبیات افغانستان است؛ بر شعر، رمان و متنهای نویسندگان این سرزمین؛ بر بهترین کتابهایی که در این جغرافیا منتشر شدهاند، متنهایی که آفریده شدهاند و روایتهایی که شکل گرفتهاند. این گفتوگو شما را با ادبیاتی روبهرو میکند که بسیاری بر این باورند دستکم گرفته شده، بخش بزرگی…
-
جاذبههای گردشگری بلخ؛ مسجد تاریخی تخته پل در بلخ
مسجد تاریخی تخته پل در بلخ
این مسجد در میان قلعه تختهپل در شهرستان نهر شاهی در پانزدهکیلومتری باختر شهر مزار شریف موقعیّت دارد و از ساختههای دورۀ امیر عبدالرّحمان خان (۱۲۹۷ ـ ۱۳۱۸ هجری قمری) است. در همین محل، در سدۀ نهم هجری قمری در زمان تیموریان نیز مسجدی وجود داشته است که سلطان حسین بایقرا در هنگام سفر خود به ده…
-
وداع با شهید آیت الله خامنهای(ره): پایان یک دوران در تاریخ ایران
مراسم تشییع شهید آیتالله سید علی خامنهای(ره)، افزون بر آنکه وداعی با یکی از اثرگذارترین رهبران تاریخ معاصر ایران بود، به صحنهای از بازتاب جایگاه منطقهای و بینالمللی ایشان نیز تبدیل شد. حضور گسترده مردم و هیئتهای خارجی در این مراسم، نشان داد که پایان دوران رهبری ایشان، تنها یک رویداد…
-
در سرزمین عاشورا؛ بدرقهای که پیام مقاومت را جهانی کرد
این واقعه را باید در چارچوب سنت دیرپای کربلا فهمید؛ شهری که از دیرباز مهد اقامه فریاد علیه ستم و نماد مقاومت در برابر طغیان بوده است. وقتی پیکرِ یک رهبری آرمانی در این نقطه تشییع میشود، خودِ شهر به عنوان گواهی بر ادامه آن سنت تاریخی عمل میکند.
-
تن در خاک، نام در افلاک ؛ حماسه وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی
آیین تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، تنها بدرقه پیکر یک شخصیت سیاسی نیست؛ روایتی است از پیوند ایمان، حافظه تاریخی و هویت یک ملت. این نوشتار، با زبانی ادبی و حماسی، میکوشد شکوه وداعی را به تصویر بکشد که در آن، خاک مأمن جسم میشود، اما نام، اندیشه و آرمان در گستره تاریخ و وجدان ملتها به حیات…
-
خیابان، حافظه و سیاست؛ چگونه یک بدرقه ملی به آزمونی برای فهم جامعه تبدیل میشود؟
چگونه یک بدرقه ملی به آزمونی برای فهم جامعه تبدیل میشود؟
در لحظاتی که یک جامعه با فقدان یک چهره تاریخی و حماسی خود روبهرو میشود، خیابانها دیگر فقط مسیر عبور موترها و رفتوآمد روزمره شهروندان نیستند. آنها به صحنهای تبدیل میشوند که در آن خاطره، هویت، احساسات و سیاست در کنار یکدیگر ظاهر میشوند.
-
خداحافظ، ای فرزند علی!
ورای همه هیاهوهای سیاسی، جنگ روایتها و قضاوتهای موافق و مخالف؛ من مردی را میبینم که شخصیتش، پیش از سیاستش، شایسته تأمل است.
-
چگونه یک رهبر در دل جامعه افغانستان جای گرفت؟
محبوبیت یک رهبر در میان مردمی که شهروند کشور وی نیستند، با تبلیغات رسانهای، بیانیههای رسمی یا شعارهای سیاسی به دست نمیآید. سرمایه اجتماعی فرامرزی، حاصل سالها رفتار، تصمیم و مواضع صریح در بزنگاههای تاریخی است. از همین منظر، جایگاه رهبر شهید انقلاب اسلامی آیتالله خامنهای(ره) در بخش قابل…
-
تشییع قرن؛ وداع با مردی که تا پایان بر آرمان خود ایستاد
بیشتر از چهار ماه از رویدادی میگذرد که به شهادت آیتالله سید علی خامنهای(ره) رهبر جمهوری اسلامی ایران، انجامیده است. از دوازدهم تیر، آیین تشییع پیکر او با عنوان «آخرین دیدار» از تهران آغاز شده و در چند شهر ایران و عراق ادامه مییابد. از هفتهها پیش، رسانهها و تحلیلگران از این رویداد با عنوان…
-
شکوه و شعور ملت مبعوث در وداع امام شهید
آیین وداع و تشییع امام شهید انقلاب اسلامی، یک رخداد صرفاً سوگآلود نیست، بلکه صحنهای از شکوه بیسابقه حضور مردم مبعوثی است که به لحاظ عمق و گستره، در تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران و جهان، کمنظیر و بلکه بینظیر است.
-
هندسه فکری امام شهید؛ از توحیدمحوری تا چشمانداز تمدنی
اندیشه امام شهید، آیتالله العظمی سید علی خامنهای (قدس سره الشریف) بر یک هندسه منسجم و هدفمند استوار است؛ منظومهای که از توحید در همه ابعاد خود، بهعنوان نقطه آغاز، حرکت میکند و تا چشمانداز پیریزی تمدن نوین اسلامی، امتداد مییابد.
-
بررسی تغییرات در نظام آموزشی افغانستان؛ تفاوتهای کتابهای درسی جدید با آموزشهای سنتی و مکتبخانهای
بررسی تغییرات در نظام آموزشی افغانستان
تغییرات ساختاری در نظام آموزشی افغانستان و تلاش حکومت طالبان برای بازگرداندن آن به اصالت اسلامی، به دلیل حذف علوم عقلی و متون کلاسیک فارسی، با نظام چندبعدی و سنتی گذشته کشور افغانستانا تفاوتهای جدی دارد؛ این اقدامات که با الگوبرداری از مدارس دیوبندی شبهقاره، اعمال نظارت دولتی بر مکتبخانههای…
-
تشییع پیکر آیتالله خامنهای(ره) و امتداد یک میراث سیاسی در جهان اسلام
تاریخ، شخصیتهای اثرگذار را تنها با جایگاه رسمی آنان وقتی خبر شهادت آیتالله سید علی خامنهای(ره) در حملات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی و آمریکا، در سراسر منطقه و جهان اسلام منتشر شد، شهرهای گوناگون شاهد واکنشهایی متفاوت اما گسترده بودند.
-
تجلی وحدت جهانی در آیین با شکوه تشییع و بدرقه رهبر انقلاب اسلامی
در آیین باشکوه و کمنظیر تشییع پیکر رهبر انقلاب اسلامی صحنهای عظیم و تاریخی رقم خورد که در آن حضور گسترده مردمان از نقاط مختلف جهان و از میان ملتها، فرهنگها و اقوام گوناگون به جلوهای از وحدت کمسابقه انسانی و همبستگی سیاسی و معنوی بدل شد.
-
امام خامنهای(ره)؛ رهبر فرزانه، معمار گفتمان مقاومت و پاسدار زبان فارسی
امام خامنهای(ره) معمار گفتمان مقاومت و پاسدار زبان فارسی
در جهان معاصر که تحولات سیاسی، فرهنگی و امنیتی با شتابی بیسابقه در حال وقوع است، نقش رهبران فکری و سیاسی در جهتدهی به جوامع و ملتها بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در میان شخصیتهای تأثیرگذار جهان اسلام، حضرت امام خامنهای(ره)، بهعنوان رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، جایگاهی بیبدیل در…
-
امام خامنهای تاثیر گذار ترین چهره سیاسی در جهان معاصر
حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای(ره) شهید امت اسلامی را میتوان از منظر جامعهشناسی سیاسی، یکی از برجستهترین رهبران تأثیرگذار در ساختار قدرت و تحولات ژئوپلیتیکی جهان معاصر دانست. اهمیت این جایگاه صرفاً ناشی از حضور طولانیمدت ایشان در رأس هرم قدرت سیاسی ایران نیست، بلکه به دلیل توانایی…
-
رهبر بینظیر؛ زندگی بدون تناقض میان آرمان و عمل
رهبری بینظیر و زندگیِ بدون تناقض
رهبر شهید آیتالله خامنهای، به ابدیت پیوست، ولی خصوصیات و میراثش به مدت طولانی جهان را متحول ساخته و ماندگار خواهد بود.
-
بررسی بازتابهای رسانهای درباره یکی بودن زبان فارسی و دری و لزوم دوری از تعصبات فرهنگی
یکی بودن زبان فارسی و دری و لزوم دوری از تعصبات فرهنگی
بازتابهای رسانهای اخیر پیرامون یادداشت یکی از چهرههای رسانهای پیشینِ پشتونتبار، بار دیگر بر واقعیت علمیِ یکی بودن زبان فارسی و دری مهر تأیید زده و لزوم دوری از تعصبات فرهنگی در افغانستان را برجسته کرده است؛ این در حالی است که تداوم مرزبندیهای کاذب اداری، اصرار بر جداسازی این دو واژه در…
-
تشییع قرن؛ وداع با مردی که تا پایان بر آرمان خود ایستاد
بیشتر از چهار ماه از رویدادی میگذرد که به شهادت آیتالله سید علی خامنهای(ره) رهبر جمهوری اسلامی ایران، انجامیده است. از دوازدهم تیر، آیین تشییع پیکر او با عنوان «آخرین دیدار» از تهران آغاز شده و در چند شهر ایران و عراق ادامه مییابد. از هفتهها پیش، رسانهها و تحلیلگران از این رویداد با عنوان…
-
جایگاه رهبری امام خامنهای(ره) در جهان اسلام؛ نگاهی از منظر علمای شیعه و اهل سنت افغانستان
جهان اسلام در روزگار معاصر، یکی از حساسترین و سرنوشتسازترین دورههای تاریخ خود را سپری میکند. از یک سو استعمار نو، جنگهای نیابتی، اسلامهراسی، اشغال سرزمینهای اسلامی و تفرقهافکنی مذهبی، امت اسلامی را با چالشهای بزرگی روبهرو ساخته و از سوی دیگر، نیاز به رهبرانی که بتوانند با حکمت، شجاعت…
-
پیمان خون: مردم افغانستان در کنار ایران، خونخواه رهبر شهید امت اسلامی
مردم افغانستان در کنار ایران، خونخواه رهبر شهید امت اسلامی
شهادت رهبر امت اسلامی، حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای، موجی از اندوه و عزمی راسخ را در سراسر جهان اسلام برانگیخت. در این میان، مردم افغانستان، با احساسی عمیق از مسئولیت و برادری، پا به پای ملت ایران، خود را خونخواه پدر معنوی امت خواندند.
-
از احمدشاه قاجار تا احمدشاه درانی؛ افغانستان در چهارراه سرنوشتساز تفاهم ایران و آمریکا و نظم نوین منطقه
افغانستان در چهارراه سرنوشتساز تفاهم ایران و آمریکا و نظم نوین منطقه
تفاهم احتمالی میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا را نمیتوان صرفاً یک تحول دوجانبه دانست. چنین رویدادی، در صورت تحقق، میتواند بر آینده خاورمیانه، آسیای میانه و بهویژه افغانستان تأثیر مستقیم بگذارد.