مقدمه:

سریلانکا کشوری چند قومی و چند مذهبی است که با تنوع فرهنگی قابل توجهی شناخته می‌شود. در میان جوامع اقلیت آن، مسلمانان یک گروه مذهبی و اجتماعی-فرهنگی متمایز با حضور تاریخی طولانی در جزیره را تشکیل می‌دهند. این سند، تجزیه و تحلیل جامعی از جمعیت مسلمانان در سریلانکا، از جمله ریشه‌های آنها، توزیع جمعیتی، نقش‌های اجتماعی-اقتصادی و چالش‌های معاصر ارائه می‌دهد. طبق آخرین سرشماری نفوس و مسکن سال ۲۰۲5، مسلمانان  ۱۰٫7٪ از کل جمعیت سریلانکا را تشکیل می‌دهند که بالغ بر ۲٫۲ میلیون نفر می‌شود. اسلام سومین دین بزرگ در این کشور است. گروه قومی اکثریت در جامعه مسلمانان، مورهای سریلانکا هستند و پس از آنها گروه‌های کوچکتری مانند مالایی‌ها و مورهای هندی قرار دارند.

پیشینه تاریخی:

ریشه مسلمانان در سریلانکا تقریباً به قرن هشتم میلادی برمی‌گردد، زمانی که بازرگانان عرب ارتباطات تجاری با جزیره برقرار کردند. مهاجران اولیه مسلمان با جمعیت‌های محلی ازدواج کردند و جامعه مورهای سریلانکا را تشکیل دادند. مسیرهای تجاری بین خاورمیانه، جنوب هند و سریلانکا گسترش اسلام را تسهیل کرد. در طول دوره‌های استعماری (پرتغالی‌ها، هلندی‌ها و بریتانیایی‌ها)، جوامع مسلمان با وجود محدودیت‌های گاه به گاه، نقش‌های اقتصادی خود را تطبیق داده و گسترش دادند.

ترکیب قومی:

جمعیت مسلمانان در سریلانکا همگن نیست. این جمعیت شامل موارد زیر است:

مورهای سریلانکایی - بزرگترین گروه، عمدتاً تامیل زبان

مالایی‌ها - مهاجران جنوب شرقی آسیا که در دوران حکومت هلند و بریتانیا آورده شده‌اند

مورهای هندی - بازرگانان مسلمان جنوب هند

این گروه‌ها دارای یک دین مشترک یعنی اسلام هستنداما با شیوه‌های فرهنگی و ریشه‌های تاریخی متفاوت،  زبان‌های اصلی مسلمانان در سریلانکا تامیل و سینهالی هستند، تامیل زبان اصلی جامعه مور سریلانکا (که بیش از ۹۰٪ از جمعیت مسلمانان را تشکیل می‌دهند) است، البته بسیاری از آنها دو زبانه اند و به سینهالی  هم مسلط می‌باشند، به ویژه کسانی که در خارج از استان‌های شمالی و شرقی زندگی می‌کنند. زبان تامیل (تامیل مسلمان سریلانکایی) برای ارتباطات روزانه و خطبه‌ها و معارف مذهبی است.

* سینهالی: به طور گسترده به عنوان زبان دوم توسط مسلمانان برای تعامل با اکثریت سینهالی، به ویژه در مناطق جنوبی، غربی و مرکزی کشور صحبت می‌شود.

* مالای سریلانکایی: زبانی کریول مبتنی بر مالای، تامیل و سینهالی که توسط جامعه مالای سریلانکایی (تقریباً ۵۰۰۰۰ نفر) صحبت می‌شود.

* انگلیسی: برای آموزش و در محیط‌های حرفه‌ای، به ویژه در میان جوامع مسلمان شهری استفاده می‌شود.

مسلمانان که اکثریت انها سنی شافعی هستند بخش حیاتی از بافت چندفرهنگی این کشور را تشکیل می‌دهند. با تاریخی که بیش از یک هزاره قدمت دارد، آنها به طور قابل توجهی در توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی کشور نقش داشته‌اند.

انجمن‌ها/احزاب سازمان‌های غیردولتی:

• سازمان‌های غیردولتی اسلامی در سری لانکا سازمان‌های غیرانتفاعی و داوطلبانه‌ای هستند که بر اساس اصول اسلامی هدایت می‌شوند. فعالیت‌های آنها معمولاً شامل آموزش و تبلیغ دینی، رفاه اجتماعی و کمک‌های بشردوستانه، کاهش فقر و توسعه جامعه و حمایت از سلامت، آموزش و معیشت است. این سازمان‌ها هم در سطح محلی و هم در سطح بین‌المللی فعالیت می‌کنند و اغلب با خیریه‌های اسلامی جهانی همکاری می‌کنند.
• * جمعیت العلمای کل سیلان (ACJU) (
• تأسیس: ۱۹۲۴
• ماهیت: مرجعیت مذهبی و نهاد مشورتی
• ساختار: بیش از ۸۰۰۰ عالم و شعبه در تمام مناطق

وظایف: صدور فتواهای مذهبی، حمایت از آموزش مدرسه ، تعامل با دولت و جامعه مدنی

جمعیت العلماء به عنوان تأثیرگذارترین سازمان مذهبی اسلامی در سریلانکا شناخته می‌شود.

مرکز اسلامی سریلانکا (اهل سنت)

تأسیس: ۱۹۸۵ (قانون پارلمان ۱۹۹۱) تمرکز بر توسعه مذهبی و فرهنگی، آموزش و پژوهش، رفاه جامعه و تعامل بین ادیان. به عنوان قطب مرکزی فعالیت‌های اسلامی و انتشار دانش عمل می‌کند.

slislamiccentre.org

جماعت اسلامی سریلانکا (تبلیغ)

ماهیت: سازمان اصلاحات مذهبی و اجتماعی. ترویج ارزش‌های اسلامی در جامعه مدرن، رفاه اجتماعی و توسعه جامعه، تشویق هماهنگی بین ادیان. فعال در توسعه جوانان و ابتکارات اصلاحات اجتماعی.

جامعه اسلامی سریلانکا (تبلیغ) یا جماعت اسلامی سریلانکا (SLJI) سازمان اجتماعی-مذهبی برجسته ای که در سال ۱۹۵۴ تأسیس شده است . این سازمان به عنوان یک جنبش رفاهی و آموزشی جامعه با تمرکز بر توانمندسازی مذهبی مسلمانان سریلانکا فعالیت می‌کند.

ماموریت:

ترویج ارزش‌های اسلامی، صلح، هماهنگی، فقرزدایی و حفاظت از محیط زیست.

* تأثیر بنیادی: با هدایت آموزه‌های سید ابوالعلا مودودی و سید قطب.

* تأثیر اجتماعی: فعال در آموزش، آموزش مهارت‌ها و کمک‌های بشردوستانه، مانند پروژه‌های بیمارستانی و مؤسسات آموزش فنی.

* وضعیت حقوقی: رسماً به عنوان یک سازمان خیریه فعالیت می‌کند.

* آدرس دفتر مرکزی:   دارالایمان، #77، جاده Dematagoda، Maradana، کلمبو 09، سریلانکا.

https://www.facebook.com/sljiofficial/    Website: slji.org. 

تلفن: +94 112 687 091.  * ایمیل: secretariat@slji.org

خدمات اسلامی الحیما. N.G.o:

تأسیس در سال ۲۰۰۲. ترویج خدمات آموزشی و بهداشتی، توزیع زکات و کمک‌های ماه رمضان، پروژه‌های زیرساختی و آب. سازمان مردم نهاد خیریه .

خدمات اسلامی الحیما یک سازمان خیریه که به خدمت به جامعه مسلمانان اختصاص دارد. تحت قانون شرکت‌ها با شماره ثبت: ۳۱۲۵/GA ثبت شده است.

آدرس : خیابان ، کاهاتویتا، ویانگودا ۱۱۱۴۴، سریلانکا واقع شده است.

  Call Any Time+94777844536

http://alhimasrilanka.com/

alhimasrilanka.com

بنیاد زمزم (تبلیغ)

در سال ۲۰۱۳. تاسیس و به رسمیت شناخته شده است ، در ارتباط با چارچوب‌های شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد ترویج آموزش و توسعه معیشت، هماهنگی اجتماعی و کار بین ادیان، پایداری زیست‌محیطی. یک سازمان مردم نهاد مدرن توسعه‌گرا که در مرزهای قومی و مذهبی فعالیت می‌کند .بنیاد زمزم یک سازمان غیرانتفاعی است که  به عنوان یک سازمان مردم‌نهاد در سریلانکا ثبت شده است. این سازمان از سوی شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (ECOSOC) مورد تقدیر ویژه قرار گرفته و یک دفتر شعبه در شیکاگو، ایالات متحده آمریکا تأسیس کرده است. این سازمان که تحت اصل «بشریت فراتر از دین» فعالیت می‌کند، بر پنج حوزه کلیدی در سبد فعالیت‌های خود تمرکز دارد که با دقت از طریق یک فرآیند مشورتی و در راستای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) و اولویت‌های ملی SDG سریلانکا انتخاب شده‌اند. این پنج حوزه شامل هماهنگی اجتماعی، آموزش، معیشت و سرپناه پایدار، سلامت و رفاه و پایداری زیست‌محیطی است که همگی با هدف توانمندسازی افراد و نهادها انجام می‌شوند. محمد هشام در حال حاضر مدیرعامل بنیاد زمزم، یک سازمان غیرانتفاعی معتبر است که در زمینه توسعه اجتماعی و توانمندسازی جامعه فعالیت می‌کند. بنیاد زمزم در سریلانکا با تیمی متشکل از ۱۱ تا ۵۰ کارمند فعالیت می‌کند و توسط شبکه بزرگی از داوطلبان و شرکا در تمام ۲۵ منطقه پشتیبانی می‌شود. آنها در طول دهه گذشته از طریق ابتکارات آموزشی، بهداشتی و هماهنگی اجتماعی به بیش از ۱ میلیون نفر ذینفع خدمت رسانی کرده‌اند.

https://www.zamzam.lk/

صندوق رفاه امت:

تأسیس در سال ۲۰۰۱ (مستقر در بریتانیا، فعال در سریلانکا از سال ۲۰۱۸) فعالیت درامدادرسانی اضطراری و کاهش فقر، پروژه‌های آبرسانی و کمک‌های مالی، حمایت از مدارس اسلامی. ارائه کمک‌های بشردوستانه بین‌المللی به مسلمانان سریلانکا .

صندوق رفاه امت (UWT) از سال ۲۰۱۸ در سریلانکا فعال بوده و به جوامع مسلمانی که با مشکلات اقتصادی و تبعیض روبرو هستند، کمک‌های ضروری ارائه می‌دهد. این موسسه خیریه بر نصب پمپ‌های دستی، توزیع کمک‌های مالی، حمایت از مدارس اسلامی و اجرای برنامه‌های فصلی تمرکز دارد. تلاش‌های کلیدی در مناطقی متمرکز شده است که به دلیل ناآرامی‌های گذشته به حمایت نیاز دارند.

صندوق رفاه امت، یک موسسه خیریه امداد و توسعه بین‌المللی مستقر در بریتانیا که در سال ۲۰۰۱ تأسیس شد، با فقر و رنج در سراسر جهان مبارزه می‌کند. ما با الهام از آموزه‌های اسلامی همدلی، سخاوت و از خودگذشتگی، کمک‌های بشردوستانه حیاتی ارائه می‌دهیم، توسعه پایدار را هدایت می‌کنیم و کمک‌های اضطراری را به نیازمندان ارائه می‌دهیم.صندوق رفاه امت با ارائه راه‌حل‌های توسعه پایدار در زمینه‌های سرپناه، آموزش، مراقبت‌های بهداشتی و رفاه معنوی، از حقوق افراد نادیده گرفته شده و مظلوم حمایت می‌کند و حمایت و توانمندسازی بلندمدت را تضمین می‌کند.

بر اساس گزارش‌ها، مولانا محمد ادریس به عنوان رئیس صندوق رفاه امت (UWT) مستقر در بریتانیا معرفی شده است. این سازمان یک موسسه خیریه بین‌المللی شناخته شده است که به خاطر فعالیت‌های امدادی خود شناخته شده است و اغلب در کشورهایی مانند پاکستان و سریلانکا عملیات انجام می‌دهد.

https://uwt.org/about-us/

اتحاد اهل سنت (انجمن وهابی):

تمرکز بر ترویج آموزه‌های اسلامی سنی، وحدت و آموزش مذهبی یک سازمان حمایتی و آموزشی مذهبی با تأکید بر وحدت عقیدتی. آنها خدمات مذهبی و آموزشی، آموزش مدرسه و بورسیه اسلامی، مطالعات قرآنی و راهنمایی مذهبی و آموزش رهبران مذهبی را ترویج می‌دهند. آنها در سریلانکا مساجد جداگانه‌ای دارند. دولت عربستان سعودی برای آن هزینه می‌کند. اتحاد اهل سنت یکی از شناخته‌شده‌ترین انجمن‌های مذهبی سلفی‌گرا است.تمرکز بر بسیاری از فعالیت‌های تحت تأثیر سلفی/وهابی از طریق موارد زیر سازماندهی می‌شوند: کمیته‌های مساجد، حلقه‌های مطالعه قرآن (حلقه‌ها)، مؤسسات اسلامی خصوصی، اینها تحت یک انجمن ملی متحد نیستند.

ittihaadahlussunnah.lk

بنیاد نیدا (Nida) (تبلیغ:

بنیاد نیدا (که معمولاً به عنوان بنیاد نیدا شناخته می‌شود) یک سازمان خیریه غیرانتفاعی در سریلانکا است که در توسعه اجتماعی-اقتصادی، کمک‌های بشردوستانه و توانمندسازی جامعه فعالیت می‌کند. این سازمان فراتر از مرزهای قومی و مذهبی فعالیت می‌کند و به رفاه ملی و انسجام اجتماعی کمک می‌کند. تأسیس اولیه در سال ۱۹۹۶ به عنوان یک مؤسسه آموزشی مذهبی. در سال ۲۰۰۸ به یک سازمان مردم‌نهاد گسترده‌تر گسترش یافت. این بنیاد با ساختارهای رسمی حاکمیتی فعالیت می‌کند و گزارش‌های مالی حسابرسی شده سالانه را برای اطمینان از شفافیت و پاسخگویی ارائه می‌دهد. تمرکز بر پروژه‌های آب و فاضلاب، توسعه سیستم‌های آب آشامیدنی پاک، بهبود زیرساخت‌های فاضلاب در مناطق محروم، تمرکز بر جوامع روستایی و کم‌درآمد، تأسیس مراکز توانبخشی، برنامه‌های مربوط به سوءمصرف مواد مخدر، الکل و مواد مخدر، درمان مبتنی بر بهبودی و حمایت از ادغام مجدد، ساخت مسکن کم‌هزینه و بهبود شرایط زندگی برای خانواده‌های محروم

• تلاش برای کاهش بیکاری در جوامع آسیب‌پذیر
• بنیانگذار: اش شیخ حسن فرید (به عنوان رئیس)
• بنیاد نیدا (سریلانکا)
• بنیاد نیدا یک سازمان خیریه مستقر در راجاگیریا، سریلانکا است که بر رفاه اجتماعی، آموزش و هماهنگی مذهبی تمرکز دارد. این بنیاد به عنوان یک "مرکز تعالی" برای پروژه‌های اجتماعی مختلف فعالیت می‌کند.
• پروژه‌های کلیدی: آموزش: ارائه بورسیه و لوازم التحریر به دانش‌آموزان .
• رفاه و امداد: توزیع بسته‌های غذایی، وعده‌های سحر/افطار در ماه رمضان و سایر دوره‌های مهم.
• پشتیبانی زیرساختی: تأمین مالی پروژه‌هایی مانند ساخت چاه‌های آب و ارائه کمک‌های مسکن برای خانواده‌های نیازمند.
•  واکنش اضطراری: سازماندهی درخواست‌های فوری و تلاش‌های امدادی برای قربانیان سیل و افراد آسیب‌دیده از بلایای طبیعی در سریلانکا.

• کمک‌های بشردوستانه: ارائه وعده‌های غذایی و لوازم به قربانیان سیل (به عنوان مثال، در ولامپیتیا و کولوناوا).
• رفاه اجتماعی: نصب چاه‌های آب و مسکن برای نیازمندان.
• پیشگیری از سوء مصرف مواد: اجرای برنامه‌های آگاهی‌بخشی در مورد آمار و پیشگیری از مصرف مواد مخدر در سریلانکا. هماهنگی مذهبی و اجتماعی: میزبانی از «مراکز هماهنگی» برای تقویت درک و رفع تصورات غلط در مورد اسلام. بنیاد نیدا در سریلانکا توسط زیاد ازهاری، رئیس این سازمان، تأسیس شد.
• این بنیاد یک سازمان غیرانتفاعی است که به کمک‌های بشردوستانه، رفاه اجتماعی و توسعه جامعه در سراسر سریلانکا اختصاص دارد. جنبه‌های کلیدی این سازمان عبارتند از:
• * اطلاعات تماس: ۰۱۱۲ ۸۷۵ ۴۹۲
• آدرس: شماره: ۲۴، جاده ان. جی. وی. کوری، راجاگیریا، سری جایاواردنپورا کوته، سریلانکا.
• https://www.instagram.com/nidafoundation/

حسین کیست در سریلانکا (شیعه):

حسین کیست یک سازمان بین‌المللی غیرانتفاعی عدالت اجتماعی و بشردوستانه است که در سال ۲۰۱۲ در لندن، تأسیس شده است. این سازمان با الهام از زندگی و میراث حسین بن علی، یک شخصیت تاریخی کلیدی در اسلام که به خاطر ایستادگی‌اش در برابر بی‌عدالتی در نبرد کربلا شناخته می‌شود، تأسیس شده است. حسین کیست یک جنبش خیریه جهانی است که از میراث تاریخی حسین بن علی برای ترویج خدمات بشردوستانه، رفاه جامعه و عدالت اجتماعی از طریق اقدامات داوطلبانه در بسیاری از کشورها استفاده می‌کند. «چه کسی حسین است؟» در سال ۲۰۱۶ در سریلانکا با آقای ماهیس مدنی و خانم شیفانی زاما آغاز به کار کرد. «چه کسی حسین است؟» برنامه‌های بشردوستانه‌ای را در سریلانکا سازماندهی می‌کند، از جمله:

اهدای خون ، توزیع غذا به فقرا و بی‌خانمان‌ها ، اهدای لباس  ، حمایت از پناهندگان و گروه‌های آسیب‌پذیر ، کمپین‌های خیریه در بیمارستان‌ها و پرورشگاه‌ها .

احزاب سیاسی اسلامی در سریلانکا: ساختار و نقش:

احزاب سیاسی اسلامی در سریلانکا در درجه اول منافع جامعه اقلیت مسلمان را نمایندگی می‌کند و بر حقوق، امنیت و توسعه اجتماعی-اقتصادی به جای حکومت دینی تمرکز دارند.

احزاب سیاسی اسلامی:

 کنگره مسلمانان سریلانکا (SLMC)

در سال ۱۹۸۱ تأسیس شد. بنیانگذار: ام. اچ. ام. اشرف و رهبر فعلی آن راف حکیم است. این بزرگترین و تأثیرگذارترین حزب سیاسی مسلمان در سریلانکا است. نماینده منافع اقلیت‌های مسلمان در سطح ملی است، پایگاه قوی در استان شرقی دارد، از همکاری و توسعه چند قومیتی حمایت می‌کند و اغلب در دولت‌های ائتلافی شرکت می‌کند.

 کنگره مکال سیلان (ACMC):

تأسیس شده در سال ۲۰۰۵. رهبر آن آقای ریشاد باتیودین است. نقش آن نماینده منافع مسلمانان، به ویژه در مناطق شمالی و شرقی، حقوق اقلیت‌ها.

 کنگره ملی:

تأسیس شده در سال ۲۰۰۴. رهبر آن A. L. M. Athaullah است. نقش آن نماینده سیاسی مسلمانان منطقه‌ای، به ویژه در شرق سریلانکا است این کنگره در کلمبو است.

یک حزب سیاسی کوچک است که اغلب با نمایندگی از منافع مسلمانان، به ویژه در استان شرقی، مرتبط است و در ائتلاف‌های مختلفی فعالیت داشته است.

جزئیات کلیدی در مورد کنگره ملی (سریلانکا):

* رهبر: A. L. M. Athaullah.

https://www.parliament.lk/en/members-of-parliament/party-profile/2543
 

 اتحاد دموکراتیک:

تأسیس شده در سال ۲۰۰۴. جناح جدا شده از SLMC. نقش آن نماینده سیاسی مسلمانان است.

انشعابی ازکنگره مسلمانان سریلانکا (SLMC) است و ز.م. هیتایاتولا دبیرکل آن است. اتحاد دموکراتیک (DUA) یک حزب سیاسی ثبت‌شده در سریلانکا است که در ژوئن ۲۰۰۴ توسط نصیر احمد زین‌العابدین پس از انشعاب از کنگره مسلمانان سریلانکا تأسیس شد. این حزب عمدتاً بر سیاست اقلیت‌های مسلمان تمرکز دارد و توسط کمیسیون انتخابات سریلانکا به رسمیت شناخته شده است و از "دو برگ" به عنوان نماد انتخاباتی خود استفاده می‌کند. هدف این حزب حفظ وحدت، حاکمیت و تمامیت سریلانکا و در عین حال تقویت صلح و هماهنگی بین جوامع است..https://en.wikipedia.org/wiki/Democratic_Unity_Alliance

جبهه متحد اسلامی سیلان (ACIUF):

تأسیس شده در سال ۱۹۶۰. یکی از اولین احزاب سیاسی مسلمان در سریلانکا است.تاکنون به موفقیت انتخاباتی دست نیافته است .این حزب یکی از اولین احزاب سیاسی ملی مسلمان بود که در این کشور تشکیل شد. ACIUF در انتخابات قانونگذاری ژوئیه ۱۹۶۰ برای دو کرسی، کالمونای و پوتوویل، رقابت کرد

.https://www.wikiwand.com/en/All_Ceylon_Islamic_United_Front

ائتلاف وحدت ملی:

در سال ۱۹۹۹ تأسیس شد. جایگاه آن بعداً کاهش یافت، اما از نظر تاریخی با جنبش‌های سیاسی مسلمانان مرتبط است. «ائتلاف وحدت ملی» (NUA) یک حزب سیاسی در سریلانکا است ،در سال ۲۰۱۰ با حزب آزادی سریلانکا ادغام شد، اما بعداً تحت رهبری آزات سالی دوباره ظهور کرد. به طور جداگانه، اصطلاح «دولت وحدت ملی» از نظر تاریخی به ائتلاف ۲۰۱۵-۲۰۲۰ بین حزب UNP و حزب SLFP با هدف آشتی اشاره دارد، در حالی که تلاش‌های فعلی بر دفتر وحدت و آشتی ملی (ONUR) متمرکز است.* دولت فعلی، تحت ریاست جمهوری آنورا کومارا دیسانایاک، با حمایت کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، که توسط بخش رسانه ریاست جمهوری (PMD) ذکر شده است، در حال تقویت وحدت ملی، آشتی و حقوق بشر است.

https://en.wikipedia.org/wiki/National_Unity_Alliance#:~:text=The%20National%20Unity%20Alliance%20(Tamil,the%20party%20is%20presently%20active

مؤسسات آموزشی اسلامی در سریلانکا:

مؤسسات دانشگاهی اسلامی در سریلانکا را می‌توان شامل موارد زیر است:

-دانشگاه‌های دولتی (دپارتمان‌های مطالعات اسلامی)

- مؤسسات و کالج‌های اسلامی خصوصی

- کالج‌های عربی (سیستم مدرسه)

- مراکز تحقیقاتی و فرهنگ اسلامی

* دانشگاه‌هایی که مطالعات اسلامی ارائه می‌دهند:

-دانشگاه جنوب شرقی سریلانکا (SEUSL) ،دانشکده مطالعات اسلامی و زبان عربی دانشگاه جنوب شرقی سریلانکا

-دانشکده - دانشکده مطالعات اسلامی و زبان عربی. ارائه دهنده برنامه های کارشناسی در مطالعات اسلامی و زبان عربی، تحقیقات و تحصیلات تکمیلی، تمرکز قوی بر بورسیه تحصیلی اسلامی و ادغام تحقیقات مدرن

دانشگاه شرقی سریلانکا:

دپارتمان مطالعات اسلامی (دانشکده هنر و فرهنگ) است. در اوایل دهه 1980 تأسیس شد. برنامه های کارشناسی در مطالعات اسلامی، با تمرکز بر مطالعات دینی، فرهنگی و اجتماعی اسلام ارائه می دهد.

دانشگاه کلمبو (برنامه های خارجی/مرتبط):

مطالعات اسلامی را از طریق مؤسسات وابسته و مسیرهای مدرک خارجی ارائه می دهد. تمرکز بر مطالعات دینی میان رشته ای و علوم انسانی. کالج های عربی در سریلانکا مؤسسات آموزشی اسلامی پس از متوسطه هستند که آموزش های ساختار یافته در زبان عربی، مطالعات قرآن و حدیث، فقه اسلامی (فقه)، آموزش رهبری مذهبی ارائه می دهند. فارغ التحصیلان معمولاً مولوی، امام، معلم عربی و محقق اسلامی می شوند که به مساجد و جوامع خدمت می کنند.

کالج‌های اصلی عربی در سریلانکا:

بیش از 300 مدرسه عربی ثبت شده در سری لانکا وجود دارد که عموماً با حمایت کشورهای عربی خصوصا عربستان تاسیس و فعالیت می کنند.

 کالج عربی BIA:

تأسیس در سال ۱۸۹۲. یکی از قدیمی‌ترین کالج‌های اسلامی در سریلانکا ، تمرکز بر علوم اسلامی کلاسیک، آموزش علمای ارشد ، نهاد سنتی بسیار معظمی است که رهبران ارشد اسلامی بسیاری را تربیت کرده است.

کالج عربی النور:

تأسیس در سال ۱۹۹۰. تمرکز بر حفظ قرآن ، آموزش مدیریت اسلامی. صدها حافظ و محقق آموزش دیده‌اند.

کالج عربی الحمیه:

تمرکز بر تسلط بر زبان عربی، مطالعات قرآنی و شریعت .

 کالج عربی بانوان الخلیج:

کالج عربی بانوان، تمرکز بر آموزش اسلامی زنان ، مطالعات عربی و قرآنی  

کالج عربی بانوان الصالحات:

کالج اسلامی متمرکز بر آموزش زنان، آموزش اسلامی برای زنان ، آموزش  مدیریت مذهبی

کالج عربی صحوه:

کالج عربی صحوه (کالج عربی صحوه اسلامیه) در سینا پالامونای، آدالایچنای، یک مؤسسه آموزشی ارشد اسلامی در سریلانکا است. این کالج یک برنامه مطالعاتی هفت ساله دقیق شریعت با تمرکز بر زبان عربی و الهیات اسلامی ارائه می‌دهد و دانشجویان را برای آزمون العلیم آماده می‌کند. این مؤسسه به دلیل آموزش دانشجویان در مطالعات اسلامی شناخته شده است. این کالج در سینا پالامونای، آدالایچنای، استان شرقی سریلانکا واقع شده است.

برنامه درسی: یک برنامه جامع هفت ساله، تحت نظارت هیئت مطالعات شریعت.

رهبری علمی: به رهبری شیخ ای.ال.ام. هاشم به عنوان مدیر، با رهبری کلیدی شیخ ام.اچ.ام. ایتریس.

وضعیت: به عنوان یک کالج ارشد عربی (مدرسه) شناخته می‌شود که آموزش پیشرفته در مطالعات عربی و اسلامی را ارائه می‌دهد و اغلب نیازهای جامعه محلی به آموزش مذهبی را برآورده می‌کند. رویدادها: مراسم فارغ‌التحصیلی (جشنواره‌ها) را به مناسبت اتمام تحصیلات برگزار می‌کند که اغلب با حضور مقامات آموزشی و مذهبی محلی برگزار می‌شود.

مکان: سینا پالامونای (منطقه آمپارا)

تلفن: 067-2255049

https://ilmify.app/blog/arabic-colleges-in-sri-lanka-dmrca-structure-registration- curriculum/#:~:text=Introduction,with%20Sri%20Lankan%20Islamic%20education.

 کالج عربی الهاشمیه:

کالج عربی الهاشمیه ناوالاپیتیا دار العلوم یک مؤسسه آموزشی اسلامی ثبت شده در سریلانکا است که توسط قانون پارلمان مصوب 26 سپتامبر 2006 قانونی شده است. این موسسه بر ارائه مطالعات تخصصی عربی و اسلامی تمرکز دارد که توسط یک هیئت مدیره و با چارچوب قانونی برای عملکرد آن اداره می‌شود.

نام رسمی: کالج عربی الهاشمیه ناوالاپیتیا دار العلوم.

ثبت: در سال 2006 (قانون شماره 33 سال 2006) برای مدیریت کارآمد امور خود ثبت شده است.

مکان: ناوالاپیتیا، سریلانکا.                                                                                             

هدف: این کالج برای آموزش مطالعات اسلامی و عربی تأسیس شده است و مقررات خاصی برای مدیریت امور آن، مانند مالکیت املاک، انتصاب کمیته مدیریت و تصویب قوانین در نظر گرفته شده است. این نشان دهنده ثبت کل تقریباً 186 دانشجو بر اساس واحدهای ذکر شده در وب سایت آنها است. منبع دیگری به کارکنان 10 و 110 دانشجو در یک زمینه خاص اشاره می‌کند..

https://www.srilankalaw.lk   

https://www.aipazz.com

 کالج عربی حمدانیه:

کالج عربی حمدانیه یک مؤسسه آموزشی اسلامی است که در کاهاتاگاسدیگیلیا، سریلانکا، در منطقه آنوراداپورا واقع شده است. این کالج بر پرورش دانشجویانی با دانش قوی اسلامی، حفظ قرآن و مهارت‌های عملی زندگی تمرکز دارد. این کالج در استان مرکزی شمال سریلانکا واقع شده است.

آدرس: ثوروکوراگاما، کاهاتاگاسدیگیلیا ۵۰۳۲۰، سریلانکا.

تلفن: +۹۴ ۷۷ ۳۹۴ ۷۳۴۹.

وب‌سایت رسمی: hamdaniya.com.

www.hamdaniya.com

 کالج عربی رحمانیه :

این یک موسسه معتبر در منطقه پوتالام است که به ارائه آموزش‌های دینی و زبانی اختصاص دارد.، دوره‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد در ادبیات عرب و مطالعات اسلامی ارائه می‌دهد.

وضعیت: توسط دولت سریلانکا به رسمیت شناخته شده و وابسته به وزارت آموزش و پرورش است.

کالج عربی رحمانیه، کالپیتیا (کالج عربی جامعه رحمانیه)

مکان: جاده آدیکاری، کالپیتیا، منطقه پوتالام.

پیشینه: تأسیس در سال ۱۹۷۱.

تماس: +۹۴ ۳۲۲ ۲۶۰ ۸۹۸.

جزئیات: توسط اداره امور دینی و فرهنگی مسلمانان به عنوان یک کالج ارشد عربی ثبت شده است

https://lk.linkedin.com/company/rahmaniyya-arabic-college

 موسسه آموزش عالی فتحیه (FIHE)

پردیس اصلی آن در تیهاریا واقع شده است و انجمن‌های پروژه دیگری در مناطقی مانند کینیا دارد. مولوی طه جنیدین به عنوان عضو هیئت مدیره و مدیر سابق موسسه شناخته می‌شود. تمرکز آن تسلط به زبان عربی ،انگلیسی و سینهالی و آمادگی تحصیلی برای امتحانات سطح مدرسه است.

* مکان: 152/4، A.R.M. جنید مواثا، تیهاریا، سریلانکا.

* تلفن: +94 76 000 8969

* ایمیل: info@fathih.edu.lk

کالج عربی احسانیه (کلمبو):

کالج عربی احسانیه (که اغلب احسانیه نوشته می‌شود) یک موسسه آموزشی اسلامی برجسته است که در قلب کلمبو ۱۲ واقع شده است. این مدرسه که به عنوان یکی از مدارس پیشرو در سریلانکا شناخته می‌شود، برنامه درسی جامعی را با تمرکز بر مطالعات قرآنی، حدیث و زبان عربی ارائه می‌دهد. لازم به ذکر است کالج‌های عربی در سریلانکا یک سیستم آموزش عالی موازی برای مطالعات اسلامی تشکیل می‌دهند که مکمل دانشگاه‌های دولتی هستند،  مؤسساتی مانند کالج عربی BIA، کالج عربی النور و کالج عربی الحمیه نقش کلیدی در حفظ دانش اسلامی، رهبری مذهبی و آموزش عربی در کشور دارند.

آدرس: خیابان پیر سایبو، شماره ۶۴، کلمبو ۱۲، سریلانکا

تلفن: +۹۴ ۱۱۲ ۴۳۰ ۳۴۱ یا +۹۴ ۷۴ ۰۰۱ ۴۳۵۹

ایمیل: ihsaniyyah.ac@gmail.com  http://www.ihsaniyya.com/

مرکز مطالعات اسلامی (CIS) کلمبو:

تأسیس در سال 1985اما در سال ۱۹۹۱ به ثبت رسیده است، تمرکز بر آموزش و ترویج اسلامی، گفتگوی بین ادیان، سخنرانی‌های پژوهشی، کارگاه‌ها و نشریات، رهبری جوانان و برنامه‌های توسعه شخصیت یکی از فعال‌ترین مراکز تحقیقات و دعوت اسلامی سریلانکا

خانه فرهنگی اسلامی مورز (MICH)(مسلمانان سنتی سری لانکا)

واقع در کلمبو. وظایف آن عبارتند از: کتابخانه تحقیقاتی در مورد تاریخ اسلام و مسلمانان سریلانکا، مجموعه بایگانی و منابع مرجع دانشگاهی، مرکز مهم تحقیقات تاریخی و فرهنگی.

مرکز ارشاد اسلامی (CIG) (وهابی:

مسجد + مدرسه + کتابخانه اسلامی

فعالیت‌ها: آموزش قرآن و حدیث و مطالعات عربی، برنامه‌های دعوت (تبلیغات اسلامی)، ازجمله مراکزی است که با حمایت سلفی/وهابی در شرق سریلانکا مرتبط و فعال است.

موسسه آموزشی عایشه صدیقه (موسسه وهابی)

موسسه آموزشی عایشه صدیقه، همچنین با نام جامعه عایشه شناخته می‌شود صدیقه، یک مؤسسه آموزش عالی اسلامی خصوصی در سریلانکا است. این مؤسسه بر مطالعات اسلامی، آموزش زبان عربی و برنامه‌های توسعه مذهبی و اجتماعی زنان تمرکز دارد. این مؤسسه یکی از مؤسسات آموزش اسلامی شناخته‌شده با محوریت زنان در شهر کندی است.

• جامعه عایشه صدیقه (همچنین با نام کالج آموزش عالی عایشه شناخته می‌شود این کالج بر ارائه برنامه درسی متمرکز است که مطالعات اسلامی سنتی را با موضوعات دانشگاهی مدرن ترکیب می‌کند.

برنامه‌های تحصیلی کلیدی:

• این کالج به دلیل برنامه درسی تخصصی خود که برای توسعه زنان و آموزش اسلامی طراحی شده است،
• مطالعات عربی و اسلامی: یک برنامه درسی پنج ساله برای دختران که بر سواد عمیق دینی تمرکز دارد.
• دیپلم مطالعات اسلامی و مدرن: یک برنامه چند ساله (سال‌های ۱ تا ۴) که آموزه‌های سنتی را با دانش معاصر پیوند می‌دهد.
• آکادمی ایده‌آل زنان: یک موسسه تابعه که دوره‌های توسعه مهارت را با هدف خودسازی و مهارت‌های عملی ارائه می‌دهد.
• عایشه رئوف به عنوان یک چهره پیشگام در سریلانکا شناخته می‌شود که نقش مهمی در آموزش و رهایی زنان مسلمان داشته است، که اغلب با ایجاد فرصت‌های آموزشی برای آنها همراه بوده است.
• بنیانگذار/مدافع: عایشه رئوف یک فعال برجسته بود که خستگی‌ناپذیر برای حمایت از دسترسی دختران مسلمان به آموزش تلاش کرد و در اولین سال تلاش‌هایش، خانه به خانه رفت و ۲۰۰ دختر را در مدرسه ثبت‌نام کرد.
• نقش مدیر: او به عنوان اولین مدیر کالج بانوان مسلمان، کلمبو شناخته می‌شود.
• میراث: او به عنوان پیشگام رهایی زنان مسلمان در سریلانکا مورد تجلیل قرار گرفته است.
• صندوق پستی ۱۴، جاده زهیرا، موانلا، سریلانکا، تلفن/فکس: ۰۳۵-۲۲۴۶۱۴۰،

ایمیل: alosrah2001@yahoo.com

https://www.worldgenweb.org/lkawgw//asiddiqa.htm

آموزش عالی اسلامی (متمرکز بر زنان):

تحت نظر سیستم آموزش دینی سریلانکا. است، این مؤسسه آموزش اسلامی ساختاریافته‌ای از جمله مطالعات اسلامی ، مطالعات و حفظ قرآن ، تفسیر (تفسیر قرآن) ،  مطالعات حدیث ،  فقه اسلامی (مطالعات فقهی / شریعت) ارائه می دهد.

• دستور زبان عربی (نحو و صرف)
• خواندن و درک متون کلاسیک عربی

* مرکز اسلامی سریلانکا:

• تأسیس در سال ۱۹۸۵ (قانون پارلمان ۱۹۹۱) نقش: ترویج فرهنگ، آموزش و رفاه اجتماعی اسلامی، حمایت از برنامه‌های تحقیقاتی و اجتماعی ، مشارکت در ابتکارات بین ادیان

شیعه:

تشیع اقلیت بسیار کوچکی است به همین دلیل، هیچ دانشگاه رسمی بزرگ شیعه یا شبکه مدرسه ملی شیعه در سری لانکا وجود ندارد، آموزش مذهبی شیعه از طریق زیر انجام می‌شود:

• حلقه‌های مطالعاتی کوچک در مساجد و منازل به جز کلمبو
• در منازل پیروان (شیعه)
• گردهمایی‌های مذهبی گاه به گاه

  کالج عربی منبع الهدا، سریلانکا (شیعه):

• کالج عربی منبع الهدا یک موسسه آموزشی اسلامی در سریلانکا است. این موسسه آموزش مذهبی، آموزش زبان عربی و توسعه  مطالعات اسلامی شیعی  را برای دانشجویانی ارائه می‌دهد. این موسسه در منطقه‌ای با جمعیت غالب مسلمان واقع شده است که به دلیل شبکه‌های قوی آموزش مدرسه و کالج عربی شناخته می‌شود.

کالج عربی زینبیه (شیعه):

• کالج عربی زینبیه مؤسسه آموزشی عربی اسلامی در سریلانکا است که آموزش عالی اسلامی و آموزش زبان عربی را ارائه می‌دهد.

 آموزش های مؤسسات اسلامی در سریلانکا ، از مدرسه تا دانشگاه :

- قرآن و تفسیر ، مطالعات حدیث ،  فقه،  زبان و دستور زبان عربی ، تاریخ و تمدن اسلامی ،  مطالعات تطبیقی ​​ادیان و بین ادیان ، نقش در جامعه،

- مؤسسات آموزشی و تحقیقاتی اسلامی در موارد زیر مشارکت دارند:

 -آموزش علمای دینی (علما و امامان)

-زبان عربی

- ترویج گفتگوی بین ادیان و ایجاد صلح

 -میراث اسلامی و تاریخ مسلمانان سریلانکا

مؤسسات، مراکز تحقیقاتی و دانشگاه‌های اسلامی در سریلانکا یک اکوسیستم آموزشی متنوع و ساختارمند را تشکیل می‌دهند. از دانشگاه‌های دولتی گرفته تا کالج‌های خصوصی عربی و مراکز تحقیقات فرهنگی، این مؤسسات در مجموع از تحقیقات اسلامی حمایت می‌کنند و در عین حال به آموزش ملی، حفظ فرهنگ و توسعه اجتماعی کمک می‌کنند

شخصیت های مسلمان سری لانکا در زمان حاضر:

-آقای رائوف حکیم ، رهبر SLMC ، وزیر سابق کابینه ، چهره کلیدی در دولت‌های ائتلافی و نمایندگی اقلیت‌ها.

 -رشاد باتیودین ، رهبر کنگره سراسری سیلان مکال (ACMC) ، تمرکز بر اسکان مجدد و توسعه اقتصادی جوامع مسلمان

 -ال. ام. عطاءالله ، رهبر سیاسی منطقه‌ای از استان شرقی ، در پست‌های وزارتی خدمت کرد سمت‌ها ، فعال در سیاست‌های ائتلاف مسلمانان

 -مفتی محمد آی. ام. رضوی ، محقق برجسته اسلامی در سریلانکا ، مرتبط با جمعیت العلمای سراسر سیلان (ACJU) ، ارائه دهنده راهنمایی‌های مذهبی و فتوا

 -شیخ حسن فرید: بنیانگذار بنیاد ندا، فعالیت هایبشردوستانه و آموزشی ، تأثیرگذار در برنامه‌های رفاه اجتماعی.

-ام. ای. عزیز ،  مدیر کالج زهیرا، کلمبو ، معتقد به اصلاح ننظام آموزشی مسلمانان ، ترویج آموزش مدرن برای مسلمانان-  درکندی

-ام. ام. ام. محروف : دیپلمات دانشگاهی و بین‌المللی ، مشارکت در مطالعات اسلامی و روابط جهانی

-وای. اس. غفور ،  بنیانگذار گروه اکسپو لانکا  ، مشارکت‌کننده بزرگ در صنعت لجستیک و صادرات سریلانکا

نماینده سهم مسلمانان در اقتصاد ملی ، سازمان‌های رفاه اجتماعی

-لافیر مدنی (نویسنده) : بنیانگذار بنیاد هاشمی در سریلانکا. نویسنده و مترجم

-شیخ منصور حاجی (نویسنده) ، مولف در موضوعات معنویت، حقوق اسلامی، زندگی اسلامی و ..

- اکرم عبدالصمد (نویسنده)

 - رئوف زین (نویسنده، محقق)

- دکتر انس – دانشگاه پرادنیا (نویسنده، محقق)

 -خانم دکتر فرینا – دانشگاه کلمبو (نویسنده)

 -دکتر آنیس – دانشگاه کلمبو (نویسنده – محقق)

- دکتر فاهوردین (نویسنده)

 -دکتر رامیس (نویسنده)

 -آقای فژان نواس (نویسنده، پژوهشگر پخش، )

علماء معروف در سریلانکا :

-شیخ احسان اقبال قادری (اهل سنت صوفی)

-شیخ علوی مولانا مرسی (صوفی اهل سنت )

-شیخ سلمان نجاهی (اهل سنت صوفی)

-شیخ سراج وهاجی ( اهل سنت صوفی )

-شیخ حسن فرید بینوری (تبلیک)

- مرشد عباسی – (وهابی)

-عبدالحلیم مولوی (وهابی)

-عبدالحلیق دوابندی (وهابی )

- شیخ یوسف مفتحی (گرایشات وهابی )

-شیخ فازمل مولانا المروسی – (اهل سنت صوفی)

واکنش علمای مسلمان در سریلانکا به حمله آمریکا واسرائیل به ایران :

علمای اسلامی (مولوی) و سازمان‌های مذهبی در سریلانکا موضع نظامی یا سیاسی اتخاذ نکرده‌اند، بلکه عمدتاً واکنش بشردوستانه با تمرکز بر محوره ای زیر داشته اند.

 علماء مسلمان  دفتری را امضا کردند  که عمدتاً ناظر به پرهیز از تشدید خشونت در خاورمیانه، محکومیت حملاتی که غیرنظامیان را تحت تأثیر قرار می‌دهد ابراز داشته اند و  درخواست آتش‌بس فوری، درخواست از سازمان ملل و جامعه بین‌المللی برای مداخله دیپلماتیک، درخواست از دولت سریلانکا برای حمایت از تلاش‌های صلح طلبانه بوده است .

در سطح مساجد و علمای محلی،  موضع گیری ها در خطبه های نماز جمعه ناظر به موارد زیر بوده است

ظلم و عدالت در اسلام ،  حفاظت از جان بی‌گناهان ،  تشویق به دعا (دعا برای صلح) ، اجتناب از همسویی سیاسی بین ایران و اسرائیل ، تأکید بر وحدت مسلمانان و نگرانی‌های بشردوستانه .

واکنش علمای اسلامی (مولوی‌ها وامامان مساجد) در سریلانکا به جنگ ایران و اسرائیل مبتنی بر بی طرفی بوده است. موضع اصلی این است: خشونت را محکوم کنید، از غیرنظامیان محافظت کنید و خواستار آتش‌بس فوری و حل و فصل دیپلماتیک شوید. بیانیه‌های مشترک سازمان‌های مسلمان مکرراً خواستار آتش‌بس فوری و دیپلماسی هستند (