جامعه
-
روستایی شناور در هند، زندگی و فرهنگ بر آب جریان دارد
در شمال شرقی هند، در ایالت سرسبز مانیپور، دریاچه‌ای گسترده و چشم‌نواز به نام لوکتاک قرار دارد که چشم‌انداز آن با بسیاری از دریاچه‌های جهان تفاوت دارد. در اینجا، سطح آب تنها پهنه‌ای برای رفت‌وآمد قایق‌ها نیست؛ بخش‌هایی از آن را جزیره‌های طبیعی و متحرکی پوشانده‌اند که از انباشت گیاهان، خاک و…
-
نگاهی به جنبش دانشجویی صربستان
جنبش دانشجویی صربستان که پس از فروریختن سایبان ایستگاه راه‌آهن نووی‌ساد در اول نوامبر ۲۰۲۴ شکل گرفت، نزدیک به دو سال بعد، دیگر صرفاً مجموعه‌ای از اعتراض‌ها و تحصن های دانشگاهی نیست. دانشجویانی که فعالیت خود را با مطالبه انتشار اسناد، پاسخگویی قضایی و مقابله با فساد آغاز کردند، در سال ۲۰۲۵ صدها…
-
خانواده و بازتولید ارزش‌های فرهنگی در صربستان
خانواده در صربستان از بسترهای مهم انتقال ارزش‌های فرهنگی میان نسل‌هاست. آیین‌های مذهبی، نگرش به ازدواج، مسئولیت‌پذیری در برابر خویشاوندان و برداشت از نقش زنان و مردان، در زندگی خانوادگی آموخته و تجربه می‌شوند. بااین‌حال، خانواده صرفاً حافظ سنت‌ها نیست؛ اعضای آن می‌توانند ارزش‌های به‌ارث‌رسیده…
-
بررسی نقش زنان در جامعه افغانستان
سیر تحولات سیاسی و اجتماعی در فلات ایران و آسیای مرکزی، همواره تحت تأثیر دگرگونی‌های ساختاری در کشور افغانستان بوده است. در این میان، نقش زنان در جامعه افغانستان یکی از کلیدی‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین مباحثی است که در دهه‌های اخیر، توجه تحلیلگران، رسانه‌ها و سازمان‌های بین‌المللی را به…
-
آموزش برای جامعه؛ فراتر از کتاب و امتحان
این مقاله بر نقش آموزش در پرورش انسان و شهروند تأکید می‌کند و معتقد است نظام آموزشی نباید تنها بر یادگیری دروس پایه و موفقیت در امتحانات متمرکز باشد. نویسنده با اشاره به تجربه آموزشی در پاکستان و انگلستان، بر اهمیت آموزش ارزش‌های اجتماعی، احترام به تفاوت‌ها، برابری، مسئولیت‌پذیری و مقابله با…
-
تامل انتقادی بر نسبت فرهنگ، دین‌زدگی، اخلاق و عقلانیت در افغانستان
افغانستان سرزمینی است که شعر در آن تنها یک هنر نیست، بلکه بخشی از زندگی روزمره است. در کمتر جامعه‌ای می‌توان مردمانی را یافت که حتی بیآنکه خواندن و نوشتن بدانند، ده‌ها بیت از مولانا، حافظ، سعدی، بیدل، رحمان‌بابا، خوشحال‌خان و شاعران محلی را از حفظ داشته باشند. در خانه‌ها، محفل‌ها، عروسی‌ها،…
-
دانشکده برهانی کالج و زبان ها و سنت های مکتوب هند
کالج برهانی در سال ۱۹۷۰ به ابتکار سیدنا محمد برهان‌الدین، پنجاه‌ودومین داعی‌المطلق جامعه داوودی بهره، تأسیس شد. مدیریت آن بر عهده Burhani Education Society است که یک سال پیش از تأسیس کالج، یعنی در سال ۱۹۶۹، ایجاد شده بود. وب‌سایت رسمی کالج هدف این انجمن را گسترش آموزش در حوزه‌های مختلف دانش،…
-
مردان افغانستان اسیر سنت و سکوت
در افغانستان؛ مفهوم «مردبودن» سال‌هاست نه بر پایه‌ی انسانیت، بلوغ فکری، مسئولیت اخلاقی و رشد فردی، بلکه بر محور مجموعه‌ای از سنت‌های موروثی و تفسیرهای اجتماعی شکل گرفته است؛ سنت‌هایی که نسل‌به‌نسل منتقل شده‌اند بیآنکه کمتر مورد پرسش قرار بگیرند. در چنین جامعه‌ای، مرد پیش از این که فرصت کند…
-
گسترش مدارس دینی طالبان؛ نگرانی از تغییر ساختار اجتماعی و آینده آموزشی افغانستان
نگرانی از گسترش مدارس دینی طالبان
تعدادی از جامعه‌شناسان در کابل از گسترش مدارس دینی طالبان و پیامدهای آن بر ساختار اجتماعی افغانستان ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند افزایش این مدارس با برنامه آموزشی و رویکرد آموزشی مورد نظر طالبان، در درازمدت می‌تواند بر نگرش نسل جدید نسبت به جامعه، فرهنگ و روابط اجتماعی اثر بگذارد. به…
-
روزنامه «انقلاب» صدای ماندگار جامعه اردو در هند
در میان روزنامه‌های اردو زبان هند، نام «انقلاب» (Inquilab) جایگاه ویژه‌ای دارد. این روزنامه که از قدیمی‌ترین و معتبرترین رسانه‌های اردو در کشور به شمار می‌رود، نزدیک به نه دهه است که نقش مهمی در اطلاع‌رسانی، ارتقای آگاهی عمومی و حفظ زبان و فرهنگ اردو ایفا می‌کند. بسیاری از پژوهشگران رسانه،…
-
زن افغان قربانی خشونت ناشی از هنجارهای فرهنگ و سنت قبیله محور
در سرزمین گسترده و پرپیچ‌وخم افغانستان، روستاها و قبیله‌ها تنها جغرافیا و ساختارهای اجتماعی نیستند؛ جهان فرهنگی‌اند که در آن هویت، نقش و ارزش انسان از خلال سنت‌ها، باورها و قواعد نانوشته شکل می‌گیرد. در این جهان، زن از دیرباز جایگاهی دوگانه داشته است: از یک‌سو مظهر تقدس، پاکی و ناموس شمرده…
-
کالبدشکافی زوال روشنفکر افغانستانی در عصر فروپاشی
این نوشته به بررسی سرنوشت روشنفکر افغانستانی در عصر فروپاشی می‌پردازد؛ نسلی که با آرمان تغییر، عدالت و نوسازی فکری پا به میدان گذاشت، اما در برخورد با جنگ، استبداد، فروپاشی سیاسی و بحران‌های اجتماعی، به انزوا، سرخوردگی و فرسایش وجودی دچار شد.
-
عبور از روایت رنج به معماری قدرت خوانشی از گسست ساختاری جامعه‌ی هزاره
گسست ساختاری جامعه‌ی هزاره
هرساله روز جهانی فرهنگ هزاره‌ها در سراسر جهان به شکل پرشکوهی از سوی این مردم برگزار می‌گردد؛ از انتهای استرالیا تا نهایت اروپا و آمریکا. این امر می‌رساند که هزاره‌ها در حال شکل‌دهی یک کنفدراسیون مجازی اند که به شکل خواسته یا ناخواسته می‌تواند نمای یک ملت بی‌دولت را زنده سازد.
-
آشنایی با قبیله بنگش
معرفی قبایل پشتون- بنگش
بنگش قبیله‌ای از پشتون‌هاست که عمدتاً در مناطق کوهات، هنگو و بخش‌هایی از نواحی کُرَم در استان خیبر پختونخوا در پاکستان سکونت دارند و حوزه سکونت آن‌ها به مناطق مجاور رشته‌کوه‌های سلیمان و افغانستان نیز امتداد می‌یابد. یکی از گروه‌های کمتر مورد مطالعه قرار گرفته پشتون‌ها، بنگش‌ها با این ویژگی…
-
ترس از زن مستقل؛ بحران پنهان جامعه افغانستان
در ظاهر، آن‌چه امروز بر زنان افغانستان تحمیل می‌شود، بیش‌تر با واژه‌هایی چون «حجاب»، «ارزش‌های اسلامی» و «حفظ فرهنگ» توضیح داده می‌شود؛ اما اگر کمی عمیق‌تر به واقعیت جامعه نگاه کنیم، مساله فراتر از پوشش و ظاهر زنان است.
-
اصول‌نامه تفریق زوجین طالبان؛ از رسمیت‌دهی ازدواج کودکان تا تهدید امنیتی جهان
اخیراً حکومت طالبان اصول‌نامه تفریق زوجین را تصویب و در جریده رسمی منتشر کرده اند. این اصول‌نامه، با آن‌که از لحاظ قانون‌گذاری مشکلات جدی دارد، نشان می‌دهد که تهدید ایدیولوژی طالبان به‌صورت ساختارمند، زندگی مردم افغانستان و امنیت جهان را هدف قرار داده است.
-
آشنایی با قبیله اورکزی
معرفی قبایل پشتون - اورکزی
وایت کینگ (نویسنده بریتانیایی) در نوشته های خود درباره قبیله اورکزی گمان می‌برد که حدود هزار سال پیش، شاهزاده‌ای ایرانی به نام سکندر شاه منطقه تیراه را تصرف کرد و برخی او را نیای قبیله اورکزی می‌دانند.
-
آشنایی قبیله دیلازاک
معرفی قبایل پشتون - دیلازاک
دیلازاک‌ها یکی از قبایل باستانی پشتون متعلق به شاخه کارلانری (یا کارلانی) بودند که در گذشته بخش وسیعی از دره پیشاور را اشغال کرده بودند، از جمله مناطقی چون هشت‌نگر و دوآبه میان رودهای کابل و سوات، همچنین باجور در استان خیبر پختونخوا در پاکستان امروزی و بخش‌های مجاور آن در افغانستان. آن‌ها در…
-
آشنایی با قبیله چمکنی
معرفی قبایل پشتون - چمکنی
قبایل چمکنی که به نام «چکمانی» نیز شناخته می‌شوند، به طور سنتی متعلق به شاخه اصلی غوریه‌خیل از سَربانی پشتون‌ها دانسته می‌شوند. محمد حیات خان (نویسنده حیاتِ افغانی) آنان را از نسل ابراهیم غوریه می‌داند و بر اساس نسب سربانی، آنان با مهمندان، داوودزایی و خلیل‌ها مرتبط هستند. به گفته وی، آنان…
-
حزب «سوسک جانتا»؛ از یک جنجال قضایی تا شکل‌گیری یک جنبش اعتراضی در هند
حزب «سوسک جانتا» محصول جنبش اعتراضی در هند
در سال‌های اخیر، فضای سیاسی و اجتماعی هند شاهد ظهور پدیده‌های نوینی بوده است که بخش مهمی از آن‌ها در بستر رسانه‌های اجتماعی شکل گرفته‌اند. یکی از تازه‌ترین و بحث‌برانگیزترین این پدیده‌ها، شکل‌گیری جنبشی با عنوان «حزب سوسک جانتا» (Cockroach Janta Party – CJP) است؛ حرکتی طنزآمیز و اعتراضی که…
-
قدرت سیاسی واقعی زنان در بنگلادش چقدر است؟
بنگلادش اغلب به پیشرفت مشهود زنان در حوزه‌های آموزش، اقتصاد و حتی در بالاترین سطوح رهبری سیاسی افتخار می‌کند. در ظاهر، حضور زنان در زندگی عمومی دلگرم‌کننده به نظر می‌رسد. اما نگاهی دقیق‌تر به موضوع، پرسش دشوارتری را پیش می‌کشد: آیا این حضور به قدرتی واقعی تبدیل شده، یا عمدتاً بصورت نمادین…
-
معرفی کتاب؛ حکمرانی چین در فقرزدایی
کتاب «حکمرانی چین در فقرزدایی» اثری جامع و داده‌محور از سه پژوهشگر برجستهٔ چینی است که با نگاهی نظری-کاربردی، به بررسی یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های تاریخ بشریت در عرصهٔ توسعهٔ انسانی می‌پردازد. این کتاب که به همت انتشارات اسناد علمی اجتماعی منتشر شده، نه‌تنها روایتگر دستاورد شگرف چین در خروج…
-
آیا سینهالی‌ها و تامیل‌ها منشأ مشترکی دارند؟
آیا پژوهش‌های جدید دی‌اِن‌ای، به‌ویژه یک تحقیق پیشرفته توالی‌یابی کامل ژنوم در سال ۲۰۲۵ که در مجله «زیست‌شناسی جاری» منتشر شده، نشان می‌دهد که جمعیت سینهالی در سریلانکا پیوندهای ژنتیکی قوی با جمعیت‌های جنوب هند دارند؟ اگر چنین باشد، آیا این به این معناست که از نظر نژادی، سینهالی‌ها و تامیل‌ها…
-
قوم‌گرایی سیاست نیست، صنعت نفرت است
قوم‌گرایی سیاست نیست، نفرت پراکنی است
آدم‌ها وقتی در یک خانواده و جامعه متولد می‌شوند، به‌صورت طبیعی به یک زبان، منطقه و گروه اجتماعی مربوط هستند. هیچ‌وقت داشتن نام، قوم یا منطقه شرم و مایه خجالت نیست. اما به تعبیر آرنتی، «افتخار» به آن می‌تواند آبشخور مواضع ناصواب و نابرابر سیاسی و اجتماعی شود.
-
خانواده در تایلند و سبک زندگی
خانواده در تایلند نهادی است که در طول دهه‌ها، تحت تأثیر آمیزه‌ای از سنت‌های بودایی، ساختارهای تاریخی آسیای جنوب شرقی و تغییرات گسترده ناشی از مدرن‌سازی و توسعه اقتصادی شکل گرفته است.
-
زنان بیوه در سایه‌ی سنت‌ها و نگاه جامعه
نتیجه‌ی گفت‌وگوی سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۱۵ زن بیوه در هشت استان افغانستان، نشان می‌دهد که ازدواج دوم این زنان، نه تصمیم آزادانه، بلکه نتیجه‌ی فشار سنت‌ها، چالش‌های اقتصادی و ترس از قضاوت جامعه است؛ زنانی که پس از ازدست‌دادن همسر خود، نه تنها بار زندگی، بلکه فشارهای سنگین اجتماعی را برای…
-
مقاله مجید اصغر، نویسنده معروف پاکستانی
افزایش جمعیت، بیکاری و تورم در پاکستان
مجید اصغر، نویسنده معروف پاکستانی در این مقاله خود به بررسی افزایش جمعیت، بیکاری و تورم در پاکستان پرداخته است.
-
افغان و افغانیت ؛ بحران لاینحل هویت ملی
مناقشه بر سر «افغان» و «افغانیت» سال‌هاست جامعه‌ی سیاسی افغانستان را دچار شکاف عمیقی کرده است. گذشته از بحث روی مفید بودن و یا عدم فایده این بحث در شرایط حاکمیت طالبان، متأسفانه این اختلاف از مسیر یک بحث منطقی خارج شده است و هیچ یک از دو طرف این مناقشه حاضر نیستند تا به راه‌حل و برون رفت…
-
بررسی وضعیت زنان عراقی در سال 2025
در طول سال گذشته، قوانین احوال شخصیه، خشونت خانگی، کنشگری دیجیتال و توانمندسازی اقتصادی به عنوان مسائل عمده‌ای که بر زنان عراقی سنگینی می‌کرد، ظهور کردند و بحث‌های قدیمی در مورد حقوق، حمایت و مشارکت فعال را دوباره آغاز کردند.
-
زنان مسلمانی که برای استقلال پاکستان مبارزه کردند
مقدمه، روایت پذیرفته‌شده و رایج از شکل‌گیری پاکستان را بازخوانی می‌کند و بر نقش‌های حیاتی اما اغلب نادیده‌گرفته‌شدهٔ زنان مسلمان در این روند تمرکز می‌نماید. به‌طور سنتی، مبارزه برای استقلال پاکستان به نام شخصیت‌های برجستهٔ مردی مانند محمدعلی جناح، علامه اقبال و لیاقت علی خان گره خورده است.…