متن کامل فصول ۳۳ تا ۳۶ سند پانزدهمین برنامه پنج‌ساله توسعه چین (۲۰31-۲۰26)

مصوب مارس ۲۰۲۶ و سنجش تحلیلی آن با سند چهاردهمین برنامه پنج ساله (۲۰۲۱-۲۰۲۵)

بخش دهم: شکوفایی فرهنگ سوسیالیستی با تحریک نوآوری و خلاقیت فرهنگی مردم

با پایبندی به جایگاه راهنمای مارکسیسم در حوزه ایدئولوژی، ریشه‌دار کردن تمدن عمیق و گسترده چین، و پیروی از جریان توسعه فنّاوری اطلاعات، توسعه فرهنگ سوسیالیسم با ویژگی‌های چین در عصر جدید با قدرت رهبری فکری قوی، انسجام روحی، جذبه ارزشی و نفوذ بین‌المللی، و پیشبرد استوار ساخت کشور فرهنگی قوی.

فصل ۳۳: ترویج و عمل به ارزش‌های بنیادین سوسیالیسم

با هدایت ارزش‌های بنیادین سوسیالیسم در ساختار فرهنگی، توسعه و تقویت ارزش‌های اصلی، افکار عمومی اصلی و فرهنگ اصلی، و پیوسته ساختن روح چین، ارزش چین و نیروی چین.

 بخش ۱: پیشبرد آموزش و ترویج باورها و آرمان‌ها به صورت عادی و نهادی.

عمیق‌سازی یادگیری و ترویج نظریه‌های نوآورانه حزب، و به طور مداوم استفاده از اندیشه‌های شی جین‌پینگ درباره سوسیالیسم با ویژگی‌های چین در عصر جدید برای تقویت روح و جان. تقویت پژوهش و تبیین نظام‌مند و علمی و ترویج عامه‌پسند و ساده‌سازی. تسلط کامل بر رهبری حزب بر کار ایدئولوژیک و اجرای کامل مسئولیت‌پذیری در کار ایدئولوژیک. ترویج طیف روحی حزب کمونیست چین، و عمیق‌سازی آموزش میهن‌پرستی، جمع‌گرایی و سوسیالیسم. تقویت و بهبود کار تفکر سیاسی، پیشبرد ساخت فرهنگی دانشگاهی، بهره‌برداری مناسب از منابع سرخ، و تقویت آموزش باورها و آرمان‌های نوجوانان. عمیق‌سازی تحول نظام‌مند رسانه‌های اصلی، پیشبرد مدیریت یکپارچه تبلیغات خبری و افکار عمومی آنلاین، و ارتقای توانایی هدایت افکار عمومی اصلی. اجرای نوآورانه پروژه پژوهش و ساخت نظریه مارکسیستی، اجرای پروژه نوآوری علوم فلسفی و اجتماعی، و تسریع در ساخت نظام دانش مستقل علوم فلسفی و اجتماعی چین با ویژگی‌های چین. تقویت ساخت اندیشکده‌های نوین با ویژگی‌های چین.

بخش ۲: ارتقای سطح تمدن اجتماعی

پیشبرد یکپارچه ساختار تمدن شهری و روستایی، بهره‌برداری از نقش فرهنگ در تربیت روح و احساسات، و پرورش مزاج روحی شاداب و پرانرژی برای تمام ملت. تقویت ساخت اخلاق شهروندی در عصر جدید، ترویج گسترده اخلاق اجتماعی، اخلاق حرفه‌ای، فضیلت خانوادگی و فضیلت فردی، تقویت ساخت آموزش خانوادگی و سبک خانوادگی، و تقویت ساخت اخلاقی فکری افراد زیر سن قانونی. ترویج فرهنگ صداقت و فرهنگ پاکدستی. بهره‌برداری از نقش پیشگویی و رهبری نمونه‌های برجسته، تقویت یادگیری و تبلیغ شخصیت‌های قهرمان‌مند، و بهبود نظام تجلیل و تقدیر از افتخارات و خدمات. بهره‌برداری از نقش عهدنامه‌های شهروندی و مقررات روستایی و غیره، و پیشبرد تغییر رسوم و آداب ناپسند. بهبود و نوآوری در مکانیزم‌های تربیت تمدن، عمل تمدن و ایجاد تمدن.

بخش ۳: تقویت ساختار تمدن برخط/ آنلاین

ارتقای توانایی حکمرانی در حوزه فرهنگ در شرایط اطلاعاتی، پرورش فرهنگ برخط مثبت، سالم و رو به بالا، و ساخت مشترک روحیات زیبای برخط. تقویت ساخت و مدیریت محتوای برخط، و ارتقای کارایی انتشار آنلاین نظریه‌های نوآورانه حزب و فرهنگ سنتی برجسته چین. تقویت ساختار نظام انتشار رسانه‌ای همه‌رسانه‌ای، و ساخت مکانیزم و نظام ارزیابی سازگار با تولید و انتشار همه‌رسانه‌ای. بهبود الگوی حکمرانی جامع برخط، تکمیل مکانیزم بلندمدت حکمرانی زیست‌بوم برخط، استانداردسازی فرآیند تولید، انتشار و انتشار محتوای برخط، و نظارت بر انجام مسئولیت‌های اجتماعی توسط شرکت‌های اینترنتی. پیشبرد یکپارچه توسعه و نظارت بر رادیو و تلویزیون و برخط.

فصل ۳۴: شکوفایی گسترده امور فرهنگی

تکمیل نظام خدمات فرهنگی عمومی، انتقال و ترویج فرهنگ سنتی برجسته چین، و بهره‌مندی مردم از زندگی فرهنگی با کیفیت بالاتر.

بخش ۱: شکوفایی تولید و خلق فرهنگی

پایبندی به جهت‌گیری خلق مردم‌محور، قرار دادن ارتقای کیفیت به عنوان خط حیات خلق هنری، ایجاد زیست‌بوم فرهنگی مناسب، و ارتقای توانایی اصیل‌سازی فرهنگی. بهبود مکانیزم‌های خدمات، هدایت و سازماندهی تولید و خلق هنری، اجرای طرح های پیوسته هنری خلق در عصر جدید، پیشبرد خلق آثار برجسته در حوزه‌های انتشارات، مطبوعات، رادیو، تلویزیون، سینما، تلویزیون، ادبیات و هنر، و شکوفایی ادبیات و هنر عامه نوین در شرایط اینترنت. پرورش نیروی انسانی فرهنگی با مقیاس بزرگ، ساختار منطقی و نوآوری قاطع در سطح بالا. عمیق‌سازی اصلاح نهادهای فرهنگی دولتی، بهبود مکانیزم ساخت و توسعه گروه‌های هنری. عمیق‌سازی حکمرانی جامع در حوزه سرگرمی.

بخش ۲: ارتقای سطح خدمات فرهنگی عمومی

پایبندی به منافع‌رسانی فرهنگی برای مردم، اجرای عملیات ارتقای کیفیت و کارایی خدمات فرهنگی عمومی، و تسهیل دسترسی مستقیم منابع فرهنگی باکیفیت به سطوح پایه‌ای. گسترش گسترده فعالیت‌های فرهنگی جمعی، تقویت ساخت تیم‌های هنری مردمی. اتکا به کتابخانه‌های شهری، ایستگاه‌های فرهنگی محله‌ای، فرهنگ‌سرا و غیره برای توسعه فضاهای نوین فرهنگی عمومی، و ارائه خدمات فرهنگی بیشتر در کنار مردم. بهره‌برداری فعال و مناسب از منابع تأسیسات فرهنگی عمومی، تکمیل مکانیزم مشارکت نیروهای اجتماعی در خدمات فرهنگی عمومی، و پیشبرد مرتب اصلاح تفکیک مالکیت و حق استفاده از تأسیسات فرهنگی عمومی. ارتقای کارایی موزه‌های هوشمند، کتابخانه‌های هوشمند و خدمات ابری فرهنگی عمومی. عمیق‌سازی فعالیت‌های مطالعه همگانی، و پیشبرد ساخت جامعه کتاب‌خوان. تقویت ساخت شبکه‌های نوین رادیو و تلویزیون، ارتقای توانایی تولید و پخش محتوای فرابرگشت‌پذیر، و عمیق‌سازی حکمرانی بر دریافت هزینه‌های پیچیده و عملیات پیچیده تلویزیون اینترنتی.

بخش ۳: تقویت حفاظت و انتقال میراث فرهنگی

پیشبرد حفاظت نظام‌مند و نظارت یکپارچه بر میراث فرهنگی، پیشبرد یکپارچه‌سازی منابع مدیریتی، و ایجاد نظام نظارت بر حفاظت از میراث فرهنگی. اجرای عمیق پروژه انتقال و توسعه فرهنگ سنتی برجسته چین، و ساخت نظام شناسایی تمدن چین. اجرای پروژه ریشه‌یابی تمدن چین و پروژه باستان‌شناسی چین. تقویت حفاظت از میراث جهانی، آثار باستانی و محوطه‌های تاریخی، اموال انقلابی، اموال موزه‌ای، منظره‌های فرهنگی و غیره، تقویت حفاظت مؤثر و انتقال زنده از شهرها، محلات و روستاهای تاریخی و فرهنگی. ساخت و بهره‌برداری مناسب از پارک‌های ملی فرهنگی دیوار بزرگ، کانال بزرگ، راهپیمایی طولانی، رودخانه زرد و رودخانه یانگ‌تسه، و بهینه‌سازی مکانیزم‌های مدیریت و ساخت. تقویت حفاظت میراث اسناد و بایگانی و حفاظت اضطراری از کتاب‌های کهن، تقویت انتقال متون و نوشته‌های کلاسیک چین. ارتقای سطح حفاظت و انتقال میراث فرهنگی ناملموس، و پرورش صحنه‌های نوین تجربه انتقال. تقویت و بهبود کارهای سالنامه‌نویسی محلی.

فصل ۳۵: تسریع توسعه صنعت فرهنگی

تکمیل نظام مدیریت فرهنگی و مکانیزم تولید و عملیات، اجرای سیاست‌های فرهنگی-اقتصادی فعال، توسعه گسترده صنعت گردشگری فرهنگی، و توانمندسازی توسعه اقتصادی و اجتماعی از طریق فرهنگ.

بخش ۱: تکمیل نظام صنعت فرهنگی و نظام بازار

اجرای راهبرد محرک پروژه‌های بزرگ صنعت فرهنگی، و گسترش عرضه محصولات فرهنگی باکیفیت. بازسازی و ارتقای مشاغل فرهنگی سنتی، پیشبرد تلفیق فرهنگ و فناوری، پیشبرد توانمندسازی هوشمند و تحول اطلاعاتی ساخت فرهنگی، و توسعه مشاغل فرهنگی نوین مانند انیمیشن دیجیتال، نمایش‌های فراگیر، اجراهای برخط، ویدیوهای کوتاه و سریال‌های کوتاه. هدایت و استانداردسازی توسعه سالم ادبیات برخط، بازی‌های برخط و برخط شنیداری-دیداری. اجرای عمیق طرح های تلفیق توسعه انتشارات، و عمیق‌سازی اصلاح و نوآوری در کل زنجیره صنعت. پرورش شرکت‌ها و ویژندهای فرهنگی برجسته، و پیشبرد نوآوری و توسعه استاندارد در پارک‌های صنعت فرهنگی. تسریع در ساخت بازار فرهنگی یکپارچه، باز، کارآمد، استاندارد و رقابتی، پیشبرد عمیق اصلاح نظارت جامع بر بازار فرهنگی، و عمیق‌سازی اصلاح نظام تصویب در حوزه‌های تولید فیلم و تلویزیون و آنلاین شنیداری-دیداری.

بخش ۲: پیشبرد تلفیق عمیق فرهنگ و گردشگری

عمیق‌سازی شکل‌دهی فرهنگی به گردشگری و نمایش فرهنگ از طریق گردشگری، و پیشبرد ساخت کشور گردشگری قوی. غنی‌سازی عرضه محصولات گردشگری باکیفیت، کاوش عمیق منابع ویژه و مفاهیم فرهنگی، و پیشبرد فعال تلفیق چندمنظوره. توسعه بومی گردشگری سرخ، گردشگری روستایی، گردشگری سلامت، گردشگری صنعتی و غیره، توسعه استاندارد گردشگری مطالعاتی، و پرورش مسیرهای گردشگری با موضوعات ویژه و پروژه‌های برجسته اجرای گردشگری. تکمیل خدمات عمومی گردشگری، و ارتقای کیفیت خدمات گردشگری در کل زنجیره. تقویت مدیریت استاندارد ساخت پروژه‌های فرهنگی-گردشگری، و جلوگیری از بیکاری و هدررفت. تقویت نظارت جامع و مدیریت امنیت بازار گردشگری، و بهبود تجربه مصرف گردشگری. اجرای برنامه ترویج گردشگری ورودی، و ارتقای سطح تسهیل و بین‌المللی‌سازی گردشگری ورودی.

فصل ۳۶: ارتقای نفوذ و قدرت انتشار تمدن چین

تسریع در ساخت نظام گفتمان و روایت چین، ارتقای کارایی انتشار بین‌المللی، تقویت تبادلات و همکاری‌های فرهنگی خارجی، و نمایش تصویری قابل اعتماد، دوست‌داشتنی و محترمانه از چین.

بخش ۱: ساخت نظام انتشار بین‌المللی مؤثرتر

تکمیل مکانیزم‌ها و نظام‌های انتشار بین‌المللی، نوآوری در حامل‌ها و شیوه‌های انتشار، گسترش شبکه‌های انتشار خارجی، و ساخت الگوی انتشار خارجی چندکاناله و سه‌بعدی، و ارتقای جامعه حق بیان بین‌المللی. پرورش بازیگران انتشار بین‌المللی جهانی‌سازی‌شده، بازاری و حرفه‌ای، تقویت توانایی انتشار بین‌المللی رسانه‌های اصلی، ساخت ماتریس انتشار بین‌المللی رسانه‌های رادیویی و تلویزیونی، ترویج توسعه بین‌المللی پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی، و پیشبرد بیان جهانی، منطقه‌ای و مخاطب‌محور داستان‌ها و صداهای چین. تشویق به عملیات بین‌المللی شرکت‌های فرهنگی، پیشبرد خروج ادبیات برخط باکیفیت، بازی‌های آنلاین، انیمیشن‌های فیلم و تلویزیون، نمایشگاه‌های برجسته و غیره، و تقویت ساخت پایگاه‌های کلیدی انتشار بین‌المللی و پایگاه‌های صادرات فرهنگی ملی.

بخش ۲: عمیق‌سازی تبادل و تعامل متقابل تمدن‌ها

گسترش گسترده تبادلات و همکاری‌های بین‌المللی در حوزه علوم انسانی، تقویت گفتگوهای چندسطحی تمدن‌ها، و پیشبرد بهتر رفتن فرهنگ چین به جهان. برگزاری کنفرانس گفتگوی تمدن‌های جهانی، و برگزاری مداوم انجمن لیانگژو. برگزاری فعالیت‌های برند مانند «درک چین» و «جایزه ارکیده»، و برگزاری سال (جشنواره) فرهنگ و گردشگری چین و نمایشگاه‌های فیلم چین در خارج از کشور. تقویت کمک‌های توسعه‌ای بین‌المللی در حوزه میراث فرهنگی، و عمیق‌سازی همکاری‌های بین‌المللی در بازگرداندن اموال فرهنگی. حمایت از انتشار و نمایش فرهنگ چین و توسعه چین‌شناسی در خارج از کشور. تقویت پژوهش‌های منطقه‌ای و کشوری.

ستون ۱۴: شکوفایی و توسعه فرهنگ سوسیالیستی

1. پژوهش و تبیین نظریه‌های نوآورانه حزب: انتشار مداوم «گزیده آثای شی جین‌پینگ» و «شی جین‌پینگ درباره حکمرانی کشور» و آثار مهم دیگر، تدوین و بازنگری خلاصه اندیشه‌ها، برنامه‌های یادگیری و پرسش و پاسخ یادگیری اندیشه‌های شی جین‌پینگ درباره سوسیالیسم با ویژگی‌های چین در عصر جدید در حوزه‌های مختلف، و تقویت ترجمه و انتشار خارجی و انتشار بین‌المللی؛
2. هدایت و حمایت از خلق آثار هنری برجسته: اجرای عمیق «پروژه پنج‌گانه» ساختار تمدن، برنامه ذخایر ملی هنرهای زیبا، برنامه احیای تئاتر. پیشبرد پروژه‌های تغییرات دهکده‌ای در عصر جدید و صعود ادبیات عصر جدید. تولید ۱۰۰ فیلم مستند کلاسیک عصر جدید، ۱۰۰ اثر انیمیشن برجسته و مجموعه برنامه‌های تلویزیونی و فیلم و سریال کوتاه برجسته؛
3.  ساخت تأسیسات فرهنگی عمومی: تکمیل بایگانی مرکزی جدید، موزه طبیعت ملی جدید، ذخایر ملی اسناد، و ساخت موزه ملی هنرهای زیبا. ارتقای سطح خدمات کتابخانه‌های عمومی، خانه‌های فرهنگ و فضاهای فرهنگی عمومی نوین، و اجرای برنامه ارتقای موزه‌های متوسط و کوچک؛
4. حفاظت، انتقال و بهره‌برداری از میراث فرهنگی: ساخت مرکز ملی نوآوری فناوری میراث فرهنگی، مرکز ملی باستان‌شناسی تمدن شیا و شانگ. تقویت حفاظت یکپارچه از مسیر ملی میراث فرهنگی راهرو هگسی و راه‌های شو، چین‌ژی‌دائو و غیره. اجرای برنامه کلیدی «ساخت چین». پیشبرد نظام‌مند حفاظت و تنظیم و انتشار اسناد «یونگ‌لِه دادیان»، اسناد دون‌هوان و اسناد چوبی. اجرای برنامه بازسازی و مرمت آثار انقلابی مهم و اموال موزه‌ای انقلابی. ساخت پایگاه داده بزرگ منابع اموال فرهنگی ملی. حفاظت و ارتقای میراث جهانی و شهرها، محلات و روستاهای تاریخی و فرهنگی؛
5. تلفیق عمیق فرهنگ و گردشگری: اتکا به منابع فرهنگی باکیفیت، بهره‌برداری از تأسیسات موجود، تقویت ساخت شهرها و محلات گردشگری و تفریحی، پرورش مناطق گردشگری و استراحتگاه‌های باکیفیت، و ایجاد مسیرها و محصولات گردشگری برجسته.

مقایسه سند پانزدهمین برنامه پنج‌ساله (۲۰26-۲۰31) با چهاردهمین برنامه پنج‌ساله دربخش فرهنگ(۲۰۲5-۲۰۲1)

تمایز کلی در اولویت‌بندی و جایگاه

در چهاردهمین برنامه، بخش فرهنگ با عنوان «توسعه فرهنگ سوسیالیستی پیشرفته» در رتبه هفتم فهرست وظایف دولت قرار داشت. رویکرد کلی این سند بر توسعه کمی و کیفی فرهنگ سوسیالیستی با ویژگی‌های چین متمرکز بود. اما در پانزدهمین برنامه، اگرچه بخش فرهنگ همچنان در جایگاه دهم قرار دارد اما رتبه آن در فهرست وظایف به هشتم تنزل یافته که نشان‌دهنده تغییر اولویت‌های دولت است. عنوان بخش به «شکوفایی فرهنگ سوسیالیستی» تغییر یافته و رویکرد کلی از «توسعه» به «شکوفایی و نوآوری فرهنگی» ارتقا یافته است. این تغییر واژگان نشان‌دهنده بلوغ فرهنگی و اعتماد به نفس بیشتر دولت چین در حوزه نرم‌افزارهای قدرت است.

تمایز در حوزه ایدئولوژی و رهبری فکری

چهاردهمین برنامه بر هدایت مارکسیسم در فضای ایدئولوژیک و ترویج اندیشه‌های شی جین‌پینگ تأکید داشت. اما پانزدهمین برنامه سه لایه جدید به این حوزه افزوده است. لایه نخست پایبندی به جایگاه رهنمای مارکسیسم است که با دو مؤلفه جدید همراه شده است. مؤلفه اول ریشه‌دار کردن در تمدن عمیق و گسترده چین است که نشان‌دهنده بازگشت به هویت تاریخی و فرهنگی کهن این کشور است. مؤلفه دوم پیروی از جریان توسعه فناوری اطلاعات است که نشان‌دهنده تطبیق ایدئولوژی با ابزارهای عصر دیجیتال است. لایه دوم توسعه فرهنگ با قدرت رهبری فکری قوی است که چهار ویژگی انسجام روحی، جذبه ارزشی و نفوذ بین‌المللی را شامل می‌شود. این تغییر نشان می‌دهد که دولت چین دیگر به دنبال توسعه صرف فرهنگ نیست، بلکه به دنبال شکوفایی فرهنگی با تحریک نوآوری و خلاقیت مردم است.

تمایز در ترویج ارزش‌های بنیادین

در چهاردهمین برنامه، ترویج عادی و نهادی آموزش باورها و آرمان‌ها و توسعه فلسفه و علوم اجتماعی با ویژگی‌های چین مطرح بود. اما در پانزدهمین برنامه، این حوزه با ابتکارات جدیدی همراه شده است. پیشبرد آموزش و ترویج باورها و آرمان‌ها به صورت عادی و نهادی اکنون با تقویت پژوهش و تبیین نظام‌مند و علمی همراه شده است. اجرای نوآورانه پروژه پژوهش و ساخت نظریه مارکسیستی جایگزین توسعه صرف فلسفه شده است. تسریع در ساخت نظام دانش مستقل علوم فلسفه و اجتماعی چین با ویژگی‌های چین به عنوان یک هدف استراتژیک جدید مطرح شده است. ساخت اندیشکده‌های نوین با ویژگی‌های چین ادامه یافته اما با تأکید بیشتری همراه شده است. این تغییرات نشان‌دهنده تأکید بر نوآوری در پژوهش نظری و استقلال در نظام دانش است.

تمایز در تمدن اجتماعی و اخلاق شهروندی

چهاردهمین برنامه بر ارتقای سطح تمدن اجتماعی و ترویج اخلاق شهروندی در عصر جدید تأکید داشت. اما پانزدهمین برنامه ابعاد جدیدی به این حوزه افزوده است. ارتقای سطح تمدن اجتماعی اکنون با پرورش مزاج روحی شاداب و پرانرژی برای تمام ملت همراه شده است که نشان‌دهنده توجه به روانشناسی جمعی و سلامت روحی جامعه است. تقویت ساخت اخلاق شهروندی در عصر جدید با تقویت ساخت اخلاقی فکری افراد زیر سن قانونی تخصیص یافته است که نشان‌دهنده توجه ویژه به نسل جوان است. ابتکار جدید دیگر، تقویت و بهبود کارهای سالنامه‌نویسی محلی است که به عنوان ابزار ترویج تمدن معرفی شده است. این تغییر نشان‌دهنده تلاش برای نهادینه کردن ارزش‌های اخلاقی در سطح خرد و محلی است.

تمایز در فرهنگ برخط و حکمرانی فضای مجازی

این حوزه شاهد گسترده‌ترین تغییرات و ابتکارات است. چهاردهمین برنامه صرفاً بر ارتقای اخلاق و تمدن در فضای مجازی و توسعه فرهنگ فضای مجازی مثبت و سالم تأکید داشت. اما پانزدهمین برنامه شش ابتکار جدید در این حوزه معرفی کرده است. ابتکار نخست تقویت ساختار تمدن برخط با سه هدف پرورش فرهنگ آنلاین مثبت، سالم و رو به بالا است. ابتکار دوم ساخت مشترک روحیه زیبای برخط است. ابتکار سوم تقویت ساخت و مدیریت محتوای برخط و ارتقای کارایی انتشار برخط نظریه‌های نوآورانه حزب و فرهنگ سنتی برجسته چین است. ابتکار چهارم بهبود الگوی حکمرانی جامع آنلاین و تکمیل مکانیزم بلندمدت حکمرانی زیست‌بوم آنلاین است. ابتکار پنجم استاندارد سازی فرآیند تولید، انتشار و انتشار محتوای آنلاین است. ابتکار ششم نظارت بر انجام مسئولیت‌های اجتماعی توسط شرکت‌های اینترنتی است. این تغییرات نشان‌دهنده عمیق‌سازی کنترل و هم‌زمان توسعه خلاقانه در فضای مجازی است.

تمایز در خدمات فرهنگی عمومی

چهاردهمین برنامه بر بهبود نظام خدمات فرهنگی عمومی، بهینه‌سازی تخصیص منابع فرهنگی شهری و روستایی، نوآوری و اجرای پروژه‌های فرهنگی عامه‌پسند، و ترویج بازگشایی رایگان و توسعه دیجیتال مکان‌های فرهنگی عمومی تأکید داشت. اما پانزدهمین برنامه این حوزه را با ابتکارات جدیدی گسترش داده است. تکمیل نظام خدمات فرهنگی عمومی جایگزین بهبود صرف شده است. گسترش گسترده فعالیت‌های فرهنگی جمعی و تقویت ساخت تیم‌های هنری مردمی به عنوان ابزارهای نزدیکی به مردم معرفی شده‌اند. اتکا به کتابخانه‌های شهری، ایستگاه‌های فرهنگی محله‌ای، فرهنگ‌سرا و سایر فضاها برای توسعه فضاهای نوین فرهنگی عمومی ابتکار جدید است. ارائه خدمات فرهنگی بیشتر در کنار مردم نشان‌دهنده تغییر از رویکرد مرکزمحور به محله‌محور است. ارتقای کارایی موزه‌های هوشمند، کتابخانه‌های هوشمند و خدمات ابری فرهنگی عمومی نشان‌دهنده دیجیتالیزاسیون خدمات است. چهار پروژه سخت‌افزاری عظیم ملی شامل تکمیل بایگانی مرکزی جدید، موزه طبیعت ملی جدید، ذخایر ملی اسناد، و ساخت موزه ملی هنرهای زیبا به عنوان زیرساخت‌های فرهنگی کلان معرفی شده‌اند.

تمایز در صنعت فرهنگی

چهاردهمین برنامه بر بهبود نظام صنعت فرهنگی مدرن، اجرای راهبرد محرک پروژه‌های بزرگ صنعت فرهنگی، بازسازی و ارتقای مشاغل فرهنگی سنتی، و توسعه مشاغل فرهنگی نوین تأکید داشت. اما پانزدهمین برنامه پنج ابتکار جدید در این حوزه افزوده است. ابتکار نخست تکمیل نظام مدیریت فرهنگی و مکانیزم تولید و عملیات است. ابتکار دوم گسترش عرضه محصولات فرهنگی باکیفیت است. ابتکار سوم پیشبرد توانمندسازی هوشمند و تحول اطلاعاتی ساخت فرهنگی است. ابتکار چهارم توسعه مشاغل فرهنگی نوین مانند انیمیشن دیجیتال، نمایش‌های فراگیر، اجراهای برخط، ویدیوهای کوتاه و سریال‌های کوتاه است که نشان‌دهنده توجه به فرمت‌های جدید مصرف محتوا است. ابتکار پنجم هدایت و استانداردسازی توسعه سالم ادبیات برخط، بازی‌های برخط و برخط شنیداری-دیداری است. ابتکار ششم پرورش شرکت‌ها و ویژندهای فرهنگی برجسته است. ابتکار هفتم پیشبرد نوآوری و توسعه استاندارد در پارک‌های صنعت فرهنگی است. ابتکار هشتم تسریع در ساخت بازار فرهنگی یکپارچه، باز، کارآمد، استاندارد و رقابتی است.

تمایز در گردشگری فرهنگی

این بخش کاملاً جدید است و درچهاردهمین برنامه وجود نداشت. پانزدهمین برنامه فصل مستقل سی و پنج را به پیشبرد تلفیق عمیق فرهنگ و گردشگری اختصاص داده است. عمیق‌سازی شکل‌دهی فرهنگی به گردشگری و نمایش فرهنگ از طریق گردشگری رویکرد اصلی این فصل است. پیشبرد ساخت کشور گردشگری قوی هدف کلان این بخش است. توسعه بومی گردشگری سرخ، گردشگری روستایی، گردشگری سلامت، گردشگری صنعتی و سایر انواع گردشگری تخصصی در این فصل پیش‌بینی شده است. توسعه استاندارد گردشگری مطالعاتی ابتکار جدیدی است که نشان‌دهنده توجه به گردشگری آموزشی است. پرورش مسیرهای گردشگری با موضوعات ویژه و پروژه‌های برجسته اجرای گردشگری نشان‌دهده تمرکزگرایی است. تقویت مدیریت استاندارد ساخت پروژه‌های فرهنگی-گردشگری و جلوگیری از بیکاری و هدررفت نشان‌دهنده عملگرایی دولت است. اجرای برنامه ترویج گردشگری ورودی و ارتقای سطح تسهیل و بین‌المللی‌سازی گردشگری ورودی نشان‌دهنده گشایش به سوی جهان است.

تمایز در انتشار بین‌المللی

این بخش نیز کاملاً جدید است و در چهاردهمین برنامه وجود نداشت. پانزدهمین برنامه فصل مستقل سی و شش را به ارتقای نفوذ و قدرت انتشار تمدن چین اختصاص داده است. تسریع در ساخت نظام گفتمان و روایت چین هدف اصلی این فصل است. نمایش تصویری قابل اعتماد، دوست‌داشتنی و محترمانه از چین رویکرد اصلی است. پرورش بازیگران انتشار بین‌المللی جهانی‌سازی‌شده، بازاری و حرفه‌ای نشان‌دهده تجاری‌سازی دیپلماسی فرهنگی است. تقویت توانایی انتشار بین‌المللی رسانه‌های اصلی و ساخت ماتریس انتشار بین‌المللی رسانه‌های رادیویی و تلویزیونی ابتکارات زیرساختی هستند. ترویج توسعه بین‌المللی پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی نشان‌دهده توجه به ابزارهای نوین است. تشویق به عملیات بین‌المللی شرکت‌های فرهنگی و پیشبرد خروج ادبیات آنلاین باکیفیت، بازی‌های آنلاین، انیمیشن‌های فیلم و تلویزیون، نمایشگاه‌های برجسته و سایر محصولات فرهنگی نشان‌دهنده تبدیل فرهنگ به کالای صادراتی است. برگزاری کنفرانس گفتگوی تمدن‌های جهانی و برگزاری مداوم انجمن لیانگژو نشان‌دهده تلاش برای گفتگوی تمدن‌ها است. برگزاری فعالیت‌های برند مانند درک چین و جایزه ارکیده نشان‌دهده ویژند سازی فرهنگی است.

جمع‌بندی تحلیلی

مقایسه دو سند نشان می‌دهد که دولت خلق چین در پانزدهمین برنامه، فرهنگ را از بخش نرم به ابزار قدرت تبدیل کرده است. سند جدید پانزده ابتکار کلیدی در حوزه فرهنگ معرفی کرده است که شامل تغییر از توسعه به شکوفایی، تحریک نوآوری و خلاقیت مردم، ریشه‌دار کردن در تمدن کهن چین، پیروی از جریان فناوری اطلاعات، پرورش مزاج روحی شاداب، ساخت مشترک روحیه زیبای آنلاین، حکمرانی جامع آنلاین، نظارت بر مسئولیت اجتماعی شرکت‌های اینترنتی، ارائه خدمات فرهنگی در کنار مردم، ساخت چهار پروژه سخت‌افزاری ملی عظیم، توسعه ویدیوهای کوتاه و سریال‌های کوتاه، فصل مستقل گردشگری فرهنگی، فصل مستقل انتشار بین‌المللی، و تسهیل و بین‌المللی‌سازی گردشگری ورودی می‌شود.

عملگرایی دولت در سند جدید از طریق استفاده گسترده از عبارات تکمیل، اجرای عمیق، تسریع، پیشبرد فعال، هدف‌گذاری‌های کمی مانند تولید صد فیلم مستند و صد اثر انیمیشن، ساخت چهار پروژه ملی عظیم، استانداردسازی بازار فرهنگی، نظارت دقیق بر اجرا، تشویق به عملیات بین‌المللی شرکت‌های فرهنگی، و پیشبرد خروج محصولات فرهنگی نمایان است. این سند نشان‌دهنده عملگرایی بالا، ابتکارپذیری گسترده، و چشم‌انداز راهبردی در حوزه فرهنگ است که همزمان با حفظ کنترل ایدئولوژیک، به دنبال بازارسازی، بین‌المللی‌سازی و دیجیتالیزاسیون فرهنگ چین می‌باشد.

 ۳. تحلیل نوآوری‌ها و ابتکارات سند جدید

الف) ابتکارات کلیدی (۱۵ مورد)

1. شکوفایی» به جای «توسعه» (رویکرد کلی)
2.   «تحریک نوآوری و خلاقیت مردم» (فلسفه اصلی)
3. ریشه‌دار کردن در تمدن عمیق چین (هویت‌بخشی)
4. پیروی از جریان فنّاوری اطلاعات (مدرنیته)
5. پرورش مزاج روحی شاداب و پرانرژی(روانشناسی جمعی)
6. ساخت مشترک روحیه زیبای برخط (فضای مجازی)
7.  حکمرانی جامع آنلاین (نظارت)
8. نظارت بر مسئولیت اجتماعی شرکت‌های اینترنتی | حاکمیت |
9. خدمات فرهنگی «در کنار مردم» (خدمات‌رسانی)
10. موزه‌ها و کتابخانه‌های هوشمند (دیجیتالی کردن)
11. چهار پروژه سخت‌افزاری فرهنگی ملی (زیرساخت)
12. ویدیوهای کوتاه و سریال‌های کوتاه (صنعت نوین)
13.   فصل مستقل گردشگری فرهنگی (تلفیق بخشی)
14. فصل مستقل انتشار بین‌المللی (دیپلماسی فرهنگی)
15. «تسهیل و بین‌المللی‌سازی گردشگری ورودی» (گفتگوی تمدن‌ها)

ب) عملگرایی دولت خلق چین: شواهد سند جدید

شاخصه عملگرایی : شواهد در سند پانزدهمین برنامه

تعهد به اجرا : عبارات «تکمیل»، «اجرای عمیق»، «تسریع»، «پیشبرد فعال»

هدف‌گذاری کمی : ۱۰۰ فیلم مستند، ۱۰۰ اثر انیمیشن، ۱۰۰ سریال کوتاه

زیرساخت‌سازی: چهار پروژه ملی عظیم (بایگانی مرکزی، موزه طبیعت، ذخایر اسناد، موزه هنرهای زیبا)

استانداردسازی : «بازار فرهنگی یکپارچه، باز، کارآمد، استاندارد و رقابتی»

نظارت و ارزیابی : «نظارت بر انجام مسئولیت‌های اجتماعی»، «جلوگیری از بیکاری و هدررفت»

بین‌المللی‌سازی فعال : «تشویق به عملیات بین‌المللی شرکت‌های فرهنگی»، «پیشبرد خروج» محصولات فرهنگی

تلفیق فنّاوری: «توانمندسازی هوشمند»، «تحول اطلاعاتی»، «خدمات ابری»

4. ارزیابی تحلیلی

سند پانزدهمین برنامه پنج‌ساله (۲۰۲۶-۲۰۳۱) در بخش فرهنگ، جهش کیفی نسبت به سند قبلی نشان می‌دهد:

۱. از «توسعه» به «شکوفایی» : تغییر واژگان نشان‌دهنده بلوغ فرهنگی و اعتماد به نفس بیشتر است.

۲. سه‌گانه استراتژیک: تلفیق «تمدن کهن» (هویت)، «فنّاوری اطلاعات» (ابزار) و «نفوذ بین‌المللی» (هدف).

۳. حکمرانی فضای مجازی: ۶ ابتکار جدید نشان‌دهنده عمیق‌سازی کنترل و هم‌زمان توسعه خلاقانه.

4. صنعتی‌سازی فرهنگ: جداسازی گردشگری فرهنگی و انتشار بین‌المللی به عنوان فصول مستقل، نشان‌دهنده تجاری‌سازی و حرفه‌ای‌سازی فرهنگ است.

۵. عملگرایی:چهار پروژه عظیم ملی + هدف‌گذاری‌های کمی + نظارت دقیق بر اجرا.

۶. دیپلماسی فرهنگی فعال: از «دفاع» به «هجوم»، از «معرفی» به «نفوذ».

نتیجه‌گیری: دولت خلق چین در سند جدید، فرهنگ را از «بخش نرم» به «ابزار قدرت» تبدیل کرده است. این سند نشان‌دهنده عملگرایی بالا، ابتکارپذیری گسترده، و چشم‌انداز راهبردی در حوزه فرهنگ است که همزمان با حفظ کنترل ایدئولوژیک، به دنبال بازارسازی، بین‌المللی‌سازی و دیجیتالی کردن فرهنگ چین است.

منابع :

سند چهاردهمین برنامه پنج‌ساله توسعه اقتصادی و اجتماعی جمهوری خلق چین (۲۰۲۱-۲۰۲۵) از طریق وب‌سایت رسمی دولت مرکزی جمهوری خلق چین به نشانی www.gov.cn و همچنین وب‌سایت شینهوا به نشانی www.xinhuanet.com در دسترس است. نسخه کامل این سند در تاریخ مارس ۲۰۲۱ منتشر شده و شامل چهارده فصل اصلی است که فصل دهم به توسعه فرهنگ سوسیالیستی پیشرفته اختصاص دارد.

سند پانزدهمین برنامه پنج‌ساله (۲۰۲۶-۲۰۳۱) در مارس ۲۰۲۶ توسط کنگره ملی خلق چین تصویب شد و نسخه کامل آن در وب‌سایت رسمی کنگره ملی خلق چین و همچنین از طریق مرکز اطلاعات اینترنتی چین قابل دسترسی است.

-  سایت رسمی حزب کمونیست چین (people.com.cn)، اسناد کنگره ملی خلق چین

-  سایت ۱۲۳۷۱ (مرکز آموزش حزب کمونیست چین).

رایزنی فرهنگی ج. ا.ا در چین 28 اسفند 1404