جمعیت زنان در سریلانکا:

زنان بیش از نیمی از جمعیت سریلانکا را تشکیل می‌دهند. جمعیت کل این کشور حدود ۲۲ تا ۲۳ میلیون نفر است و زنان اندکی بیش از نیمی از جمعیت را تشکیل می دهند.

بر اساس آمار، زنان ۵۱٫۷ درصد جمعیت سریلانکا را تشکیل می‌دهند که معادل حدود ۱۱٬۲۶۹٬۴۵۶ نفر است. امید به زندگی زنان نسبت به مردان بیشتر است و همین امر باعث شده سهم زنان سالمند در جامعه بیشتر باشد. زنان بخش جدایی‌ناپذیر نیروی کار، نظام آموزشی و ساختار خانواده در سریلانکا هستند.

بر اساس سرشماری جمعیت و مسکن سریلانکا در سال ۲۰۲۴، جمعیت مسلمانان این کشور ۲٬۳۳۷٬۳۷۹ نفر است که ۱۰٫۷ درصد کل جمعیت را تشکیل می‌دهد.

اگر نسبت زنان در کل جمعیت کشور (حدود ۵۱٫۷ درصد) را برای جمعیت مسلمانان نیز در نظر بگیریم، جمعیت زنان مسلمان تقریباً حدود ۱٫۲ میلیون نفرتخمین زده می شود .

آموزش؛ بنیان پیشرفت:

یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای زنان سریلانکا، پیشرفت چشمگیر آنان در حوزه آموزش است. سریلانکا در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه، از نرخ بالای سواد زنان برخوردار است. زنان این کشور در دانشگاه‌ها و رشته‌های حرفه‌ای مانند پزشکی، حقوق، مهندسی، علوم، آموزش و فناوری اطلاعات موفقیت‌های چشمگیری کسب کرده‌اند.

امروزه دانشجویان دختر بخش عمده‌ای از پذیرفته‌شدگان دانشگاه‌ها را تشکیل می‌دهند که نشان‌دهنده پشتکار و توانایی علمی زنان سریلانکایی است. آموزش به ابزاری قدرتمند تبدیل شده که زنان را قادر ساخته تا مسیرهای شغلی متنوعی را دنبال کنند، در فرآیندهای تصمیم‌گیری مشارکت داشته باشند و در توسعه ملی نقش مؤثری ایفا کنند.

بر اساس آمار دانشگاه‌ها

سال تحصیلی ۲۰۲۳-۲۰۲۲

• مجموع دانشجویان جدید دوره کارشناسی: ۴۴٬۰۰۵ نفر
• تعداد دانشجویان دختر پذیرفته‌شده: ۲۸٬۸۴۵ نفر
• تعداد دانشجویان پسر پذیرفته‌شده: ۱۵٬۱۶۰ نفر
• سهم زنان از کل ورودی‌های جدید دانشگاه‌ها: حدود ۶۵٫۵ درصد

در سال ۲۰۲۱ نیز، از مجموع ۱۵۲٬۶۱۶ دانشجوی کارشناسی، ۹۷٬۸۲۴ نفر (۶۴٫۱ درصد) زن و ۳۵٫۹ درصد مرد بودند.

میزان حضور زنان به‌ویژه در رشته‌های زیر بسیار چشمگیر است:

• علوم انسانی و هنر
• آموزش
• علوم وابسته به سلامت
• کشاورزی
• پزشکی
• مدیریت و بازرگانی

جدیدترین آمار اعضای هیئت علمی زن دانشگاه‌های سریلانکا:

بر اساس آمار سال ۲۰۲۳ کمیسیون کمک‌های مالی دانشگاه‌های سریلانکا (UGC)، که دانشگاه‌های دولتی و مؤسسات آموزش عالی تأسیس‌شده بر اساس قانون دانشگاه‌ها را پوشش می‌دهد، زنان سهم قابل توجهی از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها را تشکیل می‌دهند.

اعضای هیئت علمی زن (۲۰۲۳)

زنان حدود ۴۲٫۶ درصد از کل اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های سریلانکا را تشکیل می‌دهند.

این آمار الگوی رایجی را نشان می‌دهد؛ تعداد زیادی از زنان وارد محیط دانشگاهی می‌شوند، اما تعداد کمتری به عالی‌ترین مناصب مدیریتی مانند ریاست دانشکده  یا ریاست دانشگاه  دست می‌یابند.

زنان دانشگاهی سریلانکا نقش مهمی در حوزه‌های زیر داشته‌اند:

• پزشکی و علوم سلامت
• مهندسی و فناوری
• علوم اجتماعی و علوم انسانی
• علوم طبیعی
• حقوق و مطالعات بین‌الملل

بسیاری از استادان زن، مدیریت پروژه‌های پژوهشی را نیز بر عهده دارند و در توسعه ملی نقش مؤثری ایفا می‌کنند.

مطالعات انجام‌شده درباره اعضای هیئت علمی زن در سریلانکا نشان می‌دهد که موضوعاتی همچون فرهنگ سازمانی، پیشرفت شغلی و برابری جنسیتی همچنان از چالش‌های مهم این حوزه به شمار می‌روند.

سریلانکا در زمینه مشارکت زنان در آموزش عالی به سطح قابل توجهی دست یافته است و زنان بیش از نیمی از جامعه دانشگاهی کشور را تشکیل می‌دهند.

همچنین، یک مطالعه پزشکی در سال ۲۰۲۵ که پزشکان زن ثبت‌شده در شورای پزشکی سریلانکا را مورد بررسی قرار داده است، تأیید می‌کند که فهرست شورای پزشکی معتبرترین منبع برای تعیین تعداد دقیق پزشکان زن در کشور است.

امروزه بیش از ۵۰ درصد پزشکان تازه‌فارغ‌التحصیل را زنان تشکیل می‌دهند و آنان بخش بسیار مهمی از نیروی انسانی نظام سلامت سریلانکا محسوب می‌شوند.

آمار آموزش عالی سریلانکا همچنین نشان می‌دهد که حضور زنان در رشته‌های مهندسی نیز روندی رو به رشد و قابل توجه دارد.

زنان سریلانکا در رهبری و زندگی عمومی:

زنان رهبر در سریلانکا در حوزه‌های سیاست، دانشگاه، تجارت، رسانه و جامعه مدنی همچنان نشان می‌دهند که رهبری مؤثر بر پایه دانش، تعهد و آینده‌نگری است، نه جنسیت. زنان سریلانکایی به دستاوردهای مهمی دست یافته‌اند؛ از جمله نرخ بالای سواد، حضور گسترده در دانشگاه‌ها، و ایفای نقش‌های روزافزون در پزشکی، حقوق، علوم، کارآفرینی، سیاست و جامعه مدنی. به‌طور کلی، می‌توان گفت که سریلانکا از زیرساخت‌های مناسبی برای توانمندسازی زنان برخوردار است.

زنان سریلانکا در عرصه رهبری و زندگی عمومی، چه در سطح ملی و چه در عرصه بین‌المللی، نقش‌های برجسته‌ای ایفا کرده‌اند. این کشور سابقه‌ای پرافتخار در سپردن مسئولیت‌های تأثیرگذار به زنان در حوزه‌هایی مانند سیاست، دولت، آموزش، علوم، حقوق، پزشکی، تجارت، دیپلماسی، ورزش، هنر و جامعه مدنی دارد.

زنان سریلانکایی این میراث را ادامه داده‌اند و در مقام وزیر، نماینده پارلمان، قاضی، دیپلمات، مقام ارشد دولتی، استاد دانشگاه، دانشمند، پزشک، مهندس، کارآفرین، هنرمند و رهبر سازمان‌های اجتماعی و مردمی خدمت کرده‌اند.

زنان همچنین فراتر از عرصه سیاست، نقش‌های مهمی ایفا کرده‌اند. امروزه حضور آنان در رهبری‌های حرفه‌ای و دانشگاهی، از جمله در دانشگاه‌ها، دستگاه قضایی، پزشکی، مهندسی، علوم، فناوری، تجارت، رسانه و هنر، بیش از گذشته به چشم می‌خورد. دستاوردهای آنان بیانگر دانش، استعداد، استقامت و توانایی‌های مدیریتی زنان سریلانکایی است.

در زندگی عمومی نیز زنان نقش مهمی در شکل‌دهی به توسعه اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و ملی سریلانکا داشته‌اند. مشارکت آنان در سازمان‌های اجتماعی، نهادهای مدنی، آموزش، خدمات درمانی، کارآفرینی و خدمات عمومی، موجب تقویت جوامع محلی و پیشرفت کشور شده است.

اگرچه افزایش حضور زنان در سطوح عالی تصمیم‌گیری همچنان یکی از اهداف مهم کشور به شمار می‌رود، اما دستاوردهای کنونی آنان پایه‌ای مستحکم برای آینده ایجاد کرده است. افزایش حضور زنان در عرصه رهبری، نشانه‌ای مثبت از پیشرفت اجتماعی و بیانگر پذیرش روزافزون دیدگاه‌ها، توانایی‌ها و نقش‌آفرینی زنان در جامعه است.

زنان سریلانکا پیشینه‌ای پرافتخار در رهبری دارند و هر روز نقش پررنگ‌تری در زندگی عمومی ایفا می‌کنند. از پیشگامی در رهبری سیاسی جهان گرفته تا نقش‌آفرینی مؤثر در علوم، پزشکی، حقوق، آموزش، تجارت، فرهنگ و توسعه اجتماعی، آنان همچنان الهام‌بخش نسل‌های آینده هستند. دستاوردهای آنان یادآور این حقیقت است که توانمندسازی زنان و فراهم کردن زمینه مشارکت مؤثر آنان در رهبری، موجب تقویت کل جامعه خواهد شد.

مادر شاغل سریلانکایی:

امروزه مادر سریلانکایی دیگر تنها به محیط خانه محدود نمی‌شود. او ممکن است پزشک، مهندس، معلم، وکیل، دانشمند، کارآفرین، مقام دولتی، هنرمند یا رهبر سیاسی باشد. در عین حال، تلاش می‌کند میان مسئولیت‌های حرفه‌ای و وظایف خانوادگی خود تعادل برقرار کند.

چه مادری که در بیرون از خانه شاغل است و چه مادری که به امور خانه‌داری می‌پردازد، نقش او ارزش فراوانی برای جامعه دارد. از این‌رو، ضروری است جامعه مسئولیت‌های خانگی و مراقبتی مادران را به رسمیت شناخته و قدردان آن باشد و در عین حال، سایر اعضای خانواده نیز در انجام این مسئولیت‌ها سهیم باشند.

زنان سریلانکا در عرصه سیاست:

نخستین زن نخست‌وزیر جهان؛ سر سیریماوو بندارانایکه:

نخستین زن نخست‌وزیر جهان، سیریماوو بندارانایکه از سریلانکا (که در آن زمان «سیلان» نام داشت) بود.

او در ۲۱ ژوئیه ۱۹۶۰ با تصدی مقام نخست‌وزیری، به نخستین زنی در جهان معاصر تبدیل شد که در رأس دولت یک کشور قرار گرفت. این دستاورد، نقطه عطفی در تاریخ رهبری سیاسی زنان در جهان بود.

در دورانی که سیاست عمدتاً در اختیار مردان قرار داشت، سریلانکا نخستین کشوری شد که یک زن را به عنوان رئیس دولت برگزید.

سیریماوو بندارانایکه راه را برای حضور زنان در عالی‌ترین سطوح رهبری سیاسی در سراسر جهان هموار کرد و همچنان یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های تاریخ سیاسی سریلانکا محسوب می‌شود.

دختر او، چاندریکا کوماراتونگا، بعدها نخستین رئیس‌جمهور زن سریلانکا شد.

ترکیب کنونی پارلمان سریلانکا

(دهمین دوره پارلمان، منتخب سال ۲۰۲۴)

• تعداد کل نمایندگان پارلمان: ۲۲۵ نفر
• تعداد نمایندگان زن: ۲۲ نفر
• تعداد نمایندگان مرد: ۲۰۳ نفر
• سهم زنان از کرسی‌های پارلمان: حدود ۹٫۸ درصد

زنان برجسته سیاستمدار سریلانکا

۱. سیریماوو بندارانایکه (۲۰۰۰–۱۹۱۶)

• نخستین زن نخست‌وزیر جهان در سال ۱۹۶۰.
• سه دوره به عنوان نخست‌وزیر سریلانکا خدمت کرد.
• نقش مهمی در شکل‌دهی سیاست خارجی و توسعه اجتماعی کشور داشت.
• دستاورد او نقطه عطفی در تاریخ رهبری سیاسی زنان در جهان محسوب می‌شود.

۲. چاندریکا کوماراتونگا (متولد ۱۹۴۵)

• در سال ۱۹۹۴ نخستین رئیس‌جمهور اجرایی زن سریلانکا شد.
• از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۵ ریاست‌جمهوری کشور را بر عهده داشت.
• اصلاحات اقتصادی، توسعه اجتماعی و ابتکارهای صلح را در دوران ریاست‌جمهوری خود دنبال کرد.

۳. رُزی سنانایاکه (متولد ۱۹۵۴)

• نخستین شهردار زن شهر کلمبو (۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳).
• نماینده پیشین پارلمان و وزیر دولت.
• به دلیل فعالیت در زمینه توانمندسازی زنان، رفاه کودکان و توسعه شهری شناخته می‌شود.

۴. ویجیتا هرات (متولد ۱۹۶۴)

• از چهره‌های برجسته حزب «قدرت مردم ملی (NPP).»
• به عنوان نماینده پارلمان و همچنین در سمت‌های وزارتی فعالیت کرده است.
• به دلیل مشارکت فعال در جنبش‌های اجتماعی و سیاسی شناخته می‌شود.

۵. پاویثرا وانیارآراچی (متولد ۱۹۶۴)

• از نمایندگان باسابقه پارلمان.
• مسئولیت چندین وزارتخانه از جمله وزارت بهداشت و حوزه‌های مرتبط با حمل‌ونقل را بر عهده داشته است.
• از چهره‌های ارشد زن در سیاست سریلانکا به شمار می‌رود.

۶. سودارشینی فرناندوپوله (متولد ۱۹۶۳)

• نماینده پارلمان و وزیر مشاور پیشین.
• در حوزه سلامت عمومی، رفاه اجتماعی و توسعه جامعه فعالیت داشته است.

۷. هارینی آماراسوریا (متولد ۱۹۷۰)

• استاد دانشگاه و رهبر سیاسی.
• در سال ۲۰۲۴ به عنوان سومین زن نخست‌وزیر سریلانکا منصوب شد.
• نماینده نسل جدیدی از زنان است که وارد عرصه رهبری ملی شده‌اند.

از دستاورد تاریخی سیریماوو بندارانایکه به عنوان نخستین زن نخست‌وزیر جهان تا رهبران معاصر حاضر در پارلمان و دولت، زنان سریلانکایی توانایی خود را برای رهبری در بالاترین سطوح به اثبات رسانده‌اند. مشارکت آنان همچنان الهام‌بخش حضور گسترده‌تر زنان در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و توسعه ملی است.

زنان دانشمند و پژوهشگر برجسته سریلانکا:

زنان سریلانکا سهم ارزشمندی در پیشرفت علوم، پزشکی، فناوری، کشاورزی و پژوهش داشته‌اند. بسیاری از آنان به دلیل دستاوردهای علمی خود، در سطح ملی و بین‌المللی مورد تقدیر قرار گرفته‌اند.

زنان دانشمند و پژوهشگر برجسته سریلانکا

زنان سریلانکا سهم ارزشمندی در پیشرفت علوم، پزشکی، فناوری، کشاورزی و پژوهش داشته‌اند. بسیاری از آنان به دلیل دستاوردهای علمی خود، در سطح ملی و بین‌المللی مورد تقدیر قرار گرفته‌اند.

دکتر نیلیکا مالاویگه (Dr. Neelika Malavige)

یکی از شناخته‌شده‌ترین دانشمندان سریلانکا در سطح بین‌المللی است. وی استاد ایمنی‌شناسی (Immunology) و از پژوهشگران برجسته در زمینه ویروس دنگی و بیماری‌های عفونی به شمار می‌رود.

پژوهش‌های او نقش مهمی در درک بهتر پاسخ‌های سیستم ایمنی بدن در برابر عفونت‌های ویروسی داشته و به همین دلیل در سطح جهانی مورد تقدیر قرار گرفته است.

دکتر آشا دِ وُس (Dr. Asha de Vos)

زیست‌شناس پیشگام دریایی و مدرس علوم اقیانوس‌ها است.او نخستین شهروند سریلانکایی است که موفق به دریافت مدرک دکتری در زمینه پژوهش درباره پستانداران دریایی شده است.دکتر آشا دِ وُس به دلیل تحقیقات خود درباره نهنگ‌های آبی و حفاظت از محیط زیست دریایی در اقیانوس هند شهرت دارد و بنیان‌گذار چندین ابتکار علمی در زمینه علوم و حفاظت از اقیانوس‌ها است.

دکتر کارمل دیسانایاکه (Dr. Carmel Dissanayake)

شیمی‌دان و استاد دانشگاهی برجسته سریلانکا است.

وی در توسعه آموزش علوم و گسترش پژوهش‌های شیمی نقش مهمی ایفا کرده و سهم قابل توجهی در ارتقای آموزش علوم در سریلانکا داشته است.

دکتر سوارنا جایاوِرا (Dr. Swarna Jayaweera)

از پژوهشگران برجسته حوزه آموزش و علوم اجتماعی است.

تحقیقات او عمدتاً بر موضوعاتی همچون آموزش، مسائل جنسیتی و توسعه اجتماعی متمرکز بوده است.

دکتر واجیرا اچ. دبلیو. دیسانایاکه (Dr. Vajira H. W. Dissanayake)

از چهره‌های برجسته پژوهش‌های زیست‌پزشکی و ژنتیک در سریلانکا است.اگرچه ایشان بیشتر به عنوان یک دانشمند مرد شناخته می‌شود، اما فعالیت‌های او بیانگر روند توسعه تحقیقات ژنتیک در سریلانکا و همکاری نزدیک با شمار زیادی از پژوهشگران زن در این حوزه است.

دکتر سپالیکا سوداسینگهه (Dr. Sepalika Sudasinghe)

دانشمند و مدیرکل پیشین بنیاد ملی علوم سریلانکا بوده است.

دکتر چامپیکا الاوالا (Dr. Champika Ellawala)

دانشمند علوم محیط‌زیست با تخصص در حفاظت از اکوسیستم‌های آبی و کنترل آلودگی است.

پژوهش‌های او در سطح بین‌المللی مورد توجه و تقدیر قرار گرفته است.

خانم هماوارونی فرناندو (Ms. Hemavaruni Fernando)

پژوهشگری است که به دلیل تحقیقات خود درباره اثرات ضدسرطانی نانوذرات فلزی مبتنی بر «گارسینول» شناخته می‌شود.

دکتر هیمالی دِ سیلوا (Dr. Himalee De Silva)

دانشمند و استاد دانشگاه که در زمینه علوم، فناوری و ارتقای جایگاه زنان فعالیت می‌کند.

نسل جدید دانشمندان زن:

امروزه شمار زیادی از زنان سریلانکایی در حوزه‌های زیر نیز نقش‌آفرینی می‌کنند:

• پزشکی و زیست‌فناوری
• هوش مصنوعی و علوم رایانه
• علوم محیط‌زیست
• پژوهش‌های کشاورزی
• علوم فضایی و نجوم
• مهندسی

دانشمندان زن سریلانکا نشان داده‌اند که دستیابی به برتری علمی هیچ ارتباطی با جنسیت ندارد. آنان از طریق پژوهش، نوآوری و آموزش، در حل چالش‌های ملی و جهانی مشارکت می‌کنند و الهام‌بخش نسل آینده زنان دانشمند هستند.

هنرمندان زن مشهور سریلانکا:

زنان سریلانکا در سینما، موسیقی، رقص، تئاتر، ادبیات و هنرهای تجسمی نقش برجسته‌ای داشته‌اند. خلاقیت، استعداد و پشتکار آنان موجب غنای میراث فرهنگی سریلانکا شده و در داخل و خارج از کشور مورد تحسین قرار گرفته است.

۱. مالینی فونسکا (Malini Fonseka) (متولد ۱۹۴۹)

• با لقب «ملکه سینمای سینهالی» شناخته می‌شود.
• یکی از برجسته‌ترین و مورد احترام‌ترین بازیگران تاریخ سینمای سریلانکا است.
• جوایز ملی متعددی برای بازی‌های درخشان خود دریافت کرده است.
• به نماد کیفیت و برتری در سینمای سریلانکا تبدیل شده است.

۲. ناندا مالینی (Nanda Malini) متولد ۱۹۴۳

• از بزرگ‌ترین خوانندگان زن تاریخ سریلانکا به شمار می‌رود.
• به خاطر سبک کلاسیک، اشعار عمیق و اجراهای احساسی خود شهرت دارد.
• آثار او نقش مهمی در فرهنگ و بیان اجتماعی مردم سریلانکا داشته است.

۳. سومیترا پریز (Sumitra Peries) ۱۹۳۵–۲۰۲۳

• از پیشگامان فیلم‌سازی زنان در سریلانکا بود.
• یکی از تأثیرگذارترین زنان تاریخ سینمای این کشور محسوب می‌شود.
• فیلم‌های تحسین‌شده بسیاری را کارگردانی کرد و سهم بزرگی در رشد سینمای هنری سریلانکا داشت.

۴. یوهانی (Yohani) متولد ۱۹۹۳

• خواننده و تهیه‌کننده موسیقی نسل جدید سریلانکا است.
• با ترانه «Manike Mage Hithe» شهرت جهانی پیدا کرد.
• نماینده نسل تازه‌ای از هنرمندان سریلانکایی در عرصه بین‌المللی محسوب می‌شود.

۵. روکمانی دوی (Rukmani Devi) ۱۹۲۳–۱۹۷۸

• با لقب «بلبل سریلانکا» شناخته می‌شود.
• از بازیگران و خوانندگان افسانه‌ای دوران آغازین صنعت سینمای سریلانکا بود.
• نقش مهمی در توسعه سینمای سینهالی و موسیقی مردمی این کشور ایفا کرد.

۶. سوارنا مالاواراچی (Swarna Mallawarachchi) متولد ۱۹۴۸

• بازیگر برجسته‌ای که به خاطر نقش‌آفرینی‌های قدرتمند و تأثیرگذار شناخته می‌شود.
• از بااستعدادترین هنرمندان تاریخ سینمای سریلانکا به شمار می‌رود.

زنان هنرمند سریلانکا ضمن حفظ سنت‌های فرهنگی، ایده‌های نوینی را نیز به جهان معرفی کرده‌اند. از پیشگامان افسانه‌ای سینما گرفته تا خوانندگان شناخته‌شده بین‌المللی، آنان همچنان با خلاقیت، استعداد و تلاش خود الهام‌بخش نسل‌های آینده هستند.

زنان سریلانکا در ورزش:

زنان سریلانکا دستاوردهای ارزشمندی در عرصه ورزش کسب کرده‌اند و از طریق دوومیدانی، کریکت، والیبال، بدمینتون، شنا و بسیاری از رشته‌های دیگر، افتخارآفرین کشور خود بوده‌اند.

با وجود چالش‌های اجتماعی و اقتصادی، بسیاری از ورزشکاران زن سریلانکایی موفق شده‌اند در سطح بین‌المللی بدرخشند و الهام‌بخش نسل جوان باشند.

۱. سوسانتیکا جایاسینگه؛ ملکه دوومیدانی سریلانکا

سوسانتیکا جایاسینگه یکی از بزرگ‌ترین اسطوره‌های ورزش سریلانکا است.

او در مسابقات دوی ۲۰۰ متر المپیک سیدنی ۲۰۰۰ موفق به کسب مدال المپیک شد و به نخستین زن سریلانکایی تبدیل شد که مدال المپیک به دست آورده است.

این موفقیت همچنان بزرگ‌ترین افتخار تاریخ ورزش زنان سریلانکا در بازی‌های المپیک محسوب می‌شود.

۲. چاماری آتاپاتو؛ رهبر کریکت زنان سریلانکا

چاماری آتاپاتو یکی از بهترین بازیکنان تاریخ کریکت زنان سریلانکا به شمار می‌رود.

او به عنوان یک ضربه‌زن چپ‌دست قدرتمند و کاپیتان تیم، الهام‌بخش نسل جدیدی از دختران برای ورود به ورزش کریکت بوده است.

رهبری او زمانی به نقطه عطفی تاریخی رسید که تیم زنان سریلانکا در سال ۲۰۲۴ برای نخستین بار قهرمان جام ملت‌های آسیا شد و در دیدار نهایی هند را شکست داد.

چاماری نیز به دلیل عملکرد درخشان خود در طول مسابقات، عنوان بهترین بازیکن تورنمنت را به دست آورد.

۳. دامایانتی دارشا؛ قهرمان دوی سرعت

دامایانتی دارشا یکی از موفق‌ترین ورزشکاران دوومیدانی سریلانکا است.

او در رقابت‌های آسیایی مدال‌های متعددی، از جمله مدال طلای بازی‌های آسیایی ۱۹۹۸ را کسب کرده است.

۴. نادیکا لاکمالی؛ ستاره پرتاب نیزه

نادیکا لاکمالی یکی از ورزشکاران برجسته سریلانکا در رشته پرتاب نیزه است که در رقابت‌های بین‌المللی، از جمله بازی‌های المپیک پکن ۲۰۰۸، نماینده کشور خود بوده است. او همچنین در مسابقات قهرمانی آسیا به موفقیت‌های قابل توجهی دست یافته و از چهره‌های شناخته‌شده این رشته به شمار می‌رود.

۵. نسل جدید ورزشکاران زن

سریلانکا همچنان ورزشکاران زن مستعدی را در رشته‌های مختلف دوومیدانی پرورش می‌دهد؛ از جمله:

• دوندگان سرعت
• دوندگان استقامت
• ورزشکاران رشته‌های پرش
• ورزشکاران رشته‌های پرتاب

این ورزشکاران در مسابقات ملی، آسیایی و بین‌المللی حضور فعال دارند و افتخارآفرین کشور خود هستند.

چالش‌های پیش روی زنان ورزشکار سریلانکا

با وجود موفقیت‌های فراوان، زنان ورزشکار سریلانکا همچنان با چالش‌هایی روبه‌رو هستند، از جمله:

• محدود بودن حمایت‌های مالی و فرصت‌های جذب حامیان مالی
• دشواری ایجاد تعادل میان تحصیل، انتظارات خانوادگی و ورزش حرفه‌ای
• کمبود امکانات و فرصت‌های تمرینی در برخی مناطق کشور
• پوشش رسانه‌ای کمتر نسبت به ورزش مردان
• برخی نگرش‌های اجتماعی که دختران را از انتخاب ورزش به عنوان یک حرفه بازمی‌دارد

زنان ورزشکار سریلانکا نماد شجاعت، انضباط و پشتکار هستند. با افزایش سرمایه‌گذاری، توسعه امکانات ورزشی و حمایت بیشتر، زنان بیشتری خواهند توانست در سطح جهانی به موفقیت‌های چشمگیر دست یابند.

سازمان‌های برجسته زنان در سریلانکا:

در سریلانکا سازمان‌های متعددی در زمینه حقوق زنان، توانمندسازی، آموزش، سلامت و توسعه اجتماعی فعالیت می‌کنند که نقش مهمی در ارتقای جایگاه زنان داشته‌اند.

مرکز آموزش و پژوهش زنان (Women's Education and Research Centre - WERC)

این مرکز در سال ۱۹۸۴ تأسیس شد و در زمینه پژوهش، آموزش و حمایت از حقوق زنان، برابری جنسیتی و سیاست‌گذاری عمومی فعالیت می‌کند.

انجمن زنان و رسانه (Women and Media Collective - WMC)

یکی از مهم‌ترین سازمان‌های فمینیستی سریلانکا است که در زمینه عدالت جنسیتی، حقوق زنان، فعالیت‌های رسانه‌ای و اصلاحات قانونی فعالیت می‌کند.

جنبش زنان ساروودایا (Sarvodaya Women's Movement)

این سازمان بخشی از جنبش Sarvodaya Shramadana است و بر توانمندسازی زنان روستایی، توسعه مهارت‌های رهبری، ایجاد فرصت‌های معیشتی و توسعه جوامع محلی تمرکز دارد.

کمیته ملی زنان (National Committee on Women - NCW)

نهاد مشورتی دولت سریلانکا در امور زنان است و در زمینه سیاست‌گذاری‌های مرتبط با برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان نقش مشورتی ایفا می‌کند.

سازمان «زنان نیازمند» (Women in Need - WIN)

یکی از مهم‌ترین سازمان‌های سریلانکا در زمینه مقابله با خشونت علیه زنان است.

این سازمان خدمات زیر را ارائه می‌دهد:

• مشاوره حقوقی
• خدمات روان‌شناختی
• پناهگاه برای زنان و کودکان
• فعالیت‌های حمایتی و آگاهی‌بخشی

فدراسیون زنان دانشگاهی سریلانکا (Sri Lanka Federation of University Women - SLFUW)

این فدراسیون با هدف ارتقای آموزش عالی و توسعه حرفه‌ای زنان فعالیت می‌کند و از طریق ارائه بورس‌های تحصیلی، فرصت‌های رهبری و شبکه‌سازی حرفه‌ای از زنان حمایت می‌کند.

انجمن YWCA سریلانکا

این سازمان از طریق آموزش، مهارت‌آموزی، خدمات نگهداری از کودکان و فعالیت‌های اجتماعی از زنان و دختران حمایت می‌کند.

مجمع پژوهش و اقدام زنان مسلمان (Muslim Women's Research and Action Forum - MWRAF)

این نهاد با انجام پژوهش، فعالیت‌های حقوقی و افزایش آگاهی عمومی، در جهت ارتقای حقوق و توسعه اجتماعی زنان مسلمان فعالیت می‌کند.

مرکز پژوهش‌های زنان (Centre for Women's Research - CENWOR):

یکی از مهم‌ترین مراکز پژوهشی سریلانکا در حوزه مطالعات زنان، سیاست‌های جنسیتی و توسعه اجتماعی و اقتصادی است.

انجمن تنظیم خانواده سریلانکا (Family Planning Association of Sri Lanka - FPA Sri Lanka)

این انجمن در زمینه سلامت باروری، سلامت زنان، تنظیم خانواده و آموزش سلامت جنسی فعالیت می‌کند.

سازمان‌های زنان مسلمان سریلانکا

اتحادیه بانوان مور سیلان (Ceylon Moor Ladies Union - CMLU)

این سازمان در زمینه‌های زیر فعالیت دارد:

• رفاه زنان و کودکان
• حمایت از خانه‌های نگهداری دختران
• پشتیبانی آموزشی
• توانمندسازی حرفه‌ای
• امور خیریه و خدمات اجتماعی

این اتحادیه یکی از قدیمی‌ترین سازمان‌های زنان مسلمان سریلانکا است و بیش از ۷۵ سال سابقه خدمت به زنان و کودکان مسلمان دارد.

انجمن بانوان مسلمان سراسر سیلان (All Ceylon Muslim Women's Association - ACMWA)

حوزه‌های فعالیت این سازمان عبارت‌اند از:

• توسعه رهبری زنان
• معرفی و تقدیر از زنان مسلمان موفق
• اجرای برنامه‌های توسعه اجتماعی

این انجمن از سازمان‌های باسابقه‌ای است که نقش زنان مسلمان را در جامعه سریلانکا تقویت می‌کند.

شبکه لائقه (Laaiqa Network)

زمینه‌های فعالیت:

• آموزش اسلامی
• آموزش دیجیتال ویژه زنان
• رسانه‌های اسلامی
• برنامه‌های توانمندسازی زنان و دختران

این شبکه در سریلانکا بنیان‌گذاری شده و بر آموزش اسلامی و توانمندسازی بانوان تمرکز دارد.

ابتکار «خواهری» سریلانکا (Sisterhood Initiative Sri Lanka)

این مجموعه در زمینه‌های زیر فعالیت می‌کند:

• ایجاد فضای امن برای زنان مسلمان
• برگزاری نشست‌های گفت‌وگو
• توسعه مهارت‌های رهبری
• مشارکت جوانان

هدف اصلی آن، افزایش نقش زنان مسلمان در تصمیم‌گیری‌های اجتماعی است.

مؤسسه المسلمیات سریلانکا (Al Muslimaath Sri Lanka)

فعالیت‌های این سازمان شامل موارد زیر است:

• حمایت از زنان
• اجرای برنامه‌های حمایتی مالی
• توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی زنان

مؤسسه مطالعات اسلامی بانوان فاطمه (Fathima Muslim Ladies Islamic Studies Institute)

این مؤسسه بر حوزه‌های زیر تمرکز دارد:

• آموزش قرآن کریم
• آموزش حدیث
• مطالعات اسلامی
• آموزش زبان عربی
• رشد معنوی بانوان

هدف اصلی این مؤسسه، توسعه آموزش‌های اسلامی و تربیت بانوان پژوهشگر در علوم دینی است.

مهم‌ترین حوزه‌های فعالیت سازمان‌های اسلامی زنان در سریلانکا

• آموزش اسلامی و گسترش معارف دینی
• حمایت از آموزش دختران و اعطای بورسیه تحصیلی
• توانمندسازی اقتصادی زنان
• فعالیت‌های خیریه و خدمات اجتماعی
• توسعه مهارت‌های رهبری
• حمایت از زنان و کودکان آسیب‌پذیر

این سازمان‌ها نقش مهمی در موارد زیر ایفا کرده‌اند:

• ترویج برابری جنسیتی
• پیشگیری از خشونت مبتنی بر جنسیت
• حمایت از آموزش و رهبری زنان
• ارتقای سلامت زنان
• تقویت توانمندسازی اقتصادی
• تأثیرگذاری بر سیاست‌گذاری عمومی و اصلاحات قانونی

به همین دلیل، این نهادها در پژوهش‌های علمی، برنامه‌های دولت سریلانکا و طرح‌های توسعه بین‌المللی، به عنوان سازمان‌هایی اثرگذار در ارتقای جایگاه زنان شناخته می‌شوند.

آینده زنان سریلانکا:

آینده زنان سریلانکا در گرو گسترش فرصت‌های آموزشی، رهبری، کارآفرینی و نوآوری است. زنان جوان امروز با ورود به حوزه‌های جدید، شکستن موانع سنتی و حضور فعال در عرصه‌های علوم، فناوری، هنر و روابط بین‌الملل، نقش مهمی در آینده کشور ایفا می‌کنند.توانمندسازی زنان به معنای رقابت میان زنان و مردان نیست؛ بلکه به معنای ساختن جامعه‌ای است که در آن هر فرد فرصت داشته باشد استعدادهای خود را شکوفا کرده و در جهت منافع عمومی جامعه نقش‌آفرینی کند.

منابع و ماخذ: داده های وزارت زنان و کودکان سری لانکا ، کمیسیون کمک های دانشگاهی سری لانکا ، اداره آمار و سرشماری سری لانکا، دادهای وزارت فرهنگ و بودیسم وبنیاد ملی این کشور.