مذاکرات اسلام‌آباد؛ دیپلماسی در سایه تنش و بی‌اعتمادی

مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام‌آباد با میانجی‌گری پاکستان وارد مرحله‌ای حساس شده است. اگرچه در دور نخست توافق نهایی حاصل نشد، اما ادامه گفت‌وگوها و احتمال دور دوم مذاکرات نشان می‌دهد مسیر دیپلماسی همچنان باز است. اختلاف اصلی دو طرف بر سر برنامه هسته‌ای ایران و کنترل تنگه هرمز باقی مانده است. هم‌زمان نقش بازیگران منطقه‌ای مانند اسرائیل و چین و فشارهای ژئوپولیتیکی بر روند مذاکرات تأثیرگذار است. مذاکرات از سطح اصول کلی به جزئیات فنی رسیده که نشانه ورود به مرحله جدی‌تر گفت‌وگوهاست.

مولانا لیاقت بلوچ شخصیت مذهبی و نایب رئیس جماعت اسلامی پاکستان:

رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، پس از شکست سنگین در برابر ایران و آتش‌بس دو هفته‌ای، اکنون پس از وقفه در دور نخست مذاکرات با میانجی‌گری پاکستان، خواهان سفر به پاکستان برای دور بعدی مذاکرات و دستیابی به یک توافق رسمی با ایران است. او در گفت‌وگو با واشنگتن پست در روزهای گذشته اشاره کرده است که در یکی دو روز آینده هر چیزی ممکن است رخ دهد و ما ممکن است به آنجا (پاکستان) برویم.رئیس‌جمهور آمریکا به خبرنگارانی که برای دور نخست مذاکرات به پاکستان آمده بودند دستور داده است که فعلاً در اسلام‌آباد بمانند، در حالی که رسانه‌های آمریکایی نیز گزارش می‌دهند که برای دور دوم مذاکرات نیز احتمالاً جِی.دی. ونس به اسلام‌آباد خواهد رفت.

از سوی دیگر، چین به آمریکا هشدار داده است که پیش از سفر برنامه‌ریزی‌شده ترامپ به چین در ماه مه، بهتر است آمریکا با ایران به یک توافق رسمی برسد؛ در غیر این صورت سفر ترامپ به چین نمی‌تواند نتایج مثبت قابل توجهی برای آمریکا به همراه داشته باشد.در شب ۱۱ و ۱۲ آوریل در اسلام‌آباد، در دور نخست مذاکرات، میان دو هیئت سه مرحله گفت‌وگو انجام شد. دور اول غیرمستقیم بود که در آن از طریق میانجی‌گران پاکستانی دستور کار تعیین شد. دور دوم مستقیم بود که در آن عباس عراقچی و جِی.دی. ونس رودررو نشستند و سپس ضیافت کاری برگزار شد. دور سوم فنی بود که در آن کارشناسان دو طرف درباره موضوعات مشخص به‌تفصیل گفت‌وگو کردند.

در این روند، فیلد مارشال عاصم منیر در اتاق حضور داشت و نخست‌وزیر شهباز شریف نیز همراه او بود. این نخستین بار پس از سال ۱۹۷۹ است که ایران و آمریکا در سطح بالا به‌طور مستقیم رودررو قرار می‌گیرند.تنها شش هفته پیش، آمریکا رهبر عالی ایران را در نتیجه بمباران وحشیانه ترور کرده بود. امروز همان طرف آمریکایی پس از شکست سنگین در جنگ چهل‌روزه، در کنار مذاکره‌کنندگان ایرانی زیر یک سقف نشسته و با آنان غذا می‌خورد، اما زیر میز آتش همچنان شعله‌ور است.

دیپلماسی هنر عجیبی است. ایران خواهان کنترل کامل بر تنگه هرمز است، در حالی که آمریکا پیشنهاد کنترل مشترک را مطرح کرد که از سوی ایران رد شد. از سوی دیگر، آمریکا خواهان توقف برنامه هسته‌ای ایران است. همین دو موضوع اصلی باعث شد دو کشور نتوانند به توافق نهایی برسند، اما اکنون تمایل آمریکا برای دور بعدی مذاکرات و آمادگی مشروط ایران نشان می‌دهد که این گفت‌وگوها در روزهای آینده در اسلام‌آباد و با میزبانی پاکستان ادامه خواهد یافت.و این بار احتمال دارد رئیس‌جمهور آمریکا ترامپ و همچنین رئیس‌جمهور احتمالی ایران مسعود پزشکیان در مذاکرات شرکت کنند و به توافق نهایی برسند؛ و بدین ترتیب طرح مشترک آمریکا و اسرائیل برای سلطه و ویرانی خاورمیانه به پایان خود نزدیک شود.

با این حال، انتظار از اسرائیل برای کنار گذاشتن پروژه موسوم به «اسرائیل بزرگ» ساده‌لوحانه خواهد بود. به همین دلیل، بنیامین نتانیاهو پیش از مذاکرات، در جریان مذاکرات و پس از آن تلاش‌های گسترده‌ای برای برهم زدن این روند انجام داده است، از جمله بمباران وحشیانه لبنان و کشتار صدها غیرنظامی بی‌گناه، هدف قرار دادن زیرساخت‌های شهری، مناطق پرجمعیت و حتی بیمارستان‌ها که فصل جدیدی از خشونت در تاریخ او ثبت کرده است.پس از شکست در جنگ، اکنون آمریکا چین را متهم می‌کند که در حال ارسال سامانه دفاع هوایی جدید به ایران است و هم‌زمان به چین هشدار داده است که در صورت انجام چنین کاری با «مشکلات جدی» روبه‌رو خواهد شد. برای آمریکا، موضوع اکنون از اصول کلی فراتر رفته و به جزئیات فنی رسیده است؛ که این خود نشانه‌ای مثبت تلقی می‌شود.

عبور مذاکرات از اصول کلی به جزئیات فنی صرفاً تغییر واژگان نیست. در دیپلماسی، تفاوت میان اصول کلی و جزئیات فنی مانند تفاوت میان نقشه و زمین است؛ روی نقشه همه‌چیز ساده است، اما در واقعیت همه‌چیز دشوار می‌شود.ده بند ایران و پانزده بند آمریکا در سطح اصول کلی قرار دارند. در مرحله فنی، در هر بند پرسش‌هایی مطرح می‌شود که تنها کارشناسان قادر به پاسخ‌گویی به آن هستند. به همین دلیل ایران هیئتی ۷۱ نفره اعزام کرده و کاخ سفید نیز اعلام کرده است که تیم کامل کارشناسان آمریکایی در اسلام‌آباد حضور دارد.

بر اساس گزارش «دی نشنال» و «ایپک تایمز»، در این مرحله فنی دست‌کم درباره پنج حوزه بحث می‌شود:

اول: برنامه هسته‌ای. در پیشنهاد ۱۵ بندی آمریکا از ایران خواسته شده است که از سلاح هسته‌ای صرف‌نظر کند و اورانیوم غنی‌شده را تحت نظارت بین‌المللی تحویل دهد. پرسش‌های فنی شامل این موارد است: چه میزان اورانیوم وجود دارد؟ تا چه سطحی غنی شده است؟ و در کجا ذخیره شده است؟به گزارش نیویورک تایمز، تمام اورانیوم با غنای بالا در داخل ایران قرار دارد، احتمالاً در مراکز غنی‌سازی که در ژوئن ۲۰۲۵ بمباران شده‌اند. ایران پس از آن غنی‌سازی جدیدی انجام نداده است، اما تأکید دارد که این حق را برای اهداف صلح‌آمیز دارد.

لینک: https://jang.com.pk/news/1575683

کد خبر 26494

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 3 =