علامه اقبال لاهوری
-
نمادهای ملی پاکستان در یک نگاه
علامه اقبال به عنوان شاعر ملی پاکستان گرامی داشته میشود. شعرهای او—آکنده از خودشناسی و آزادی—الهامبخش جنبش پاکستان بوده است. خطابه مشهور اللهآباد (۱۹۳۰) از پایههای فکری تأسیس پاکستان شمرده میشود.
-
معرفی علمای مشهور پاکستان
علامه عبدالعلی هروی طهرانی؛عالِمی فراتر از مرزها
علامه شیخ عبدالعلی هروی طهرانی( 1341-1277قمری) فرزند شیخ احمد، یکی از چهرههای علمی ـ معنوی برجسته در دنیای اسلام ابتدای قرن بیستم است که فعالیت وی بین مرزهای جغرافیایی خراسان (هرات)، ایران و شبهقاره گسترده شد. او بهواسطه ترکیبِ جامعی از علوم نصیّ و عرفانی و نیز مهارتهای زبانی و آموزشی،…
-
فیلمها و سریالهای مشترک پاکستان و ایران
تولید سریال مشترک پاکستان و ایران درباره زندگی علامه اقبال
اخیراً، توافقی بین پاکستان و ایران برای همکاری مشترک در زمینه تولید مستندات و سریال های مشترک دو کشور امضا شده است. پیش از این، بسیاری از کشورهای اسلامی، از جمله پاکستان و ترکیه، توافق نامه هایی برای ساخت مستندات و سریال های مشترک درباره شخصیت های تاریخی و اسلامی امضا کردند. به همین ترتیب،…
-
روایتی از حالات روحی علامه اقبال لاهوری در اواخر عمر
در واپسین سالهای زندگی از همه چیز کناره گرفتند. حال قلبشان چنین بود که ناگهان بیاختیار به گریه میافتادند. به محض شنیدن نام پیامبر اکرم (ص)، لرزه بر اندامشان میافتاد و ساعتها اشکبار میماندند.
-
شعر حافظ از منظر نیچه و اقبال
چه چیزی در شعر حافظ بود که نیچه آن را ستودنی یافت، آن هم شاعری از فرهنگی و سنتی دیگر؟ و در مقابل، چرا علامه اقبال حافظ را چنان سخت نقد کرد که در برابر واکنش شدید علما و نویسندگان بزرگ مسلمان ناچار شد این انتقاد را از آثار بعدی خود حذف کند؟
-
اقبال و غالب: اتهامِ فارسیگرایی
شاعر اردو تنها با ۴۷ آوای زبانی کار میکند. از این میان، ۱۰ واکه (vowel) و ۳۷ همخوان (consonant) هستند. در میان این همخوانها، ۶ آوا از زبانهای عربی و فارسی وام گرفته شدهاند: /ف/، /ز/، /ژ/، /خ/، /غ/ و /ق/. از میان اینها، /ژ/ تقریباً کاربردی ندارد. بهجز /ق/ که یک آوای بسته (stop) است،…
-
معرفی اشخاص مشهور پیشاور
میرزا رضای همدانی(ادیب و شاعر پارسی گوی پیشاور)
میرزا رضا حسین همدانی فرزند منشی مهدی حسین، از خاندان میر سید علی همدانی است که نیای وی با یارانش از همدان به کشمیر کوچید. در ۲۵ دسامبر ۱۹۱۰ در پیشاور به دنیا آمد و در ۱۰ جولای ۱۹۹۹ در همان شهر چشم از جهان فروبست. وی فارسی پژوه و شاعر فارسی گوی پاکستانی است. ازکودکی به آموزشهای دینی پرداخت…
-
ضرورت خوانش، فهم و شناخت علامه اقبال لاهوری
شناخت اقبال برای ما چرا ضروری است؟ یعنی چرا باید پیام، اندیشهها و نظریات و گفتههای علامه اقبال را بشناسیم و درک کنیم؟ برای پاسخ به این پرسش، ابتدا باید با خود اقبال آشنا شویم و جایگاه و مقام او را بفهمیم. باید پیش از هر چیز به نسل نو و جوانانمان بگوییم که علامه اقبال یک نابغه بود، نابغهای…
-
پژواک اشعار اقبال در ترانه های غربی
ترانهی معروفEchoes از گروه پینک فلوید در سال ۱۹۷۱، الهام خود را چه در مضمون و چه در وزن شعری، از شعر "دو سیاره" سرودهی محمد اقبال در سال ۱۹۲۳ گرفت. این امر نشانگر تأثیر عمیق جنوب آسیا بر موسیقی محبوب غرب در دهههای ۶۰ و ۷۰ میلادی است.
-
اقبال و ذکر رسول ﷺ در زبان پهلوی (فارسی)
گنجینهی عظیم شعری او که به زبان فارسی است، بهدلیل کمتوجهی به زبان فارسی در پاکستان، از چشم خوانندگان دور مانده است. بیتردید زبان اردو تأثیرگذاری خاص خود را دارد، اما فارسی، زبانی که زبان اردو در دامان آن پرورش یافت و زبان محبوب اهل علم بود، اینگونه بیمحابا نادیده گرفته شود، هرگز شایسته…
-
نقد اقبال لاهوری بر حافظ شیرازی
"من به شاعری خواجه حافظ معترفم. عقیده دارم که چون او، شاعری در آسیا نیامده و شاید هم نیاید، ولی حالتی که او میخواهد در دل خواننده پدید آورد، نیروی حیات را ضعیف و ناتوان میسازد".
-
در حیاط عمارت، "بزم اقبال"
در خانهی علامه اقبال، تقریباً هر روز دیدارکنندهای از راه میرسید، اما اغلب در هنگام غروب، چهرههای سرشناس و صاحبان ذوق گرد هم میآمدند. در این مجالس، علاوه بر گفتوگوهای علمی و ادبی، مباحث سیاسی نیز در میگرفت. اقبال به سخنان همه گوش میداد و هرگاه مناسب میدید، دیدگاه خود را بیان میکرد.…
-
فلسفه حسین و امت مسلمه
اگر امروز امت مسلمه را در پرتو اشعار اقبال بررسی کنیم، درخواهیم یافت که همان سلطنتی که حسینؓ علیه آن قیام کرد، هنوز در بسیاری از کشورهای اسلامی پابرجاست. همان پادشاهی که خاندان پیامبر در برابرش جان دادند، امروز هم وجود دارد. متأسفانه باید گفت که در بیشتر کشورهای اسلامی، حکومتهای موروثی برقرارند.…
-
افول زبان فارسی در پاکستان
تا مدتها در مدارس، فارسی بهعنوان زبان اجباری از کلاس ششم تا هشتم تدریس میشد. این اقدام دو فایده مهم داشت: نخست، آشنایی دانشآموزان با زبان فارسی و دوم، نزدیکی قواعد دستور زبان فارسی با زبان اردو که یادگیری آن را آسانتر میکرد و موجب میشد دانشآموزان در هر دو زبان مهارت یابند. با حذف زبان…
-
کلامِ اقبال: گذشته، حال و آینده
اقبال، هم شاعر "امروز" و "فردا" است و هم معتقد به بازگشت به گذشته برای ایجاد تحول در نقشهای زندگی. در کلام او نوعی گرایش مثبت به گذشته مشاهده میشود و وی گذشته را تفسیر مقدمهای برای استقبال از آینده میداند. بهعنوان شاعری انقلابی، اقبال به اهمیت نقش فرد در زندگی عملی آگاه بود و از هیجانات…
-
نقد کتاب
تاریخ بیپرده: درباره ترسهای جناح، تناقضهای اقبال و انتقام مودودی
مولانا مودودی، بنیانگذار جماعت اسلامی، سومین و اثرگذارترین شخصیت در مثلث پراچه است. برخلاف اقبال، مودودی متفکری نظاممند بود که چارچوبی دقیق برای حکومت اسلامی مبتنی بر حکومت الهی (حاکمیت خداوند) ارائه کرد. طنز ماجرا آنجاست که مودودی با تشکیل پاکستان مخالف بود، زیرا آن را شبیه نسخه سکولار…
-
"روح پاکستان": تولید مجموعهی جدید دربارهی فاطمه جناح
تقسیم هند در سال ۱۹۴۷ یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ جنوب آسیاست. گرچه این رویداد توسط فیلمسازان بیشماری روایت شده، اما نویسنده و کارگردان دانیال ک. افضل با تغییر زاویه دید، این بار داستان را از نگاه فاطمه جناح بازگو میکند.
-
نامهای عاشقانه به ایران
ایران اقبالی را شیفتهی خود کرده بود. پایاننامهی دکتری او با عنوان سیر فلسفه در ایران که در سال ۱۹۰۸ در دانشگاه مونیخ ارائه شد، بررسی جامعی از اندیشهی فلسفی ایرانی در طول قرون، از دوران زرتشتی تا دورهی اسلامی و اواخر قرن نوزدهم است. اقبال ایرانیان را به خاطر آداب و رسوم ظریف، ذهن فلسفی،…
-
اقبال در ایران از نگاه نویسنده پاکستانی
علامه محمد اقبال لاهوری میراث فرهنگی مشترک و سرمایه دو کشور برادر ایران و پاکستان است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در یکی از سخنرانی های خودشان دکتر محمد اقبال را به عنوان «شاعر نابغه» توصیف نموده و خود را از شیفتگان و شاگردان اقبال میدانند و کتابی را با عنوان «اقبال تجلی روح اسلامی» تألیف نموده…
-
یادداشتهای ادبی: ترجمه اسرار و رموز علامه اقبال به ۱۳ زبان
ترجمه اسرار و رموز علامه اقبال به سیزده زبان
دو مثنوی بلند فارسی علامه اقبال، "اسرار خودی" (۱۹۱۵) و "رموز بیخودی" (۱۹۱۸)، که در سال ۱۹۲۳ بهطور مشترک تحت عنوان "اسرار و رموز" منتشر شدند، از زمان تألیف خود توجه جهانی را به خود جلب کردهاند. این آثار تاکنون به ۱۳ زبان ترجمه شدهاند و گواهی بر جذابیت ماندگار و عمق فلسفی آنهاست.
-
حمله اسرائیل به ایران و ایران اقبال دوست
حمله اسرائیل به ایران، احساسات مردم ایران را به شدت برانگیخت و تمایل به واکنش در همه جا دیده میشد. پس از این حمله در دانشگاه تهران پوسترهای جدید و تصاویر شهدا به چشم میخورد.
-
ادبیات فارسی در پاکستان
فرهنگ، زبان و ادبیات فارسی تاثیر عمیقی بر شبه قاره هند داشته و در دوره حکومت مغلها، فارسی به عنوان زبان درباری در این منطقه شناخته میشد. این تاثیر به وضوح در فرهنگ و ادبیات پاکستان نیز قابل مشاهده است. شاعرانی همچون علامه اقبال لاهوری اشعار متعددی به زبان فارسی سرودهاند و بسیاری دیگر از…
-
افکار سنجی پاکستانی ها درباره اقبال و اشعارش
کراچی: تقریبا نیمی از پاکستانی ها اهمیت روز 9 نوامبر را به عنوان روز اقبال به درستی تشخیص می دهند. زنان تمایل دارند در این شناخت آگاه تر از مردان باشند. سطح تحصیلات پاسخگویان نقش مهمی در آگاهی از اهمیت دارد.
-
برگزاری کنفرانس اندیشه اقبال لاهوری و بیداری امت در دانشگاه نیروی دریایی کراچی
روز سه شنبه ۲۸ نوامبر۲۰۲۳ مصادف با ۷ آذرماه، کنفرانسی با شکوه با عنوان"اندیشه اقبال و بیداری امت" به مناسبت بزرگداشت علامه دکتر محمد اقبال لاهوری احیاگر اندیشه اسلامی، فیلسوف، عارف، سیاستمدار و شاعر پارسی گوی شبه قاره هند و پاکستان با حضور مسئولان دانشگاه نیروی دریایی، استادان دانشگاه ها، اندیشمندان…
-
مراسم رونمایی از گلچین اسرار و رموز علامه اقبال
مجموعه اسرار و رموز علامه اقبال با ترجمه میان محمد رشید و توسط سرهنگ محمد محسن به زبان اردو ساده منتشر شده است. علامه اقبال در اسرار النفس می فرماید که خود بودن یک فرد یکی از مهم ترین عناصر زندگی ملی است.