۱۳ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۱:۵۹

تغییر روش زندگی در صربستان و ناپدید شدن صنایع دستی قدیمی

با نگاهی به مهمترین نمایشگاه ها،جشنواره ها، مراکز و بن سازه های فروش

صنایع دستی قدیمی بخشی از میراث فرهنگی غنی هر جامعه است. آنها برای قرن ها وجود داشته اند و نشان دهنده مهارت هایی هستند که از نسلی به نسل دیگر منتقل شده اند. اگرچه فناوری معاصر و تولید صنعتی جایگزین بسیاری از این صنایع دستی شده است، اما اهمیت فرهنگی آنها بدون تغییر باقی مانده است.

تغییر روش زندگی در صربستان و ناپدید شدن صنایع دستی قدیمی
با نگاهی به مهمترین نمایشگاه ها،جشنواره ها، مراکز و بن سازه های فروش

      میلوش دلیچ/  فعال فضای مجازی

صنایع دستی قدیمی بخشی از میراث فرهنگی غنی هر جامعه است. آنها برای قرن ها وجود داشته اند و نشان دهنده مهارت هایی هستند که از نسلی به نسل دیگر منتقل شده اند. اگرچه فناوری معاصر و تولید صنعتی جایگزین بسیاری از این صنایع دستی شده است، اما اهمیت فرهنگی آنها بدون تغییر باقی مانده است. صنایع دستی قدیمی بخش مهمی از شیوه زندگی در زمان های گذشته بود. مردم برای رفع نیازهای اولیه خود به این فعالیت ها متکی بودند. کفاشی‌ها، آهنگرها، نجارها، بافنده‌ها، نانواها، خیاط‌ها و بسیاری از مشاغل دیگر ارتباط مستقیمی با زندگی روزمره مردم داشت. این صنایع دستی امکان تولید اقلام و خدمات مختلفی را که برای زندگی ضروری بود، مانند پوشاک، کفش، ابزار، اثاثیه منزل، غذا و بسیاری موارد دیگر فراهم می‌کرد.

صنایع دستی قدیمی علاوه بر کاربرد عملی، اهمیت فرهنگی نیز داشت. آنها بخشی جدایی ناپذیر از هویت جامعه و سنت های آن بودند. تاریخ، فرهنگ و ارزش های جامعه از طریق صنایع دستی منتقل و حفظ می شد. این صنایع دستی در طول زمان توسعه یافت و شکل گرفت و اغلب با آداب و رسوم و فولکلور محلی ارتباط نزدیک داشت. به این ترتیب، صنعتگری نقش مهمی در حفظ و ارتقای میراث فرهنگی داشت.

صنایع دستی قدیمی نیز منبعی برای بیان هنری بود. صنعتگران مهارت های استثنایی داشتند و از نظر زیبایی شناسی اشیایی بسیار جذاب خلق می کردند. بافندگی، گلدوزی، سرامیک، نجاری و بسیاری از رشته های صنایع دستی دیگر در نوع خود هنر بودند. این اشیاء اغلب با نمادها و جزئیات زینتی تزئین می شدند که معنای معنوی و نمادین داشتند.

صنعتگران همیشه در صربستان از ارزش ویژه ای برخوردار بوده اند. این همان چیزی است که ضرب المثل های صربی عامیانه می گویند: "هر صنعت طلایی است." و "کوه برای استاد گریه می کند." سنت ساخت صنایع دستی از نسلی به نسل دیگر منتقل شد، بسیاری از خانواده ها نام خانوادگی خود را دقیقاً از روی کاری که انجام می دادند به دست آوردند. بنابراین اسم فامیل کوواچویچ ( آهنگر )، ترزیچ ( خیاط، از کلمه‌ی فارسی درزی )، لونچار (سفالگر)، چورچیچ (دباغ) وجود دارد. این کار از کودکی آموخته شده بود و جالب است که در زبان صربی به دانش آموز صنعت کلمه فارسی "شاگرد" می گفتند.

آهنگرها به دلیل نیاز به ساخت و تعمیر تجهیزات گاری و سایر اشیاء آهنی از تقاضای ویژه ای برخوردار بودند بافندگان لباس، قالیچه و فرش را با دست دوزی می کنند. هر خانه ای نوعی حصیر برای کف و تخت داشت.شهر پیروت در جنوب شرقی صربستان منطقه ای به ویژه برای تولید فرش های زیبا است.

لباس‌ها از مواد طبیعی ساخته می‌شدند، بنابراین دانش و مهارت دباغ‌ها و خزدارها بسیار عالی بود. پنبه به سختی به دست می آمد، اما پشم زیادی در صربستان وجود داشت که از آن شلوار و کت درست می کردند. ژاکت های بافتنی، جلیقه، شال‌ و دستکش با نقوش سنتی بسیار زیبا هستند، یکی از اقلام ضروری لباس برای روزهای سرد.

تغییر روش زندگی در صربستان و ناپدید شدن صنایع دستی قدیمی
با نگاهی به مهمترین نمایشگاه ها،جشنواره ها، مراکز و بن سازه های فروش

لباس سنتی صربی گونی (Gunj). منبع https://starasrbijabg.blogspot.com/

زرگرها و جواهرسازان در مراسم عروسی و جشن های دیگر کار زیادی داشتند. گوشواره ها، دستبندها و گردنبندهای ساخته شده از طلا و سایر فلزات گرانبها، عروس های آینده را تزئین می کرد.

سفالگران از گل و مواد دیگر ظروف مختلفی می ساختند و تزئین می کردند. هر خانه باید ظروف آشپزخانه دست ساز با تزئینات زیبایی داشته باشد. غذاهایی که در چنین ظروفی تهیه و سرو می شد طعم خاصی داشت و از نظر بصری زیباتر به نظر می رسید.

تغییر روش زندگی در صربستان و ناپدید شدن صنایع دستی قدیمی
با نگاهی به مهمترین نمایشگاه ها،جشنواره ها، مراکز و بن سازه های فروش

منبع:danas.rs

صنعتی شدن و تغییرات شدید در شیوه زندگی در صربستان نیز منجر به تغییر در عادات اجتماعی می شود. آهنگرها کمتر و کمتر مورد نیاز بودند. اسب‌ها کمتر کفل می‌شدند، زیرا نقش آن‌ها را ماشین‌ها می‌گرفتند. ساخت اشیاء فلزی توسط کارخانه ها در مقادیر زیاد آغاز شد. مثلاً، نسل‌های کنونی حتی نام "پینتٍر" را نشنیده‌اند. آنها در ساخت بشکه های چوبی استاد هستند. با ظهور بشکه های پلاستیکی و فلزی، نیاز به آنها کمیاب شده است. با صنعتی شدن و ظهور تولید انبوه و همچنین ذهنیت مصرف کننده، صنایع دستی قدیمی عملاً از بین رفت. کار دستی منحصر به فرد در نبرد با محصول یکنواخت غیر شخصی شکست خورد. صندل های چرمی دست ساز به عنوان بخشی از لباس ملی و یکی از نمادهای صربستان جای خود را به کفش ها و بعدها کفش های کتانی داد.‌ً

به همین دلیل بود که برخی از معاملات دیگر به وجود خود ادامه دادند. در حالی که در قدیم لباس ها و کفش هایی ساخته می شد که در برابر آب و هوا مقاوم بودند، اکنون لباس ها مطابق مد روز تولید می شوند. در قرن بیستم، کسب و کار کفاشیان و خیاطان رونق گرفت، زیرا لازم بود یک کت و شلوار یا کفش برای اندازه گیری درست شود. کفش ها باید تعمیر می شدند و تعمیرکاران چتر همه جا بودند، اغلب در خیابان. کلاه و کلاه سازان کار زیادی داشتند. در دهه های اخیر با افزایش ظاهر پوشاک و کفش های صنعتی این امر نیز تغییر کرده است. کلاه های ساخته شده برای اندازه گیری و نیاز مشتری با کلاه های اندازه‌ی عمومی جایگزین شده اند. اکنون تعداد خیاط ها و کفاش ها به قدری کاهش یافته است که یک سوال متداول در شبکه های اجتماعی این است که "آیا خیاط یا کفاش خوبی می شناسید، چون دیگر در منطقه من وجود ندارد؟"

تغییر روش زندگی در صربستان و ناپدید شدن صنایع دستی قدیمی

اوپان صربستان. منبع: avalskitoranj.rs

در زمان حاضر، صنایع دستی قدیمی عمدتاً به عنوان نشانه‌های فرهنگی و میراث فرهنگی باقی مانده‌اند، اما همچنین به‌عنوان شکل جایگزینی از بیان هنری باقی مانده‌اند. اهمیت آنها از طریق ابتکارات مختلف مانند جشنواره ها، موزه ها و کارگاه ها حفظ می شود. علاوه بر این، افراد بیشتری به صنایع دستی سنتی روی می آورند و به دنبال اصالت و اقلام دست ساز هستند. علاقه به مطالعه صنایع دستی قدیمی به منظور حفظ و انتقال مهارت به نسل های جدید وجود دارد.

به منظور رهایی دانش و مهارت های صنایع دستی قدیمی از فراموشی، انجمن های متعددی تأسیس شد که به پرورش این سنت می پردازند. رویدادهای گاه به گاه نیز برگزار می شود که در آن صنعتگران با استعداد صنایع دستی خود را ارائه می دهند. کارگاه هایی که در آن جوانان می توانند با مهارت های قدیمی آشنا شوند و آنها را بیاموزند بسیار مفید است. نمایندگان مقامات محلی و سازمان های گردشگری در این امر به آنها کمک می کنند.

خانم اسمیلیکا بولاتوویچ از کیکیندا، شهری در شمال صربستان است. قبلا روزنامه نگار بود، حالا گلدوزی می کند. اکنون او مغازه خود را دارد، کارهای دستی خود را در نمایشگاه ها به نمایش می گذارد و اولین زنی است که از وزارت اقتصاد صربستان مدرک کارشناسی ارشد برای گلدوزی دریافت می کند. در گذشته این صنعت بسیار رواج داشت، اما اکنون تنها چند زن در صربستان به آن مشغول هستند.

معروف ترین نمایشگاه های صنایع دستی در صربستان

نمایشگاه گردشگری بلگراد بزرگترین نمایشگاه گردشگری در اروپای جنوب شرقی است و ۴۵ سال است که برگزار می شود. سازمان ها و آژانس های گردشگری متعدد و همچنین سفارتخانه ها، پتانسیل های گردشگری مناطق خود را ارائه می دهند. اگرچه در اصل برای نمایش صنایع دستی قدیمی در نظر گرفته نشده است، اما در این نمایشگاه می توان غرفه های زیادی را با صنایع دستی صربستان و همچنین از سراسر جهان مشاهده کرد.

"بازار صنایع دستی و غذا" در مرکز شهر بلگراد، روبروی مرکز خرید "راییچٍوا" برگزار می شود. در این نمایشگاه که چندین روز ادامه دارد، صنایع دستی و همچنین خوراکی های شور و شیرین به فروش می رسد.

«جشنواره دست ساز» چند سالی است که ادامه دارد و تولیدکنندگان کوچک صنایع دستی را جمع می کند. در مرکز شهر بلگراد برگزار می شود.

"بازار شبانه بلگراد" هر ساله در بازارهای بلگراد برگزار می شود. یک روز طول می کشد و نام خود را به این دلیل گرفته است که در عصر برگزار می شود. به نوعی به جاذبه گردشگری این شهر تبدیل شده است.

نمایشگاه های شبانه مشابه در مکان های دیگر وجود دارد. برخی از آنها یک روز و برخی چندین روز دوام می آورند. معروف‌ترین آن‌ها عبارتند از: «بازار شبانه در وراچار» که در بلگراد برگزار می‌شود، «بازار شبانه نووی ساد» در دومین شهر بزرگ صربستان، نووی ساد، و «بازار شبانه در زرنجانین»، شهری در شمال صربستان.

نیش سومین شهر بزرگ صربستان است. در جنوب کشور واقع شده است که اهالی آن به ساخت صنایع دستی زیبا معروف هستند. هر ساله نمایشگاه صنایع دستی قدیمی در خانه صنایع دستی قدیمی برگزار می شود، فضایی که فقط برای نمایش صنایع دستی و برگزاری نمایشگاه ها و کارگاه ها در نظر گرفته شده است.

"پاییز اسمدروو" هر سال در ماه سپتامبر در پایتخت سابق صربستان، اسمدروو برگزار می شود. علاوه بر ارائه آهنگ ها و رقص های محلی، نمایشگاهی از محصولات غذایی و صنایع دستی قدیمی نیز برگزار می شود.

در کراگویواتس، هم پایتخت سابق صربستان، هر سال در ماه اوت، جشنی برگزار می شود. مجمع هنرهای مردمی برگزار می شود، فرصتی عالی برای استادان صنایع دستی قدیمی تا مهارت های خود را نشان دهند.

پیروت شهری است که به خاطر فرش‌هایش معروف است که به علامت تجاری آن تبدیل شده‌اند و صربستان در سراسر جهان به آن شهرت دارد. جشنواره فرش پیروت در پیروت برگزار می شود که شامل نمایشگاه ها و کارگاه های بافندگی است.گفته می شود نقش های مورد استفاده در فرش وگلیم این منطقه از ایران تاثیر گرفته است.  

تغییر روش زندگی در صربستان و ناپدید شدن صنایع دستی قدیمی
با نگاهی به مهمترین نمایشگاه ها،جشنواره ها، مراکز و بن سازه های فروش

گلیم پیروت  منبع: srpskatelevizija.com

در شهر نووی پازار انجمن فعالی برای حفظ سنت ها و صنایع دستی قدیمی"صنایع دستی بازار پازارسکی" وجود دارد. به ساختن اشیاء چوبی، تزیین لباس و بافتن فرش بازاری مشغولند. با همکاری مؤسسه قوم نگاری و سازمان توریست صربستان، اغلب نمایشگاه ها و کارگاه هایی برگزار می کنند که در آن روش قالی بافی نشان داده می شود.

جشنواره بین المللی "Interetno" در شهر سوبوتیتسا در شمال صربستان برگزار می شود. علاوه بر اجرای تئاتر، نمایشگاهی از صنایع دستی قدیمی نیز در این کارگاه برگزار می شود. https://interetno.net/handicraft

جشنواره بین المللی عید پاک قومیت در شهر پوژارواک در شرق صربستان برگزار می شود. علاوه بر نمایشگاه صنایع دستی قدیمی، مسابقه ای برای زیباترین تخم مرغ نقاشی شده برای عید پاک نیز برگزار می شود.

صنایع دستی قدیمی از اهمیت فرهنگی بالایی برخوردار است که فراتر از بعد عملی و زیبایی شناختی است. آنها بخشی از گذشته، سنت و میراث ما را نشان می دهند. حفظ و ترویج این صنایع دستی برای حفظ میراث فرهنگی و هویت ما مهم است. صنایع دستی قدیمی منحصر به فرد و ارزشمند هستند و در دنیای مدرن شدن و تولید سریع صنعتی نباید ارزش آنها را نادیده گرفت. همچنین ترویج صنایع دستی و صنایع دستی قدیمی باعث بهبود عرضه گردشگری یک منطقه و در نتیجه به توسعه اقتصادی می شود.

انجمن های کوچکتر یا بزرگتر زیادی وجود دارند که با فعالیت های خود به حفظ صنایع دستی قدیمی کمک می کنند.

 "Etno mreža" etnomreza.rs یک سازمان تولیدکنندگان صنایع دستی است که آموزش و کمک های حرفه ای را برای صنعتگران سازماندهی می کند.

 "Naše ruke" naseruke.srb سازمانی برای پشتیبانی صنایع دستی قدیمی و هنری است. آنها نمایشگاه ها و کارگاه های آموزشی برگزار می کنند.

 انجمن “Beli orlovi”   beliorlovi.org دوستداران تاریخ قرون وسطی را جمع می کند. آنها به طور سنتی "جشنواره قرون وسطایی" را در قلعه کالمگدان در بلگراد سازماندهی می کنند. این جشنواره صنایع دستی قدیمی، خوشنویسی و موسیقی را ترویج می کند. " بازارصنایع دستی پازار" صنایع دستی قدیمی نووی پازار، شهری در جنوب صربستان را تبلیغ می کند. "انجمن بافندگان" از پیروت سنت ساخت فرش پیروت را پرورش می دهد. کارگاه هایی برگزار می کنند تا جوانان فنون ساخت این فرش و سایر محصولات را بیاموزند.

 انجمن های شهروندی برای ترویج و حفظ صنایع دستی قدیمی سهم بزرگی داشتند. با این حال، هنوز هم تلاش زیادی برای نجات صنایع دستی قدیمی از ناپدید شدن نیاز است. با از بین رفتن ارباب تجارت برتر، روح یک ملت، سنت و تاریخ آن نیز از بین می رود.

به منظور حفظ صنایع دستی قدیمی، دولت صربستان برنامه هایی را برای کمک به صنعتگران ترتیب می دهد. اعتبارات توسعه صنایع دستی از بودجه اختصاص یافته است. همچنین آموزش هایی برگزار می شود تا افراد بیکار بتوانند حرفه های قدیمی را یاد بگیرند. انجمن های شهروندی برای ترویج و حفظ صنایع دستی قدیمی سهم بزرگی داشتند. با این حال، هنوز هم تلاش زیادی برای نجات صنایع دستی قدیمی از ناپدید شدن نیاز است. با از بین رفتن ارباب تجارت برتر، روح یک ملت، سنت و تاریخ آن نیز از بین می رود.

  1. اسناد (مجوزها،قوانین و مقررات )درحوزه واردات صنایع خلاق فرهنگی و هنری در صربستان،

عنوان سند

نوع سند )قانون، مقرره، مجوز، ...(

لینک دسترسی

وب سایت گمرک صربستان

اطلاعات در مورد واردات و صادرات آثار هنری

https://www.carina.rs/putnici/pitanja-i-odgovori/unos-iznos-umetnina.html

برای واردات آثار هنری به صربستان روال معمول گمرکی واردات به صورت عادی انجام می‌شود و نیازی به مجوز رضایت نیست.

براساس اعلام مؤسسه‌ی حفاظت آثار فرهنگی برای واردات آثار فرهنگی به صربستان نیاز به مجوز خاصی نیست، و واردات از طریق شرکتهای واردات انجام می شود.

  1. سایت ها و پلتفرم های فروش محصولات فرهنگی بین المللی در صربستان و منطقه به همراه کانال های ارتباطی:

نام سایت

لینک دسترسی سایت

محصولات فرهنگی عرضه شده در سایت

Serbiana Art

https://serbianaart.rs

نقاشی، رسم، عکس، مجسمه، صنایع دستی

Arte Galerija Beograd

https://www.artegalerija.rs

نقاشی، رسم، عکس، مجسمه

Galerija Maniera

http://www.galerijamaniera.rs

نقاشی، رسم

هنرمندان صربستان تولیدات خودشان را بیشتر توسط گالری‌ها هنری می‌فروشند. صنایع دستی را توسط وب سایت‌های ذیل  هم می‌فروشند:

1402/12/12

کد خبر 18692

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 8 =