پاکستان در میانه بحران ایران و آمریکا؛ امید به صلح در سایه تنش‌های تنگه هرمز

این مقاله به نقش پاکستان در میانجی‌گری میان ایران و آمریکا و تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی و حتی پیش‌بینی‌های نجومی بر آینده مذاکرات می‌پردازد. نویسنده معتقد است که میزبانی گفت‌وگوهای مستقیم ایران و آمریکا در اسلام‌آباد، جایگاه بین‌المللی پاکستان را به‌طور چشمگیری ارتقا داده و تصویری مثبت از این کشور در رسانه‌های جهانی ارائه کرده است. مقاله سپس با استناد به دیدگاه منجمان ودایی، ماه اپریل را دوره‌ای حساس و پرتنش توصیف می‌کند؛ دوره‌ای که احتمال سوءتفاهم، تشدید بحران و تصمیمات عجولانه در آن بالاست. از نگاه نویسنده، شکست دور نخست مذاکرات اسلام‌آباد موجب افزایش بی‌ثباتی اقتصادی و نگرانی در بازارهای انرژی شده است. دو موضوع اصلی اختلاف همچنان عبارت‌اند از: برنامه هسته‌ای ایران کنترل و امنیت تنگه هرمز نویسنده هشدار می‌دهد که تشدید تنش در تنگه هرمز می‌تواند پای بازیگران بزرگی مانند چین را نیز به بحران باز کند و حتی پاکستان را در موقعیت دشواری قرار دهد. با این حال، وی امیدوار است که با میانجی‌گری پاکستان، ترکیه و مصر، دور دوم مذاکرات برگزار شود و راه‌حلی دیپلماتیک برای بحران پیدا شود. در نهایت، مقاله بر این نکته تأکید دارد که آینده صلح یا تشدید درگیری به تصمیمات سیاسی بازیگران اصلی و تحولات روزهای آینده بستگی دارد و عقلانیت دیپلماتیک باید بر تنش و هیجان غلبه کند.

جناب آقای دکتر رمیش کمار وانکوانی سیاستمدار پاکستانی و نماینده اقلیت مذهبی در مجلس ملی پاکستان:

پاکستان با گرد هم آوردن دو رقیب بزرگ جهان، یعنی ابرقدرت آمریکا و همسایه‌اش ایران، زیر یک سقف و پشت یک میز در اسلام‌آباد، جهان را شگفت‌زده کرد. پس از سقوط حکومت شاه ایران، این نخستین رویداد تاریخی بود که دو کشور به‌صورت مستقیم و رو در رو با یکدیگر گفت‌وگو کردند. همان رسانه‌های جهانی که سال‌ها پاکستان را با تروریسم، بی‌قانونی، هرج‌ومرج و وضعیت‌های جنگی پیوند می‌دادند، این بار به‌دلیل دیپلماسی موفق شهباز شریف، عاصم منیر و اسحاق دار ناچار شدند چهره‌ای مثبت و واقعی از پاکستان به نمایش بگذارند.

من در یادداشت‌های پیشین خود بارها توضیح داده‌ام که از نگاه ستاره‌شناسی، حرکت ستارگان چگونه می‌تواند بر سرنوشت انسان‌های روی زمین اثر بگذارد. درباره نقش روبه‌رشد پاکستان در صحنه جهانی، گفت‌وگوهای مفصلی با منجمان ودایی داشته‌ام که مهم‌ترین نکات آن را با شما در میان می‌گذارم.

به باور این منجمان، در ماه آوریل ستارگان متعددی از جمله خورشید، مریخ، عطارد، نپتون و زحل در برج حمل قرار گرفته‌اند. در این میان، مریخ که نماد جنگ و درگیری است، از دهم آوریل در موقعیتی بسیار قدرتمند قرار می‌گیرد. فاصله زمانی دهم تا پانزدهم آوریل، به‌دلیل هم‌نشینی مریخ و نپتون، دوره‌ای است که باید از سوءتفاهم‌ها، سردرگمی‌ها، تصمیم‌های شتاب‌زده و عجولانه پرهیز کرد.

از دیدگاه نجوم ودایی، دیپلماسی میان ایران و آمریکا تا پانزدهم آوریل در ضعیف‌ترین وضعیت خود قرار دارد و در این مدت، برخی تصمیم‌های اشتباه می‌تواند جهان را با بی‌ثباتی روبه‌رو کند. منجمان همچنین هشدار می‌دهند که تا پانزدهم آوریل، شدت گرفتن لحن‌های تهاجمی و اعمال فشار متقابل میان طرف‌ها محتمل است. این روندِ تهدید و هشدارهای تند تا نوزدهم آوریل ادامه خواهد یافت.

سپس در نوزدهم آوریل، خورشید وارد برج ثور می‌شود؛ زمانی که جامعه جهانی، از جمله چین، روسیه، کشورهای آسیایی و دولت‌های خلیج فارس، به‌شدت از افزایش قیمت نفت و انرژی آسیب دیده‌اند و به همین دلیل، رویکردی اقتصادی برای حل این بحران جهانی را در پیش خواهند گرفت.

اگر این پیش‌بینی‌ها را با تحولات جهانی بسنجیم، درمی‌یابیم که مذاکرات ایران و آمریکا با میزبانی پاکستان این امید را ایجاد کرده بود که آتش‌بس موقت دو هفته‌ای به یک آتش‌بس دائمی تبدیل شود، تحریم‌های جهانی علیه ایران لغو گردد و با بازگشایی تنگه هرمز، بازار جهانی نفت نیز بهبود یابد. اما پایان یافتن مذاکرات اسلام‌آباد بدون دستیابی به نتیجه، نگرانی‌ها درباره وضعیت اقتصادی را افزایش داد.

پیش از این، ایران عبور کشتی‌های کشورهای مخالف خود از تنگه هرمز را محدود کرده بود. اکنون آمریکا تصمیم گرفته است با محاصره دریایی تنگه هرمز، کشتی‌هایی را که از این مسیر عبور می‌کنند هدف قرار دهد. این وضعیت از آن جهت پیچیده‌تر شده است که در گذشته، بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران عمدتاً کشورهای هم‌پیمان آمریکا و دولت‌های عربی خلیج فارس را تحت تأثیر قرار می‌داد، در حالی که برخی کشورها از جمله چین از معافیت برخوردار بودند.

اما اکنون آمریکا می‌کوشد هر کشتی‌ای را که با مجوز ایران از تنگه هرمز عبور کند، با استفاده از قدرت نظامی متوقف سازد. به نظر من، چنین شرایطی ممکن است چین را که بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران است، ناگزیر کند به‌طور عملی وارد میدان شود.

از سوی دیگر، پاکستان، ترکیه و مصر همچنان برای دستیابی به توافق صلح میان ایران و آمریکا تلاش می‌کنند. بر اساس دیدگاه‌های نجومی، مناسب‌ترین زمان برای تعیین تکلیف دور دوم مذاکرات، فاصله پانزدهم تا بیستم آوریل است؛ زمانی که نگاه اقتصادی به حل بحران بر همه طرف‌ها و جامعه جهانی غلبه خواهد یافت.

اما حرکت ستارگان درباره یک خطر نیز هشدار می‌دهد: اگر تا پیش از بیستم آوریل پیشرفتی در مسیر صلح حاصل نشود و هیچ گشایشی در مذاکرات به وجود نیاید، چه رخ خواهد داد؟

آیا هدف آمریکا از محاصره دریایی، تحت فشار قرار دادن چین است تا تهران را به پذیرش شروط واشنگتن وادار کند؟ اگر نیروی دریایی آمریکا کشتی‌های حامل پرچم چین را که از تنگه هرمز عبور می‌کنند هدف قرار دهد، آیا پکن خویشتن‌داری خواهد کرد یا این اقدام را اعلان جنگ علیه خود دانسته و دست به واکنش جدی خواهد زد؟

چنین وضعیت پیچیده‌ای برای پاکستان، که نزدیک‌ترین متحد چین به شمار می‌رود، نیز چالش‌آفرین خواهد بود. از یک سو، اگر کشتی‌های پاکستانی به‌دلیل عبور از تنگه هرمز هدف آمریکا قرار گیرند و از سوی دیگر، توافق دفاعی پاکستان با عربستان سعودی اقتضا کند که برای حفاظت از خاک عربستان، حملات هوایی احتمالی ایران را خنثی سازد، اسلام‌آباد در موقعیت بسیار دشواری قرار خواهد گرفت.

همین تهدیدهای جدی و حساس باعث شده است که منجمان، ماه آوریل را ماهی «پرخطر، پرتحرک و پرتنش» توصیف کنند.

با در نظر گرفتن این پیش‌بینی‌های نجومی، من همچنان امیدوارم که پیش از بیست‌ویکم آوریل، با میانجی‌گری پاکستان، دور دیگری از مذاکرات برگزار شود. اما تحقق این امر مستلزم آن است که همه طرف‌ها به‌جای هیجان و شتاب‌زدگی، با عقلانیت و تدبیر عمل کنند.

آیا پس از بیستم آوریل صلحی پایدار برقرار خواهد شد یا جنگ به فرجام تلخ خود خواهد رسید؟ آیا تلاش‌های صادقانه پاکستان برای میانجی‌گری به نتیجه خواهد رسید یا این کشور خود بخشی از جنگ خواهد شد؟ آیا چین ایران را به انعطاف و مصالحه تشویق خواهد کرد یا در برابر آمریکا صف‌آرایی خواهد نمود؟ آیا ایران که دهه‌ها زیر فشار تحریم‌ها و جنگ بوده است، با آمریکا دست دوستی خواهد داد و وارد مسیر توسعه و رفاه خواهد شد، یا آنکه این تمدن کهن با خطر نابودی روبه‌رو خواهد شد؟

پاسخ همه این پرسش‌ها به رخدادها و تحولات جهانی میان پانزدهم تا بیستم آوریل بستگی دارد.امیدوارم که در فصل بهار، خوشه زیبای برج ثور که از هفت ستاره تشکیل شده است، پیام‌آور صلح باشد و در آسمان بدرخشد.

لینک: https://jang.com.pk/news/1574459 

کد خبر 26513

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 8 =