مؤسسه گالوپ پاکستان تازهترین یافتههای یک پیمایش ملی را منتشر کرده است که میزان آگاهی، برداشتها و دغدغههای شهروندان پاکستانی درباره سیگارهای الکترونیکی (ویپینگ) و فرآوردههای تنباکوی جویدنی ـ از جمله پاکتهای نیکوتین، زرده و اسنوس ـ را میسنجد. این مطالعه که بر پایه نمونهای ملی و نماینده متشکل از ۱٬۱۵۳ فرد بزرگسال انجام شده، یکی از جامعترین تصاویر موجود تا امروز را از چگونگی درک عمومی از روندهای نوپدید مصرف نیکوتین و تنباکو در پاکستان ارائه میدهد.
آگاهی محدود از ویپینگ و محصولات تنباکوی جویدنی
یافتههای پیمایش نشان میدهد که سطح آگاهی عمومی هنوز محدود است، هرچند با توجه به ورود نسبتاً اخیر این محصولات به پاکستان، قابل توجه به شمار میآید:
۱. ۱۷ درصد از پاکستانیها گزارش کردهاند که نام سیگارهای الکترونیکی یا ویپینگ را شنیدهاند.
۲. آگاهی از محصولات تنباکوی جویدنی مانند زرده، اسنوس و پاکتهای نیکوتین اندکی بالاتر و معادل ۲۰ درصد است؛ این آگاهی بهطور معناداری در میان جمعیتهای شهری و اقشار برخوردارتر بیشتر مشاهده میشود.
با وجود این سطح نسبتاً پایین آگاهی، برآورد مطالعه نشان میدهد که در حال حاضر بیش از ۱٫۲ میلیون نفر در پاکستان از دستگاههای ویپ استفاده میکنند؛ رقمی که از شکلگیری یک گروه کاربری کوچک اما رو به رشد سریع حکایت دارد.
تماس شخصی محدود، اما نگرانی رو به افزایش
در میان افرادی که با ویپینگ آشنا هستند:
۱. اکثریت (۶۰ درصد) اظهار داشتهاند که نه خودشان و نه اطرافیانشان از محصولات ویپینگ استفاده نمیکنند.
۲. تنها ۹ درصد شخصاً فردی را میشناسند که از این محصولات استفاده میکند و ۳ درصد نیز مصرفکننده این دستگاهها هستند.
در مقایسه ادراک مخاطرات:
۱. بسیاری از پاکستانیها سیگارهای الکترونیکی/ویپینگ را مضر یا به اندازه سیگارهای معمولی زیانبار میدانند.
۲. ۷۱ درصد از افراد آگاه معتقدند ویپینگ، مشابه دود دستدوم سیگار، میتواند به اطرافیان مصرفکننده آسیب برساند.
جوانان؛ گروهی که بیشترین تأثیر را میپذیرد
پاسخدهندگان بهطور قاطع جوانان را بیشترین گروهِ در معرض تأثیر مصرف سیگار و محصولات مرتبط ـ از جمله ویپینگ و تنباکوی جویدنی ـ معرفی کردهاند:
۱. ۴۵ درصد گفتهاند جوانان بیشترین آسیب را میبینند.
۲. ۲۰ درصد طبقه کارگری را بیشترین گروهِ متأثر دانستهاند و پس از آن دانشجویان با ۱۲ درصد قرار دارند.
همچنین افکار عمومی چند عامل کلیدی را در افزایش مصرف ویپینگ در میان جوانان مؤثر میداند:
۱. مد و سبک زندگی (۴۱ درصد)
۲. کنجکاوی، تجربهگرایی و تفریح (۱۵ درصد)
۳. فشار همسالان (۸ درصد)
۴. وابستگی و اعتیاد مرتبط با نیکوتین (۹ درصد)
بیش از نیمی (۵۴ درصد) از افراد آگاه از محصولات تنباکوی جویدنی بر این باورند که انواع طعمدار این محصولات بهطور فعال جوانان را جذب میکند.
توضیح تکمیلی (Disclaimer)
این پژوهش بر پایه نمونهای ملی و نماینده از بزرگسالان ۱۸ سال به بالا انجام شده است. با این حال، شواهد غیررسمی نشان میدهد که نوجوانان و دانشآموزان نیز ممکن است از دستگاههای ویپ و محصولات نیکوتینی طعمدار استفاده کنند، اما این گروهها در پیمایش حاضر لحاظ نشدهاند. برای درک کامل الگوهای مصرف در میان افراد زیر سن قانونی، انجام تحقیقات هدفمند و اختصاصی ضروری است.
اظهارنظر بلال گیلانی، مدیر اجرایی گالوپ پاکستان
این مطالعه، پژوهشی منحصربهفرد و بهموقع است که ورود سریع سیگارهای الکترونیکی و محصولات بدون دود را به جامعه پاکستان ثبت میکند. در حالی که کشور در کاهش مصرف سنتی تنباکو پیشرفتهای قابل توجهی داشته، این محصولات جدید یک عرصه نوظهور به شمار میآیند. لازم است هوشیار باشیم تا معرفی این جایگزینها موجب بازگشت روند کاهشی مصرف تنباکو در پاکستان نشود. برای فهم پیامدهای اجتماعی و سلامت این پدیده، پژوهشهای بیشتری مورد نیاز است.
روششناسی
این پیمایش از طریق مصاحبههای تلفنی به کمک رایانه (CATI) در بازه ۱۲ تا ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵ انجام شده و نمونهای ملی و نماینده شامل ۱٬۱۵۳ پاسخدهنده را بر حسب جنسیت، منطقه، سن و وضعیت اجتماعی-اقتصادی دربر میگیرد. حاشیه خطا ±۲ تا ±۳ درصد در سطح اطمینان ۹۵ درصد برآورد شده است.
نظر شما