مرکز کتاب گاندی (Bombay Sarvodaya Mandal Book Centre)
کانون ترویج اندیشههای مهاتما گاندی، صلح، عدم خشونت و رفاه همگانی
مرکز کتاب گاندی که تحت مدیریت بمبئی سارودایا ماندال (Bombay Sarvodaya Mandal) فعالیت میکند، یکی از مهمترین نهادهای فرهنگی و آموزشی غیردولتی هند در زمینه حفظ، ترویج و گسترش اندیشههای رهبر فقید هند مهاتما گاندی به شمار میآید. این مؤسسه خیریه عمومی با الهام از آموزههای گاندی، وینوبا باوه (Vinoba Bhave) و جیپراکاش نارایان (Jayaprakash Narayan)، دهههاست که در زمینه آموزش ارزشهای انسانی، صلح، حقیقت، عدم خشونت و توسعه اجتماعی فعالیت میکند. واژه «سارودایا» در زبان سانسکریت به معنای «رفاه و پیشرفت همگان» و واژه «ماندال» به معنای «انجمن» یا «سازمان» است. این نام به خوبی رسالت این مؤسسه را بیان میکند؛ رسالتی که هدف آن ساختن جامعهای مبتنی بر عدالت، همزیستی، همدلی و خدمت به انسانهاست.
امروزه، در جهانی که با جنگ، خشونت، تبعیض، افراطگرایی و بحرانهای اخلاقی روبهرو است، مسئولان این مرکز بر این باورند که اندیشههای گاندی همچنان میتواند راهنمایی عملی برای ساختن جهانی آرامتر و انسانیتر باشد. به اعتقاد آنان، آموزههای گاندی محدود به زمان یا مکان خاصی نیست، بلکه همانند یک قانون علمی، در هر جامعه و برای هر انسانی قابل اجراست و میتواند به رفاه، آرامش و سعادت منجر شود.
اندیشههای گاندی تنها در هند تأثیرگذار نبوده، بلکه شخصیتهای برجستهای همچون مارتین لوتر کینگ جونیور، نلسون ماندلا، دالایی لاما و آنگ سان سوچی نیز از فلسفه مبارزه مسالمتآمیز و مقاومت بدون خشونت او الهام گرفتهاند. از دیدگاه سارودایا ماندال، این الگوها نشان میدهند که فلسفه گاندی تنها یک نظریه سیاسی نیست، بلکه شیوهای برای زندگی فردی و اجتماعی است.
پایگاه جامع پژوهشی درباره گاندی
یکی از مهمترین دستاوردهای این مؤسسه، راهاندازی پایگاه اینترنتی جامع mkgandhi.org است که امروزه از معتبرترین منابع مطالعاتی درباره زندگی، آثار و اندیشههای مهاتما گاندی در جهان محسوب میشود. این وبسایت مجموعهای ارزشمند از منابع پژوهشی را در اختیار استادان، پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان قرار میدهد.
موضوعات این پایگاه شامل موارد زیر است:
- زندگینامه کامل مهاتما گاندی
- فلسفه و اندیشههای سیاسی و اجتماعی
- مجموعه آثار و کتابهای الکترونیکی
- سخنرانیها و مقالات
- نقلقولهای مشهور
- عکسها و اسناد تاریخی
- جدول زمانی زندگی گاندی
- پروژههای پژوهشی دانشجویان
- مدیریت از دیدگاه گاندی
- صلح، عدم خشونت و حل منازعات
- منابع چندرسانهای
- کتابخانه دیجیتال
- آزمونهای آموزشی درباره گاندی
به منظور دسترسی آسانتر مخاطبان هندیزبان، نسخه هندی این پایگاه نیز با نشانی hindi.mkgandhi.org راهاندازی شده است.
نشر و ترویج ادبیات گاندی
یکی از مهمترین فعالیتهای فرهنگی مرکز کتاب گاندی، انتشار و توزیع آثار مرتبط با اندیشههای گاندی، وینوبا باوه و جنبش سارودایا است. این مرکز با برگزاری نمایشگاههای کتاب در مدارس، دانشگاهها، مؤسسات آموزشی و مکانهای عمومی، تلاش میکند ارزشهای اخلاقی و انسانی را از طریق کتاب به جامعه منتقل کند.
علاوه بر آثار گاندی، کتابهایی در زمینه اخلاق، معنویت، تربیت، ادبیات کودک و آثار اندیشمندان دیگر نیز عرضه میشود. همه ساله به مناسبت ۲ اکتبر (سالروز تولد مهاتما گاندی) و ۳۰ ژانویه (سالروز شهادت گاندی) نمایشگاه بزرگ کتاب به مدت یک هفته برگزار میشود و کتابها با تخفیف ۵۰ درصدی در اختیار علاقهمندان قرار میگیرد.
بر اساس آمار منتشر شده، این مرکز سالانه حدود ۱۲۸ هزار جلد کتاب درباره گاندی و موضوعات مرتبط را به ارزش تقریبی سه میلیون روپیه به فروش میرساند که نشاندهنده استقبال گسترده جامعه از این آثار است.
ترویج فرهنگ صلح و عدم خشونت
از مهمترین اهداف سارودایا ماندال، گسترش فرهنگ صلح، مدارا و همزیستی مسالمتآمیز است. این مؤسسه به همین منظور هر سال راهپیماییها و برنامههای عمومی متعددی برگزار میکند.
یکی از مشهورترین این برنامهها، راهپیمایی صلح ششم اوت همزمان با سالگرد بمباران اتمی هیروشیما است. این مراسم با هدف یادآوری فجایع جنگ هستهای، آگاهیبخشی درباره پیامدهای سلاحهای اتمی و حمایت از جهانی عاری از جنگ و خشونت برگزار میشود.
شرکتکنندگان در این مراسم ضمن گرامیداشت قربانیان هیروشیما و ناگازاکی، بر ضرورت گفتوگو، صلح و همکاری میان ملتها تأکید میکنند.
اردوهای شخصیتسازی جوانان
سارودایا ماندال طی بیش از سه دهه، اردوهای آموزشی ویژه جوانان را در شهر بمبئی و مناطق مختلف ایالت ماهاراشترا برگزار کرده است.
سالانه بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ دانشآموز و دانشجو در این اردوها شرکت میکنند و با مفاهیمی همچون:
- خوداتکایی
- مسئولیتپذیری اجتماعی
- خدمت به جامعه
- صداقت
- نظم فردی
- روحیه همکاری
- صلح و دوستی
آشنا میشوند. هدف اصلی این اردوها، هدایت توان و انرژی نسل جوان به سوی فعالیتهای سازنده اجتماعی و کاهش گرایش آنان به خشونت، افراطگرایی و آسیبهای اجتماعی است.
آزمون صلح گاندی
یکی از ابتکارهای موفق این مؤسسه، برگزاری آزمون صلح گاندی برای دانشآموزان مدارس و دانشگاههای سراسر ایالت ماهاراشترا است.
این آزمون با هدف آشنایی نسل جوان با ارزشهایی همچون::
- حقیقت
- محبت
- بردباری
- خدمت
- دوستی
- مسئولیت اجتماعی
- حل مسالمتآمیز اختلافات
برگزار میشود. در سالهای اخیر، حدود ۶۰ هزار دانشآموز و دانشجو در این آزمون شرکت کردهاند.
آزمون صلح گاندی در زندانها
از برنامههای نوآورانه این مؤسسه، اجرای آزمون صلح گاندی در زندانهای ایالت ماهاراشترا است.
هدف از این برنامه، ایجاد تحول اخلاقی در میان زندانیان، تقویت حس مسئولیت، آشنایی با ارزشهای انسانی و فراهم کردن زمینه بازگشت آنان به جامعه است.
جالب آنکه علاوه بر زندانیان، مسئولان زندان نیز در این آزمون شرکت میکنند. در یکی از دورهها، بیش از ۱۴۵۰ زندانی در کنار کارکنان زندان در این برنامه فرهنگی مشارکت داشتند.
بزرگداشت روز جهانی عدم خشونت
پس از آنکه سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۷ میلادی، روز ۲ اکتبر را به عنوان روز جهانی عدم خشونت اعلام کرد، سارودایا ماندال نقش مهمی در گسترش این مناسبت در هند ایفا کرد. این مؤسسه همهساله بستههای آموزشی، برنامههای فرهنگی و دستورالعملهای لازم را برای دانشگاهها و مؤسسات آموزشی سراسر هند ارسال میکند.
در نتیجه، صدها دانشگاه و کالج هندی هر سال برنامههایی نظیر:
- سخنرانی
- مسابقه مقالهنویسی
- طراحی پوستر
- نقاشی
- نمایشگاه کتاب
- نشستهای علمی
را برگزار میکنند و حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار دانشجو در این فعالیتها مشارکت دارند. در سال ۲۰۰۹ نیز این مؤسسه با همکاری مرکز صلح گاندی استرالیا مسابقهای بینالمللی درباره صلح، محیط زیست و اندیشههای گاندی برگزار کرد که بیش از دو هزار نفر در آن شرکت کردند.
حمایت از صنایع روستایی
گاندی همواره بر خودکفایی اقتصادی روستاها تأکید داشت. بر همین اساس، مرکز کتاب گاندی با عرضه محصولات صنایع روستایی از جمله:
- پارچههای خادی
- عسل طبیعی
- صابونهای سنتی
- محصولات چرمی
- روغنهای گیاهی
- صنایع دستی
از تولیدکنندگان محلی حمایت میکند و میکوشد زمینه اشتغال پایدار در روستاها را فراهم سازد و از مهاجرت بیرویه جوانان به شهرها جلوگیری کند.
گنجینهای ارزشمند برای پژوهشگران
امروزه مرکز کتاب گاندی تنها یک کتابفروشی یا کتابخانه نیست، بلکه به عنوان یکی از بزرگترین مراکز گردآوری منابع مربوط به مهاتما گاندی در جهان شناخته میشود. این مرکز مجموعهای غنی از کتابها، اسناد تاریخی، تصاویر، نشریات، آثار پژوهشی و منابع آموزشی را در اختیار پژوهشگران، استادان دانشگاه، دانشجویان و علاقهمندان قرار میدهد و نقشی مهم در حفظ میراث فکری و فرهنگی مهاتما گاندی ایفا میکند.
این مرکز با بهرهگیری از فعالیتهای آموزشی، فرهنگی، پژوهشی و اجتماعی، همچنان یکی از مهمترین پایگاههای ترویج اندیشه صلح، حقیقت، عدم خشونت و خدمت به انسان در هند و جهان به شمار میرود.
علاقمندان می توانند جهت اطلاعات بیشتر به آدرس تارنمایی ذیل مراجعه نمایند.
نظر شما