پرنسس ماها چاکری سیریندورن، از اعضای ارشد خاندان سلطنتی تایلند و یکی از چهره‌های شناخته‌شده این کشور در حوزه آموزش، فرهنگ و فعالیت‌های علمی، از دانش‌آموختگان دانشگاه‌ها خواست در استفاده از هوش مصنوعی رویکردی آگاهانه و مسئولانه داشته باشند و از وابستگی بیش از اندازه به این فناوری خودداری کنند. این سخنان روز ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ در جریان مراسم فارغ‌التحصیلی دانشگاه تَکسین (Thaksin University) در استان پاتالونگ مطرح شد. شاهدخت سیریندورن در این مراسم به نمایندگی از پادشاه تایلند، مدارک دانش‌آموختگان را اعطا کرد.

هوش مصنوعی؛ ابزاری قدرتمند در زندگی روزمره

شاهدخت سیریندورن در سخنان خود با اشاره به گسترش سریع هوش مصنوعی در زندگی روزمره، اظهار داشت که این فناوری به یکی از ابزارهای مهم مورد استفاده انسان‌ها تبدیل شده است. به گفته وی، هوش مصنوعی می‌تواند با صرفه‌جویی در زمان و منابع، توانایی افراد را در زمینه‌هایی مانند جست‌وجوی اطلاعات، پردازش داده‌ها و تحلیل موضوعات افزایش دهد و در زندگی شخصی، محیط‌های آموزشی و فعالیت‌های حرفه‌ای کاربردهای گسترده‌ای داشته باشد. با این حال، وی تأکید کرد که بهره‌مندی از مزایای این فناوری نباید به معنای کنار گذاشتن توانایی‌های انسانی باشد. شاهدخت در خطاب به دانش‌آموختگان یادآوری کرد که هوش مصنوعی ساخته انسان است و خود یک انسان واقعی نیست. بنابراین نمی‌توان انتظار داشت که این فناوری به‌تنهایی درباره درست یا نادرست بودن همه نتایج تصمیم‌گیری کند. انسان همچنان مسئول نحوه استفاده از فناوری استیکی از نکات اصلی سخنان شاهدخت سیریندورن، تأکید بر نقش انسان در تعیین چگونگی استفاده از هوش مصنوعی بود. وی خاطرنشان کرد که یک فناوری می‌تواند در صورت استفاده صحیح، منافع فراوانی ایجاد کند، اما استفاده نادرست از همان فناوری ممکن است پیامدهای منفی به همراه داشته باشد. این پیامدها می‌توانند هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت ظاهر شوند. از این رو، شاهدخت از دانش‌آموختگان خواست هنگام استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، صرفاً به پاسخ ارائه‌شده توسط فناوری اکتفا نکنند و خود نیز درباره اطلاعات، نتایج و پیشنهادهای دریافت‌شده فکر و قضاوت کنند.

هشدار درباره تضعیف دانش و مهارت‌های فردی

پرنسس سیریندورن همچنین نسبت به نوعی وابستگی هشدار داد که ممکن است در نتیجه استفاده بیش از حد از هوش مصنوعی شکل بگیرد. به گفته وی، دانش‌آموختگان نباید به گونه‌ای از هوش مصنوعی استفاده کنند که در نهایت دانش، مهارت‌ها و توانایی‌های شخصی آنان کم‌رنگ یا تضعیف شود. این موضوع به‌ویژه برای نسل جدید فارغ‌التحصیلان اهمیت دارد؛ نسلی که در آغاز فعالیت حرفه‌ای خود قرار دارد و احتمالاً در بسیاری از مشاغل آینده با ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی سروکار خواهد داشت. از دیدگاه مطرح‌شده در این سخنرانی، استفاده از هوش مصنوعی زمانی می‌تواند بیشترین فایده را داشته باشد که این فناوری به عنوان ابزاری برای تقویت توانایی‌های انسان مورد استفاده قرار گیرد، نه اینکه جایگزین فرآیند یادگیری، تفکر و تصمیم‌گیری انسان شود.

تأکید بر آگاهی، دانش و اخلاق

شاهدخت سیریندورن از دانش‌آموختگان خواست از هوش مصنوعی به شکلی خلاقانه استفاده کنند و در هنگام کار با آن، آگاهی، دقت، دانش، خرد و قضاوت صحیح را در نظر داشته باشند. وی همچنین بر اهمیت صداقت و اصول اخلاقی تأکید کرد و استفاده مسئولانه از فناوری را بخشی مهم از بهره‌گیری صحیح از هوش مصنوعی دانست. این دیدگاه بر این اصل استوار است که پیشرفت فناوری به‌تنهایی کافی نیست و نحوه استفاده انسان از آن نیز اهمیت اساسی دارد.

شاهدخت ماها چاکری سیریندورن کیست؟

پرنسس ماها چاکری سیریندورن یکی از اعضای برجسته خاندان سلطنتی تایلند و از چهره‌های شناخته‌شده این کشور در زمینه آموزش، علم، فرهنگ و فعالیت‌های اجتماعی است. او در ۲ آوریل ۱۹۵۵ در بانکوک متولد شد و سومین فرزند پادشاه فقید بومیبول آدولیاده و ملکه سیریکیت است. شاهدخت سیریندورن در میان مردم تایلند با نام «پرنسس سیریندورن» شناخته می‌شود و به دلیل فعالیت‌های گسترده خود در حوزه‌های آموزشی، فرهنگی و علمی، نقش قابل توجهی در برنامه‌های توسعه‌ای و عمومی کشور داشته است. وی تحصیلات دانشگاهی خود را در دانشگاه چولالونگ‌کورن دنبال کرد و در حوزه‌های مرتبط با تاریخ و زبان و ادبیات تحصیل کرد. همچنین تحصیلات تکمیلی خود را در زمینه‌های مرتبط با توسعه و زبان‌شناسی ادامه داد. یکی از ویژگی‌های برجسته فعالیت‌های عمومی شاهدخت سیریندورن، توجه ویژه او به آموزش و دسترسی به دانش است. طی سال‌های گذشته، نام او با طرح‌ها و پروژه‌های مختلف آموزشی و اجتماعی، به‌ویژه در مناطق دورافتاده و برای گروه‌هایی که دسترسی محدودتری به امکانات آموزشی دارند، پیوند خورده است. علاقه او به علم و فناوری نیز در بسیاری از فعالیت‌های عمومی و دانشگاهی‌اش دیده می‌شود. به همین دلیل، سخنان او درباره هوش مصنوعی را می‌توان در چارچوب توجه گسترده‌تر او به آموزش، دانش و استفاده از فناوری برای توسعه انسانی و اجتماعی در نظر گرفت.

فناوری در کنار توانایی‌های انسانی

پیام شاهدخت سیریندورن در مراسم دانشگاه تَکسین را می‌توان دعوتی به ایجاد تعادل میان استفاده از فناوری‌های نوین و حفظ توانایی‌های انسانی دانست. هوش مصنوعی می‌تواند فرآیند جست‌وجو، تحلیل و پردازش اطلاعات را سریع‌تر کند، اما استفاده مؤثر از آن همچنان به دانش و قضاوت انسان وابسته است. از این منظر، دانش‌آموختگان باید بتوانند میان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و توسعه دانش و مهارت‌های شخصی خود تعادل برقرار کنند. شاهدخت در پایان تأکید کرد که اگر هوش مصنوعی به شکل آگاهانه، خلاقانه و مسئولانه مورد استفاده قرار گیرد، می‌تواند فوایدی گسترده و پایدار برای توسعه فردی، فعالیت‌های حرفه‌ای و در نهایت پیشرفت کشور به همراه داشته باشد.

سخنان پرنسس سیریندورن در مراسم فارغ‌التحصیلی دانشگاه تَکسین در شرایطی مطرح شده است که هوش مصنوعی با سرعت زیادی در آموزش، محیط‌های کاری و زندگی روزمره در حال گسترش است. پیام اصلی او این بود که فناوری باید در خدمت توانایی‌های انسان قرار گیرد و استفاده از آن نباید جایگزین دانش، تفکر، قضاوت اخلاقی و مهارت‌های فردی شود. به باور وی، نسل جدید فارغ‌التحصیلان باید ضمن شناخت ظرفیت‌های گسترده هوش مصنوعی، مسئولیت استفاده از این فناوری را نیز بر عهده داشته باشند و از آن برای تقویت توانایی‌های خود و ایجاد دستاوردهای پایدار برای جامعه استفاده کنند.

منبع :

• https://thestandard.co/princess-warns-ai-graduates/
• https://www.khaosodenglish.com/tech/2026/09/16/princess-sirindhorn-warns-against-overreliance-on-ai/
• https://thethaiger.com/news/national/princess-sirindhorn-warns-graduates-ai-overuse