مقدمه و ساختار سازمانی KIAS

مرکز مطالعات منطقه اسلامی (Center for Islamic Area Studies - KIAS) در سال ۲۰۰۶ به عنوان یک مؤسسه وابسته به «دانشکده مطالعات منطقه‌ای آسیا و آفریقا (ASAFAS) در دانشگاه کیوتو تأسیس گردید. این مرکز که به عنوان بزرگ‌ترین مرکز پژوهشی تخصصی در زمینه مطالعات اسلامی در غرب ژاپن شناخته می‌شود، از بدو تأسیس نقش کلیدی در توسعه تحقیقات و تربیت نسل جدید محققان ایفا نموده است.

روند شکل‌گیری پروژه‌ها:

۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱: اجرای دو پروژه ملی مؤسسه ملی علوم انسانی ژاپن (NIHU) تحت عنوان کلی «مطالعات منطقه اسلامی.

۲۰۱۶: راه‌اندازی پروژه ۶ ساله نوین NIHU با عنوان «خاورمیانه مدرن (Modern Middle East - MME).

ارتباط با ساختار آموزشی دانشگاه:

در سال ۲۰۰۴، « بخش مطالعات جهانی» در دانشکده ASAFAS تأسیس شد و دوره «مطالعات جهان اسلام» در آن شکل گرفت که پیوندی ارگانیک و تعاملی با پروژه MME و مرکز KIAS دارد.

کادر علمی و انسانی:

کادر اصلی مرکز شامل ۳ استاد کامل و یک استاد میهمان است که با همکاری دانشکده ASAFAS به آموزش و ارائه فرصت‌های پژوهشی به محققان جوان می‌پردازند.

شبکه‌های همکاری دوجانبه و بین‌المللی در دانشگاه کیوتو

مرکز KIAS علاوه بر برنامه‌های اختصاصی خود، با مراکز همسو در دانشگاه کیوتو و نهادهای بین‌المللی همکاری مستقیم دارد:

• مرکز مطالعات جنوب آسیا (CSAS): مرکز برنده پروژه‌های مطالعات منطقه‌ای NIHU
• مرکز «حضاری» برای مطالعات تمدن اسلامی (Hadhari Center) : پروژه مشترک با دانشگاه ملی مالزی (UKM) 
• مرکز مطالعات صوفیه "کنعان رفاعی"    (Kenan Rifai Center for Sufi Studies)  : تأسیس‌شده در سال ۲۰۱۶ با همکاری «مؤسسه مطالعات صوفیه دانشگاه اوسکودار» در ترکیه و "بنیاد کریم" (Kerim Foundation)  در استانبول.

پروژه ملی غرب اسیای نوین  (MME)؛ اهداف و محورهای چهارگانه

۱. موضوع اصلی پروژه (Main Theme):

عنوان محوری پروژه MME عبارت است از: «به سوی جامعه‌ای کثرت‌گرا و چندارزشی: مردم و فرهنگ‌های خاورمیانه در عصر تحولات جهانی.

این پروژه به بررسی نحوه دستیابی افراد در خاورمیانه به اطلاعات، انباشت دانش و استفاده از آن‌ها به عنوان «منبع» (Resource) در عصر تحولات جهانی محیطی، اجتماعی و رسانه‌ای می‌پردازد.

۲. حوزه‌های چهارگانه منابع (Four Groups of Issues):

• منابع فرهنگی (Cultural Resources): میراث فرهنگی، جهان‌بینی‌های شخصی، دین و مادیت.
• منابع طبیعی (Natural Resources): اکوسیستم‌ها، فضاهای زیستی، محیط زیست، منابع انسانی و حکمرانی محیطی.
• منابع فکری (Intellectual Resources): محیط اطلاعاتی، حوزه اجتماعی، دانش سنتی و آموزش.
• منابع انسانی (Human Resources): مسائل مرتبط با سالمندی جامعه، معلولان، زنان/کودکان/جوانان، اقشار ضعیف اقتصادی، اقلیت‌ها و پناهندگان.

شبکه مراکز ۵‌گانه همکار در پروژه MME

پروژه MME از طریق یک شبکه پژوهشی متشکل از ۵ مرکز علمی در سراسر ژاپن و تحت نظارت «کمیته ارتقای پژوهش» (RPC) که سالی دو بار تشکیل جلسه می‌دهد، مدیریت می‌شود:

1. مرکز کیوتو (KIAS - دانشگاه کیوتو

 با محوریت پژوهشی «تشکیل و چالش‌های جریان اصلی-میانه رو در اسلام: مدرن‌سازی منابع فکری و جنبش‌های چندبعدی» به سرپرستی پروفسور یاسوشی توناجا (Yasushi Tonaga). اهداف این مرکز شامل بررسی علماء، صوفیه، رسانه‌های معاصر، حوزه عمومی و اقتصاد اسلامی برای ارائه چارچوب‌های تحلیل دیپلماتیک علیه افراط‌گرایی است.

1. مرکز مینپاکو (موزه ملی مردم‌شناسی):

به عنوان هاب و هسته مرکزی شبکه (Central Hub) که مدیریت کمیته RPC و رویدادهای مشترک را بر عهده دارد.

1. مرکز TUFS (دانشگاه مطالعات خارجی توکیو): به عنوان دفتر جانشین و معاون شبکه (Deputy Office).
2. مرکز جوچی (دانشگاه سوفیا - توکیو).
3. مرکز آکیتا (دانشگاه آکیتا - دانشکده تحصیلات تکمیلی منابع بین‌المللی).

اشتراک‌گذاری پایگاه‌های فرامرزی:

مراکز پنج‌گانه پایگاه‌های میدانی خود در خارج از ژاپن را در اختیار یکدیگر قرار می‌دهند:

مرکز TUFS: دفتر بیروت (لبنان).

مرکز جوچی (سوفیا): دفتر قاهره (مصر).

مرکز آکیتا: مرکز پژوهشی در دانشگاه البحر الاحمر (سودان).

تقویت آموزش دانشگاهی و انتشار بین‌المللی دستاوردها

• همکاری با نهادهای آموزشی: بهره‌گیری از امکانات، آرشیوها و منابع انسانی NIHU، برگزاری دوره‌های تابستانی فشرده، تبادل واحدهای درسی میان دانشگاه‌ها و همکاری با دبیرستان‌ها (از جمله برنامه Super Global High School).

• انتشار دستاوردهای علمی: برگزاری همایش‌ها، سمپوزیوم‌ها و نشست‌های بین‌المللی در داخل و خارج از ژاپن، استفاده از زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، عربی و زبان‌های خاورمیانه در وب‌سایت مرکزی (مستقر در سرورهای موزه مینپاکو) و بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی (SNS).
• منشورات و نشریه علمی مرکز (KIAS Bulletin): در راستای سیاست «ارتقای زیرساخت‌های دانش»، مرکز KIAS علاوه بر مقالات تحلیلی، اقدام به انتشار متونی می‌کند که کمتر در مجلات سنتی پوشش داده می‌شوند؛ از جمله ترجمه و شرح متون اصلی، گاه‌شماری‌های موضوعی، واژه‌نامه‌های تخصصی و کتاب‌شناختی‌های توصیفی.

نشریه بولتن کیاس (KIAS Bulletin):

این نشریه از جلد ۶ (سال ۲۰۱۲) به صورت سالانه منتشر می‌شود.

از جلد ۱۶ (سال ۲۰۲۳)، انتشار این نشریه منحصراً به صورت آنلاین (Online-only) درآمد.

https://kias.asafas.kyoto-u.ac.jp/en/index.html