تشییع جنازه تاریخی و باشکوه خانم خالده ضیاء نخست وزیر پیشین بنگلادش،

تبلیغات  انتخابایی بزرگ برای حزب بی ان پی

تشییع جناره باشکوه و چند صد هزار نفری خانم خالده ضیاء نخست وزیر اسبق و رهبر حزب بی ان پی بنگلادش به رخدادی فراتر از یک تشیع جنازه تبدیل شد و فضای سیاسی بنگلادش در آستانه انتخابات سراسری پارلمانی را تحت تاثیر قرار داد.

خبر درگذشت این سیاستمدار بنگلادشی که بانوی سازش ناپذیر عرصه سیاست بنگلادش لقب یافته بود، روز سه شنبه 9 دی اعلام و پیکر وی روز چهارشنبه 10 دی ماه 1404 - 31 دسامبر 2025 در مقابل پارلمان بنگلادش و خیابان های اطراف با حضور چند هزار نفره مردم این کشور تشییع شد. جنازه خانم خالده ضیاء بیگم در کنار قبر همسرش ژنرال ضیاء الرحمان در محوطه اطراف ساختمان پارلمان این کشور در داکا خاک سپاری گردید.

این رخداد، در آستانه برگزاری انتخابات سراسری پارلمانی بنگلادش که در تاریخ 23 بهمن ماه 1404 - 12 فوریه 2026 خواهد بود، ابعادی متفاوت به خود گرفت و در تاریخ سیاسی بنگلادش به عنوان رخدادی فراتر از یک تشییع جنازه معمولی ثبت شد. از این منظر، نکات و محورهای قابل ملاحظه در باره این رخداد را می توان به شرح زیر مورد اشاره قرار داد :

• این تشییع جنازه باشکوه و تاریخی به نوعی تبلیغات وسیع و گسترده انتخاباتی برای حزب بی ان پی در آستانه انتخابات پارلمانی پیش رو تبدیل گردید و یک مسئله عاطفی و هم دردی با خانواده وی در فوت این رهبر سیاسی را به یک حرکت و تبلیغات حزبی و سیاسی بدل کرد. این رویداد در فضای انتخاباتی کشور، اثر خود را خواهد گذاشت و آراء حزب بی ان پی را افزایش خواهد داد.
• با درگذشت خانم خالده ضیاء رهبر حزب بی ان پی در 4 دهه گذشته، این حزب وارد حیات جدید فعالیت سیاسی خود شد و در بستر و زمینه مساعدی که در مقطع سیاسی کنونی با کنار رفتن رقیبش حزب عوامی لیگ از قدرت، برای آن مهیا شده، می تواند موقعیت خود را در عرصه سیاسی بنگلادش بیش از پیش تحکیم بخشد.
• بنابر قرائن و شواهد موجود، آقای طارق رحمان فرزند خانم خالده ضیاء که چند روز پیش از درگذشت مادر خود و پس از یک اقامت طولانی اجباری چند ساله در لندن وارد داکا شد، رهبری حزب را بطور رسمی بدست خواهد گرفت. قاعدتا این امر با تشکیل مجمع انتخاب رئیس یا رهبر حزب در روزهای آینده محقق خواهد شد. طارق رحمان در مدتی که خانم خالده ضیاء در بستر بیماری بود، جانشینی مادرش را در رهبری حزب عهده دار بود و عملا حزب بی ان پی را رهبری می کرد.
• با درگذشت خانم خالده ضیاء و تشییع جنازه تاریخی و باشکوه او، سرنوست دو بانوی سیاستمدار بنگلادشی (  وی و رقیب سنتی او در عالم سیاست خانم شیخ حسینه رهبر حزب عوامی لیگ) که در طول چند دهه گذشته رهبری و حاکمیت کشور بنگلادش را در دست داشتند و به عنوان دو رقیب سیاسی در مقابل هم بودند، خود بخود در اذهان عمومی محل مقایسه قرار می گیرد. خانم شیخ حسینه سیاستمدار طرفدار هند و رهبر حزب عوامی لیگ در تابستان سال گذشته در نتیجه اعتراضات مردمی از قدرت ساقط شد و به هند فرار کرد و یک ماه پیش از سوی دادگاه عالی این کشور به اعدام محکوم شد. ولی خانم خالده ضیاء که در چند سال گذشته در زندان و یا در حصر خانگی از سوی خانم شیخ حسینه نخست وزیر سابق بود، با سقوط وی از حصر و زندان آزاد و به عرصه سیاسی کشور برگشت و با تشییع جنازه ای باشکوه، محبوبیتی بالا در حافظه تاریخی بنگلادش یافت.
• مظلومیت خانم خالده ضیاء در اذهان خیلی از مردم بنگلادش که طی چند سال گذشته از سوی دولت خانم شیخ حسینه در زندان و حصر قرار داشت، برگ برنده ای برای خانواده و حزب وی در شرائط سیاسی کنونی شده و محبوبیت شخص او و جایگاه حزبش را تقویت کرده است. دولت خانم شیخ حسینه در چند سال گذشته بقدری عرصه را بر خانم خالده ضیاء و حزب او تنگ کرده بود که حتی در شرائط سخت بیماری او را همچنان در حصر خانگی و بیمارستان نظامی نگه داشت و اجازه نداد برای درمان به خارج از کشور اعزام شود.
• برآوردها و پیش بینی های موجود حکایت از آن دارد که در فضای انتخاباتی آینده، حزب بی ان پی جایگاه برتر دارد و نسبت به سایر احزاب از شانس زیادی برای کسب پیروزی برخوردار است. علی رغم برخی گمانه زنی های پیشین مبنی بر احتمال انشقاق و انشعاب درونی در حزب بی ان پی در صورت فوت خانم خالده ضیاء، روند رخدادها و فضای عمومی کشور نشان داد که این گمانه زنی مقرون به صحت نبوده و موقعیت حزب بی ان پی نه تنها متزلزل نشد بلکه با تشییع جنازه میلیونی خانم خالده ضیاء تقویت هم گردید.
• با این حال نباید از نظر دور داشت که علی رغم فضا سازی و تبلیغات انتخاباتی خوبی که برای حزب بی ان پی و شخص طارق رحمان که هم اکنون پس از درگذشت مادر خود خانم خالده ضیاء عملا در راس حزب قرار گرفته است، صورت گرفت، ولی شرائط دشوار سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بنگلادش، چشم انداز همواری برای حزب بی ان پی در صورت پیروزی در انتخابات آینده و بدست گیری قدرت قرار نمی دهد. مشکلات اقتصادی و فساد گسترده اداری در داخل کشور که سیستمی شده است و تنش با هند در عرصه سیاست خارجی که مسئله و مشکل پیچیده ای برای داکا است، مسیر حرکت حزب پیروز و دولت آینده را دشوار و پر پیچ و خم کرده است. در چنین شرائطی فائق آمدن بر مشکلات انباشته داخلی بنگلادش و بر آوردن توقعات و نیازهای مردم امری دشوار و زمان بر است و هیچ حزبی در یک یا دو دوره قرار گرفتن در راس حاکمیت، نمی تواند همه آنها را حل و فصل نماید.