-
نگاهی به زندگی و آثار ترانه سرای هندی اهل راولپندی
آنند بخشی که در شهر راولپندیِ پاکستان چشم به جهان گشود، پس از تقسیم شبهقاره به هند مهاجرت کرد. با ورود به جوانی به ارتش پیوست، اما علاقه به نوشتن از همان آغاز در وجودش ریشه داشت. هرگاه پیش از پخش ترانهای از رادیو، نام شاعر آن اعلام میشد، در دل آنند بخشی نیز این آرزو شکل میگرفت که روزی نام…
-
صادق سرمد ؛ شاعر پیوند دهنده ایران و پاکستان
در سال ۱۹۵۰ میلادی بهعنوان ملکالشعراء به دعوت پاکستان به این کشور سفر کرد و در طی این سفر، که با پذیرایی گرم مقامات و محافل ادبی پاکستان همراه بود، اشعاری سرود که در تجدید و تحکیم روابط ادبی ایران و پاکستان فصلی تازه گشود.
-
اقبال حسین: نقاشِ حقیقتِ عریان
حسین در آثارش از ارائه «تفسیر اخلاقی» پرهیز میکرد. نگاه او "Unsentimental" (عاری از احساساتگرایی) و "Uncompromising" (سازشناپذیر) بود. او معتقد بود که حقیقتِ عریانِ رنج، خود به تنهایی دارای شکوهی است که نیاز به تزیین ندارد.
-
پژوهشی درباره زندگی نامه، شرح احوال و آثار آفرین لاهوری
آفرین به خاطر توانایی در خیالپردازی ادبی، آفرینش مضمونهای نو، و ترکیب عارفانهٔ عشق و حقیقت شناخته میشود، و آثارش در منابع ادبی نظیر تاریخهای ادبی شبهقاره، تذکرهها و فهرست نسخههای خطی، همواره مورد استناد قرار گرفتهاند.
-
زندگی و اشعار حکیم عینی
حکیم عینی تحصیلات ابتدایی خود را در مکتبهای قدیم آغاز کرد و در همان دوران به فراگیری قرآن کریم، حدیث شریف، صرف و نحو زبان عربی، و نیز زبان، تاریخ و ادب فارسی پرداخت.
-
زندگی و آثار اشرف علی تهانوی
اشرف علی، دانشمندی دینی، صوفی، واعظ و نویسندهای برجسته بود و آثار فراوانی در موضوعات مختلف از جمله تفسیر، حدیث، منطق، کلام، عقاید و تصوف از خود به یادگار گذاشت. وی از شیفتگان مولوی بود و در مجالس وعظ خود از ابیات مثنوی معنوی فراوان بهره میبرد. بیشتر آثار او به زبان اردو نگاشته شده است.
-
ریشه ایرانی شخصیت های شبه قاره
نگاهی به زندگی و آثار سید خیرالدین ابوالمعالی کرمانی لاهوری (۹۶۰–۱۰۲۴ ق)
خاندان ابوالمعالی اصالتاً از کرمان بودند. در آغاز قرن دهم هجری به هند کوچ کردند و در پنجاب مستقر شدند. این خاندان با طریقت قادریه ارتباطی عمیق داشت و چند نسل در عرفان و حدیث فعال بودند. ابوالمعالی از نخستین شاعرانی است که شطحیات عرفانی را در شعر فارسی لاهور رواج داد.
-
معرفی شخصیت ها
نگاهی به زندگی و آثار سید ابوالقاسم رضوی قمی لاهوری (۱۲۴۹ ـ ۱۳۲۴ ق)
ابوالقاسم بن حسین بن نقی رضوی تقوی لاهوری، فقیه، متکلم و مفسر ایرانیالاصل و شیعیمذهب هندی بود. وی، از سادات حسینی و از خاندانهای علمی–بازرگانی مهاجر از ایران به شبهقاره بود. جد چهارم او، سید حسین قمی، از قم به کشمیر مهاجرت کرد و در آنجا به تجارت پرداخت. این سنت تا چند نسل ادامه یافت و پدرش…
-
عزیز میان — شکوهِ قوالی در سرزمین ایران
آخرین برنامه عزیز میاں در شهر قم برگزار شد؛ برنامهای که واپسین اجرای زندگی او بود. پس از زیارت حرم حضرت معصومه، با چشمانی اشکبار دعا کرد و سپس قوالی اجرا نمود. هنگام ذکر مظلومان کربلا، خود و تمام حاضران به گریه افتادند. با وجود بیماری شدید، با خشوع کامل منقبت خواند. وقتی این بیت را خواند،…
-
برگزاری سی و یکمین درگذشت شاعره برجسته زبان اردو، زبان ملی پاکستان
پروین شاکر شاعره برجسته پاکستان
پروین شاکر زن شاعر پاکستانی و کارمند دولت پاکستان بوده است. وی به خاطر اشعارش که به ادبیات اردو جلوه ای فمینیستی بخشید، شناخته می شود. از زمان مرگ او در جوانی در یک تصادف جاده ای، «جشنواره ادبیات اردو پروین شاکر» هر ساله در شهر اسلام آباد در پاکستان به یاد او برگزار می شود. پروین شاکر…
-
فیض احمد فیض: شاعر برجسته پاکستان
او از مهمترین شاعران معاصر اردو است که توانست میان سنت و نوآوری، و میان رمانتیسم و رئالیسم، پیوندی بدیع برقرار کند۔ قدرت تصویرسازی، زبان موسیقایی و عمق احساس، جایگاه او را در تاریخ شعر اردو ماندگار ساخته است۔
-
ذکر شاعر نامدار زبان فارسی، بیدل
زمانهٔ بیدل دورهٔ اقتدار مغولان بر شبهقاره بود؛ هنگامی که زبان فارسی در اوج شوکت و اعتبار قرار داشت و اردو هنوز در گهوارهٔ کودکی بود. دیوان بیدل در ادبیات فارسی در کنار گلستان سعدی، مثنوی معنوی و دیوان حافظ جایگاهی بلند دارد.
-
آشنایی با پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی در پاکستان
نگاهی به زندگی و آثار ظهورالدین احمد
دکتر ظهورالدین احمد (۲۰۱۴–۱۹۱۴) از برجستهترین و معتبرترین پژوهشگران بینالمللی زبان و ادبیات فارسی در پاکستان به شمار میرود. گسترهٔ کارنامهٔ علمی او از نگارش و تصحیح نسخههای خطی گرفته تا تألیف دهها کتاب در زبانهای فارسی، اردو و انگلیسی را دربرمیگیرد. شاهکار عظیم او، مجموعهٔ ششجلدی ’’ادبیات…
-
معرفی علمای مشهور پاکستان
علامه عبدالعلی هروی طهرانی؛عالِمی فراتر از مرزها
علامه شیخ عبدالعلی هروی طهرانی( 1341-1277قمری) فرزند شیخ احمد، یکی از چهرههای علمی ـ معنوی برجسته در دنیای اسلام ابتدای قرن بیستم است که فعالیت وی بین مرزهای جغرافیایی خراسان (هرات)، ایران و شبهقاره گسترده شد. او بهواسطه ترکیبِ جامعی از علوم نصیّ و عرفانی و نیز مهارتهای زبانی و آموزشی،…
-
زندگی کبیر بیدی، بازیگر لاهوری سینمای جهان
با تقسیم هند در سال ۱۹۴۷، خانوادهٔ بیدی به کشمیر رفتند. بخشی از کودکی کبیر در آنجا گذشت، سپس خانواده راهی هند شد. کبیر در مدرسهٔ «آنتی گاوبا» ثبتنام شد، جایی که با پسران ایندیرا گاندھی، راجیو و سانجای، دوستی پیدا کرد. مدتی در DPS، سپس در کالج مشهور «شروود» در نینیتال، و سرانجام در کالج معتبر…
-
بیگم شائسته اکرام الله (۲۰۰۰–۱۹۱۵):
زن مسلمان پیشگام و مبارز راه آزادی پاکستان
در سال ۱۹۴۵، دولت بریتانیا از او دعوت کرد تا نماینده هند در کنفرانس روابط اقیانوس آرام باشد، اما محمد علی جناح از او خواست تا این پیشنهاد را رد کرده و به عنوان نماینده "مسلم لیگ" سخنرانی کند. این درخواست شخصی از سوی جناح، آغاز ورود رسمی او به دنیای سیاست تحت پرچم لیگ بود.
-
سمینه بیگ: ابرزنِ کوهنورد پاکستان
نخستین دستاورد جهانی بزرگ او در سال ۲۰۱۳ رقم خورد؛ زمانیکه بهعنوان جوانترین زن پاکستانی موفق به فتح اورست ــ بلندترین کوه جهان ــ شد.
-
پیر محمد کرمشاه الازهری: دانشمند، فقیه و روشنایی امت
پیر محمد کرمشاه الازهری، مشهور به لقب افتخاری «ضیاءالامت»، از برجستهترین علمای دین، فقها و اولیای صوفی قرن بیستم در شبهقارهٔ هند بهشمار میرود. میراث چندوجهی او ــ از دانش دینی و قضاوت شرعی گرفته تا ارشاد معنوی و اصلاحات آموزشی ــ همچنان بر چشمانداز فکری و روحی پاکستان و جهان اسلام تأثیری…
-
معرفی اشخاص مشهور پیشاور
اجمل ختک: شاعرو سیاستمدار نامدار پشتون
تاریخ معاصر جنوب آسیا آکنده از شخصیتهایی است که در عین حال که شاعر یا ادیب بودند، در عرصه سیاست و اجتماع نیز نقشی محوری ایفا کردند. یکی از این چهرههای کمنظیر اجمل خان ختک است؛ شخصیتی که هم در میدان شعر و ادبیات پشتو و اشعار پشتو تحت تاثیر زبان فارسی قرار گرفته و هم در سپهر سیاست پاکستان…
-
نخستین زن مسلمان پاکستانیتبار در مقام وزیر کشور بریتانیا
شبانه محمود در سال1980 در بیرمنگام متولد شد. ریشه خانوادگی او به منطقه میرپور در کشمیر تحت اداره پاکستان بازمیگردد.
-
صوفی آسورام فقیر: سنت مشترک پاکستان و هند — گواهی بر کثرتگرایی، عرفان و همزیستی
صوفی آسورام فقیر (۱۸۵۴–۱۹۴۱) شخصیتی نادر بود که زندگی و اشعارش نمایانگر میراث معنوی مشترک میان پاکستان و هند است. او در خانوادهای هندو از طبقه برهمن خطری در هالای قدیم (اکنون در ناحیه ماتیاری، سند) متولد شد. تعهد عمیق او به معرفت روحانی باعث شد تا ارزشهایی را از هر دو سنت عرفانی هندویی و…
-
بنیانگذار راولپندی "بهاپا راول" چه کسی بود؟
کسی میداند که نام این شهر به یک پادشاه (بهاپا راول) هندو ملیگرا برمیگردد که با شجاعت سلطنت مهاجمان خارجی در هند را از میان برداشت. این پادشاه، با ایجاد ارتشی مشترک از دولتهای کوچک هند، پس از حملهی محمد بن قاسم، حکمرانان غیرمحلی را تا قندهار و ایران تعقیب و از مرزهای هند بسیار دور راند. او…
-
داستان زندگی بازیگر بالیوود؛ از راولپندی تا بمبئی
تقسیم هند در سال ۱۹۴۷، بلراج را از ریشههایش جدا کرد. مانند میلیونها نفر دیگر، مهاجرت کرد و خانهها و خاطرات راولپندی را پشت سر گذاشت. اما در میان زرقوبرق پرآشوب دنیای سینمای بمبئی، عطر خاکی پُتهوهار او را هرگز ترک نکرد. او آرزو داشت بازگردد—نه فقط در خاطره، بلکه با تمام وجود.
-
شعر حافظ از منظر نیچه و اقبال
چه چیزی در شعر حافظ بود که نیچه آن را ستودنی یافت، آن هم شاعری از فرهنگی و سنتی دیگر؟ و در مقابل، چرا علامه اقبال حافظ را چنان سخت نقد کرد که در برابر واکنش شدید علما و نویسندگان بزرگ مسلمان ناچار شد این انتقاد را از آثار بعدی خود حذف کند؟
-
از پیشاور تا بالیوود: میراث راج کاپور
از بازار قصهخوانی پیشاور تا شهرت جهانی، راج کاپور به عنوان بزرگترین شومن هند برخاست و با دیدگاه، هنر و قلب خود سینما را شکل داد
-
پلی میان فرهنگها: سهم علمی دکتر مقصود جعفری در شعر و ادبیات فارسی
مجموعه فارسی برجسته دکتر جعفری با عنوان "حلقه زنجیر" نشان از تسلط استادانه او بر قالبهای کلاسیک شعر فارسی دارد که با حساسیتهای مدرن درهمآمیختهاند. این کتاب که نخستینبار در سال ۱۹۸۹ و سپس در سال ۱۹۹۷ توسط مجلس فارسی اسلامآباد منتشر شد، گواهیست بر دلبستگی مادامالعمر او به زبان فارسی و…
-
مولانا مهندس «محمد علی مرزا» منادی وحدت امت اسلامی در پاکستان
مهندس محمد علی مرزا عالم دینی شناختهشده در پاکستان با بیش از سه میلیون نفر دنبال کننده در فضای یوتیوب، در مقطع فوق لیسانس رشته مهندسی مکانیک تحصیل کرده است. وی از مدافعان محور مقاومت از جمله حزب الله لبنان و انصار الله یمن و نیز از منادیان وحدت امت اسلامی در پاکستان است که همواره با عقاید…
-
معرفی اشخاص مشهور پیشاور
میرزا رضای همدانی(ادیب و شاعر پارسی گوی پیشاور)
میرزا رضا حسین همدانی فرزند منشی مهدی حسین، از خاندان میر سید علی همدانی است که نیای وی با یارانش از همدان به کشمیر کوچید. در ۲۵ دسامبر ۱۹۱۰ در پیشاور به دنیا آمد و در ۱۰ جولای ۱۹۹۹ در همان شهر چشم از جهان فروبست. وی فارسی پژوه و شاعر فارسی گوی پاکستانی است. ازکودکی به آموزشهای دینی پرداخت…
-
پارسیهای راولپندی؛ از کجا آمدند و به کجا رفتند؟
ورود پارسیان به راولپندی زمانی آغاز شد که انگلیسیها در سال ۱۸۴۹ بزرگترین پادگان هند را در اینجا بنا کردند. گفته میشود که آنان از لاهور و بمبئی برای تجارت به راولپندی آمدند. طبق سرشماری ۱۸۵۵، جمعیت شهر ۱۵,۹۱۳ نفر بود که در سال ۱۸۹۱ به ۷۳,۷۹۵ نفر افزایش یافت (بر اساس گزیته راولپندی ۱۹۱۰).…
-
زنان تاریخ ساز پاکستان
در طول تاریخ پاکستان، زنان به طور مداوم مرزها را شکستهاند و به موفقیتهایی چشمگیر در زمینههایی دست یافتهاند که به طور سنتی در انحصار مردان بودهاند. از رهبری سیاسی و خدمت نظامی تا فناوری، ورزش و کنشگری، این زنان پیشگام نه تنها تاریخساز شدند، بلکه الهامبخش نسلهای آینده برای برخاستن، رهبری…