برخی از روانشناسان نسبت به افزایش نابرابری جنسیتی در ماه­های اخیر هشدار می‌دهند. به گفته آنها، این پدیده پیامدهای عمیق و مخربی بر سلامت روانی و جسمانی دختران گذاشته است. به باور روان‌شناسان نابرابری جنسیتی در خانواده، یکی از پایدارترین شکل های بی‌عدالتی اجتماعی در افغانستان است؛ پدیده‌ای که نه‌ تنها به تفاوت نقش‌ها محدود نمی‌شود، بلکه بازتابی از توزیع ناعادلانه‌ قدرت، فرصت‌ها و حق تصمیم‌گیری در سطح خانواده است.

سمیرا اطهر، روان‌شناس، هشدار می‌دهد که نابرابری جنسیتی در ماه­های اخیر در کشور افزایش یافته است. به گفته او، خانواده‌ها برای پسران خود ارزش بیشتری قائل هستند و بیشتر روی آنان سرمایه‌گذاری می‌کنند.

بانو اطهر می‌گوید: "بیش‌تر خانواده‌ها به دختران خود توجهی ندارند. حتی در برخی خانواده‌ها، داشتن دختر بیشتر مایه ننگ دانسته می‌شود و خانواده‌ها از داشتن دختر احساس ناخوشنودی می کنند. دختران در تصمیم‌گیری‌ها حق اظهارنظر ندارند. این تفاوت‌ها بیش‌تر در خانواده‌هایی دیده می‌شود که بی‌سواد هستند یا از آموزه‌های دینی آگاهی کافی ندارند. این تفاوت‌ها باعث استرس و افسردگی می‌شود و حتی در مواردی، دختران دست به خودکشی زده‌اند. تبعیض جنسیتی در شهرستان‌های دوردست و استان­های کشور بیشتر است."

عبدالجلال امرخیل، روان‌شناس دیگری، می‌گوید که تبعیض میان دختران و پسران در خانواده‌ها می‌تواند پیامدهایی فراتر از رفتارهای روزمره داشته باشد. به گفته او، هنگامی که یک کودک به‌دلیل جنسیت خود از محبت، فرصت‌های آموزشی، آزادی متناسب با سن یا حق مشارکت در تصمیم‌گیری‌ها محروم می‌شود، ممکن است احساس ارزشمندی، امنیت عاطفی و اعتمادبه‌نفس او آسیب ببیند.

این روان‌شناس می‌گوید: "همچنین، تربیت پسران با این تصور که آنان از حقوق و امتیازات بیش‌تری برخوردارند یا نباید احساسات خود را نشان دهند، می‌تواند بر رشد عاطفی آنها و کیفیت روابط آینده­شان تأثیر منفی بگذارد. خانواده نخستین محیطی است که کودک در آن معنای احترام، عدالت اجتماعی، مسئولیت‌پذیری و روابط انسانی را می‌آموزد. اگر کودکان در همین محیط با تبعیض روبه‌رو شوند، ممکن است این الگوها را در روابط اجتماعی خود نیز بازتولید و تکرار کنند. دختران برای ارزشمند بودن نیازی ندارند که شبیه پسران باشند و پسران نیز برای قوی بودن مجبور نیستند احساسات خود را پنهان کنند. هر دو به فرصت رشد، احترام، امنیت روانی و تربیتی عادلانه نیاز دارند."

سمیرا صدیقی، روان‌شناس دیگر نیز نسبت به افزایش نابرابری جنسیتی در خانواده‌ها هشدار می‌دهد: "نابرابری جنسیتی در گام نخست، اعتمادبه‌نفس کودک را کاهش می‌دهد. هنگامی که خانواده، به‌عنوان نخستین محیط شکل‌گیری شخصیت کودک، به شخصیت و جنسیت او احترام نمی­گذارد، در واقع زمینه تضعیف اعتمادبه‌نفس او را فراهم می‌کند. از دیگر پیامدهای نابرابری جنسیتی، الگوبرداری نادرست است؛ به‌گونه‌ای که کودکان ممکن است از هویت و شخصیت واقعی خود فاصله بگیرند و از برادران‌شان، که مورد تأیید و توجه بیش‌تر خانواده قرار دارند، الگوبرداری کنند. این وضعیت می‌تواند به تضعیف شخصیت دختران نیز بینجامد. استعدادهای دختران در بسیاری از خانواده‌ها به‌دلیل جنسیت‌شان سرکوب می‌شود؛ مسئله­ای که به‌تدریج به سلامت روانی آنها آسیب می رساند".

محمداللّه بلوچ، روان‌شناس، می‌گوید که در شرایط کنونی، تعصب جنسیتی علیه دختران در کشور به یک آسیب اجتماعی تبدیل شده است. به گفته او، این آسیب پیامدهایی چون فرار دختران از خانه، ازدواج‌های اجباری، افزایش خشونت‌های خانوادگی، کاهش محبت و رفتار عادلانه، توهین و تحقیر، خشونت روانی و در نهایت، شکل‌گیری افکار خودکشی در میان دختران و اقدام به پایان دادن به زندگی را در پی دارد.

این روان‌شناس می‌گوید: "تعصب یا همان نابرابری جنسیتی، وضعیتی است که در آن یک جنس از حقوق، خواسته‌ها و نیازهای خود برخوردار می‌شود، اما جنس دیگر از دست‌یابی به این حقوق و نیازها محروم می‌ماند."

منبع: روزنامه هشت صبح

تاریخ:۱۹/۰۷/۱۴۰۵

لینک:

https://8am.media/fa/gender-discrimination-in-afghanistan-psychologists-girls-pushed-to-the-brink-of-mental-breakdown-by-family-pressure/