-
فلسفه اقبال ؛ ماهیت و اهمیت آن
اما پرسش این است: ماهیت خودِ فلسفه چیست و چرا به آن نیاز داریم؟ افزون بر این، چرا اندیشه اقبال در قالب یک نظام فلسفی شکل گرفته است؟ چرا اقبال تمام اندیشه‌های خود را بر یک اندیشه واحد بنا نهاده است؟ آیا این رویکرد ضرورتی اساسی داشته یا صرفاً امری اتفاقی بوده است؟ اما وجه تمایز اقبال از دیگر…
-
تنوع قومی، میراث تاریخی و جلوه‌های اجتماعی درپاکستان
در میان عناصر تاریخی مؤثر بر فرهنگ پاکستان، میراث زبان و فرهنگ فارسی جایگاه ویژه‌ای دارد. فارسی برای قرن‌ها یکی از زبان‌های مهم ادبی، فرهنگی و اداری شبه‌قاره هند بود و تأثیر آن همچنان در زبان اردو، ادبیات، شعر، نام‌های اشخاص، اصطلاحات رسمی، معماری و فرهنگ عمومی پاکستان مشاهده می‌شود. بخش مهمی…
-
خاستگاه زبان اردو و روند تکامل آن
واژه «اردو» از زبان ترکی گرفته شده و به معنای ارتش یا اردوگاه است. در زبان‌های اسکاندیناوی، واژه «Urth» به معنای گردهمایی است؛ در زبان لاتین، واژه «Horde» به معنای مردم کوچ‌نشین است؛ و در زبان آریایی، واژه «Urd» به معنای جامعه انسانی است. تا ربع پایانی قرن هجدهم، زبان اردو با نام‌های هندوی،…
-
خواجه غلام فخرالدین سیالوی و شعر فارسی او
خواجه غلام فخرالدین سیالوی در چهار زبانِ اردو، فارسی، پنجابی و عربی با روانی شعر می‌سرود و در اشعارش نمونه‌هایی از هر چهار زبان یافت می‌شود. او از شاعرانِ برجستهٔ عصرِ خویش به‌شمار می‌رفت و بیشتر به نعت، منقبت، غزل، قطعه و رباعی می‌پرداخت. اشعارش آمیزه‌ای از ذوقِ عارفانه و عاشقانه است که در…
-
الگوهای زبانی مشترک در ادبیات صوفیانه پنجابی و فارسی
به طور عمده، اهداف این پژوهش کاوش در الگوهای زبانی مشترکی است که در ادبیات صوفیانه زبان‌های پنجابی و فارسی رخ می‌دهند، و همچنین بررسی اینکه چگونه این الگوها توسط شاعران صوفی برای انتقال حقایق معنوی به کار گرفته می‌شوند. پرسش‌های پژوهش عبارتند از: الگوهای زبانی مشترکی که در ادبیات صوفیانه زبان‌های…
-
تصویر ایران نزد نویسنده بزرگ پاکستان
ما مسلمانان شبه‌قاره باید حتماً به یاد داشته باشیم که تمام داشته‌های فرهنگی، ادبی و فلسفی ما، کاملاً از ایران ریشه گرفته است. تمام فرهنگ ما، شعر ما و اندیشه ما از ایران آمده است؛ مینیاتورها، قصه‌ها و داستان‌های ما نیز از آنجا آمده‌اند. شما خودتان می‌دانید که حتی زبان رسمی ما تا زمان حکومت رنجیت…
-
آمیت رانجان، مداخله‌ای علمی و جدید در مطالعه هندِ مغولی و سیاست‌های زبانی آن را بررسی می‌کند
آنچه زبان سانسکریت برای مغولان معنا کرد
کسانی که با مغولان به زبان سانسکریت تعامل داشتند، یا برهمن بودند یا جین. آدری تروشکه درباره ورود آنان به دربار می‌نویسد: «در دهه‌های 1560 و 1570، اندیشمندان سانسکریت از سراسر شبه‌قاره برای نخستین بار وارد دربار مرکزی شدند. تعداد محدودی از آنان با دعوت مستقیم پادشاه وارد دربار سلطنتی شدند، در…
-
مجموعه شعری "نغمه‌زار" حفیظ جالندری
حفیظ جالندهری هم در نظم و هم در نثر دست به قلم برد، اما از منظر شعر، در کنار اثر چهار جلدی‌اش «شاهنامه اسلام» (چاپ‌شده در سال‌های: ۱۹۲۸، ۱۹۳۲، ۱۹۴۱ و ۱۹۴۷ میلادی)، در هر چهار مجموعه شعری او یعنی «نغمه‌زار» (۱۹۲۵م)، «سوز و ساز» (۱۹۳۲م)، «تلخ‌آب…
-
زندگی و آثار ادبی " اسد ملتانی "
به باور برخی پژوهشگران، اسد مولتانی در شمار معدود شاعرانی است که پس از اقبال توانستند شعر هدفمند و ملی را با صراحت اندیشه و استواری بیان همراه سازند. آثار پژوهشی او نیز موضوعاتی چون تأثیر زبان بر مذهب، املای درست اردو، و مسائل ادبی و تاریخی را دربرمی‌گیرد.
-
"جگن نات آزاد " شاعر و ادیب فارسی اهل راولپندی
علاقهٔ جدی او به زبان و ادبیات فارسی سبب شد برای ادامهٔ تحصیل راهی لاهور شود؛ شهری که در آن زمان یکی از مهم‌ترین مراکز علمی و ادبی شبه‌قاره به شمار می‌رفت. آزاد در لاهور در رشتهٔ ادبیات فارسی به تحصیل پرداخت و در سال ۱۹۴۲م موفق به اخذ مدرک «فارسی آنرز» و در سال ۱۹۴۴م مدرک کارشناسی ارشد زبان…
-
زبانی که پشت سر گذاشتیم _ زبان پنجابی
در اینجا، خط فارسی معروف به شاه‌مکهی چندان توسعه نیافته است و پنجابی‌های تحصیل‌کرده همه این موارد را بسیار روستایی و در نتیجه نشانه‌ای از عقب‌ماندگی می‌دانند. این همان واقعیتی است که آنان تلاش کرده‌اند از آن فرار کنند و به جهانی درخشان راه یابند؛ جهانی که در آن، اردو و در نهایت انگلیسی به ابزارهای…
-
منطق الطیر عطار بر بوم نقاش پاکستانی
این روزها به نظر می‌رسد جامعه خلاق بار دیگر انرژی تازه‌ای برای برجسته ساختن ارتباط متقابل هنرهای زیبا و ادبیات پیدا کرده است. هنرمند برجسته، فرخ شهاب، یکی از این افراد است. شیفتگی او به منظومه بلند «منطق‌الطیر» سروده شاعر فارسی‌زبان قرن دوازدهم، فریدالدین عطار، او را به خلق نقاشی‌های چشمگیری…
-
اهداف و روش‌های آموزش زبان فارسی در دارالعلوم دیوبند
از آنجا که مادر حقیقی زبان اردو، فارسی است، دانستن زبان فارسی نیز مهم است و برای پاسداری از اردو، پاسداری از زبان فارسی تا حد زیادی ضروری است. به همه این دلایل، دارالعلوم دیوبند زبان و ادبیات فارسی را جزئی از برنامه درسی خود قرار داده است.
-
ترویج و آموزش زبان‌های شرقی در پاکستان
در شبه‌قارهٔ هند و پاکستان، طی چندین قرن، کودکان از همان آغاز با آثار فارسی چون گلستان، بوستان و کریما به شیوهٔ خوش‌نویسی آشنا می‌شدند و از همان ابتدا با کلام مولانا روم، حافظ شیرازی، شیخ سعدی، فردوسی، غالب، امیر خسرو و علامه اقبال انس می‌گرفتند۔ هرچند امروزه به‌سبب گسترش تلفن همراه و اینترنت،…
-
’’ترجمه های متون فارسی به زبان‌های پاکستانی‘‘
کتاب ’’ترجمهٔ متون فارسی به زبان‌های پاکستانی‘‘ تألیف پژوهشگر و نسخه‌شناس برجسته، اختر راهی، یکی از مهم‌ترین آثار کتاب‌شناختی و تاریخ‌نگارانه در حوزهٔ مطالعات فارسی در شبه‌قاره به‌شمار می‌آید. این اثر با بازنویسی و انتشار مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان (اسلام‌آباد)، در سال ۱۳۶۵ هجری شمسی…
-
زنده باد کتابخانه
کتابخانه‌ها نه‌تنها از فناوری عقب نمانده‌اند، بلکه همراه با آن تغییر کرده‌اند. آنها دیگر فقط ساختمان‌هایی پر از قفسه‌های کتاب نیستند. امروزه کتابخانه‌ها فضاهایی ترکیبی هستند که مجموعه‌های سنتی را در کنار منابع دیجیتال قرار می‌دهند؛ از کتاب‌های الکترونیکی و مجلات علمی آنلاین گرفته تا اینترنت…
-
نخستین شاعر هندوِ فارسی‌گو در هند مغولی؛ میرزا رای منوهر داس توسنی
رای منوهرداس توسنی شاعر و نویسنده پارسی‌گوی هندو در قرن یازدهم هجری بود. او به عنوان یکی از نخستین شاعران هندو که به زبان فارسی شعر سروده و از فنون ادبی بهره برده است، شناخته می‌شود.
-
جشنواره فیلم اروپا در شورای ملی هنرهای پاکستان
جشنواره فیلم اروپا که فعالیت خود را با یک نمایش فیلم آغاز کرده بود، اکنون به یک رویداد دو روزه و چندشهری تبدیل شده است که در آن فیلم‌های برنده جوایز اروپایی و آثار فیلمسازان پاکستانی برای مخاطبانی متنوع از جوانان و دانشجویان به نمایش درآمد و فضای جشنواره نیز برای خانواده‌ها، دانشجویان و علاقه‌مندان…
-
شیخ محمد ایوب گورداسپوری؛ شاعر فارسی گوی پاکستانی
مرا کاری نباشد با مقامی که من بر مرکب دوران سوارم من آن چنگم که از یک ضرب مضراب هزاران نغمه بر خیزد ز تارم
-
هوش مصنوعی؛ موضوعی تازه اما جدی در صنعت فیلم و سریال ترکیه
هوش مصنوعی به‌تدریج به یکی از محورهای مهم صنعت فیلم، سریال و انیمیشن ترکیه تبدیل شده و با ورود نهادها و شرکت‌های بزرگ به پروژه‌های مبتنی بر این فناوری، از مرحله بحث نظری به تجربه عملی رسیده است.
-
نمایشگاه بین‌المللی کتاب عربی استانبول؛ حرکت از یک نمایشگاه محدود به دیپلماسی فرهنگی تعاملی
یازدهمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب عربی استانبول با حضور بیش از ۳۰۰ ناشر از بیش از ۳۰ کشور، از ۱۵ تا ۲۳ اوت ۲۰۲۶ در مرکز نمایش و هنر اوراسیا برگزار شد؛ رویدادی که در کنار عرضه کتاب، میزبان برنامه‌هایی در حوزه ترجمه، حقوق نشر، نشست‌های فکری و فرهنگی و معرفی ظرفیت‌های نشر عربی در ترکیه بود.
-
میراث چهارصدساله در پیراهن های سنتی و قالین‌ها، گزارشی جالب
از نظر تاریخی، ارتباط هنرهای مغولی و فارسی زمانی بیش از پیش مستحکم شد که پادشاه مغول، همایون، به ایران رفت و پس از تحت تأثیر قرار گرفتن از سبک زندگی سلطنتی و هنرهای آنجا، شماری از برجسته‌ترین هنرمندان فارسی را همراه خود به هند آورد؛ هنرمندانی که تأثیر عمیقی بر هنر و طراحی اولیه مغولی گذاشتند.
-
پاکستان زبان فارسی را به عنوان یکی از زبان‌های خود از دست داد.
علامه اقبال که می‌گوییم خواب ساختن پاکستان را دید، ۷۰ درصد اشعارش به زبان فارسی است. در کجای دنیا مردمی یافت می‌شوند که زبانی را که بزرگ‌ترین شاعرِ نمادین‌شان (Iconic) به آن شعر سروده است، به فرزندان خود یاد ندهند؟
-
مدارس دولتی همچنان انتخاب اول پاکستانی‌ها
اکثریت کودکان محصل پاکستانی (۶۲ درصد) در مدارس دولتی تحصیل می‌کنند؛ سهم مدارس خصوصی در مناطق شهری (۴۳ درصد) و در میان خانواده‌های دارای تحصیلات عالی (۵۹ درصد) به بالاترین سطح می‌رسد — نظرسنجی گالوپ و گیلانی
-
آموزش مدرسه‌ای در پاکستان از نگاه والدین
به‌طور کلی، ۹۰ درصد والدین از مدرسه فرزندان خود رضایت دارند که از این میان، ۶۰ درصد اعلام کردند «بسیار راضی» هستند. بیشترین میزان رضایت مربوط به کیفیت تدریس و شیوه ارائه تکالیف با ۹۳ درصد است. پس از آن، کتاب‌های درسی و ارتباط مدرسه با والدین با ۹۲ درصد و کیفیت آموزشی و انضباط با ۹۱ درصد قرار…
-
کاوش در چشم‌انداز گردشگری میراث جهانی یونسکو در پاکستان
«چالش میراث فرهنگی پاکستان ریشه در کمبود دارایی‌های تمدنی ندارد، بلکه ناشی از فقدان یک راهبرد منسجم و دولت‌محور برای حفاظت از میراث است؛ راهبردی که بتواند فرهنگ را با حکمرانی و توسعه همسو سازد».
-
تقدیر از فیلم‌های پاکستانی در جشنواره فیلم هندی لس‌آنجلس
فیلم‌های لالی، مدرسه ارواح و مهمان دائمی در میان مجموعه گسترده‌ای از آثار سینمایی شبه‌قاره خوش درخشیدند
-
تقدیر افتخاری فیلم‌های پاکستانی در جشنواره فیلم هندی لس‌آنجلس
پاکستان در جشنواره فیلم هندی لس‌آنجلس (IFFLA) عملکردی درخشان داشت؛ هر سه اثر انتخاب‌شده از فیلمسازان پاکستانی در بخش‌های مختلف، تقدیر افتخاری دریافت کردند. آثار پاکستانی حاضر در این جشنواره شامل فیلم لالی ساخته سرمد خوسات و مدرسه ارواح به کارگردانی سیماب گل بودند که هر دو در بخش فیلم بلند…
-
رفتار تبعیض‌آمیز در پاکستان با زبان و پوشاک ملی
نسل امروز بیش از اردو، شیفته انگلیسی است و زبان‌های منطقه‌ای را نیز نمی‌داند. در سطح رسمی، هرچند اردو زبان دولتی خوانده می‌شود، اما نوشتن و خواندن عملاً به انگلیسی است. در ایوان ریاست‌جمهوری، نخست‌وزیری، دیوان عالی و نهادهای دفاعی، انگلیسی به کار می‌رود. با توجه به نرخ بالای بی‌سوادی، بسیاری…
-
آشنایی پیامبر اکرم ﷺ با زبان‌های گوناگون
از آنجا که پیامبر اکرم ﷺ برای تمام بشریت سرچشمه هدایت و رشد است، ایشان امت اسلامی را به یادگیری زبان‌های مختلف جهان، افزون بر عربی، توصیه فرموده‌اند. چنان‌که برای آشنایی با زبان امپراتوری بزرگ فارس در آن زمان، به حضرت سلمان فارسی دستور دادند تا زبان فارسی را به صحابه کرام بیاموزند.