ایالت خیبرپختونخوا
-
معرفی اماکن معروف پیشاور
مقبره بیجو: گواهی خاموشِ عشق، توطئه و تراژدی
در فضای پیشاور همواره نفسِ تاریخ جریان دارد؛ شهری که در هر کوچه، هر پیچ و هر دیوار کهنه، روایتی نهفته است و داستانهایی بیشمار در آن مدفون است؛ برخی در سنگ مرمر نقش بسته، برخی در پسِ آجرهای فروریخته پنهان مانده و بعضی در پنجرههای محوِ خاطرهها گم شدهاند. در میان همین روایتهای خاموش اما…
-
معرفی قبایل پشتون – آفریدی
آفریدی یا آپْریدی، نام یک قبیله بزرگ پشتون در شمالغرب پاکستان است که شمار کمی از اعضای آن در افغانستان ساکن هستند. آفریدیها بخشی از گروه قبایل کرلانی را تشکیل میدهند. گمان میرود که نیای افسانهای آنان فردی به نام فریدون بوده است که از طریق مانی (یا مانای؟) و کودای (و همسر دومش) از نسل کرلان…
-
معرفی قبایل پشتون - مَروَت
قبیله مَروَت شاخهای از بخش لوحانی قبیله لودی است که عمدتاً در منطقه لکی مروت در ایالت خیبر پختونخوا یافت میشوند. گفته میشود که نسب آنان به نُوح و همسر اول او ماشیره(مشهور به شیری)میرسد. این قبیله به چهار زیرشاخه مُوسی خیل، تپی، نُونَ خیل و سالار تقسیم میشود. بر اساس کتاب مخزنافغانی(تألیف…
-
معرفی قبایل پشتون - گگیانی
قبیله گگیانی به شاخه خَشی (یا خَخَی) از پشتونهای سربَنی تعلق دارد. بنا بر روایات سنتی تبارشناسانه، خَشی فرزندِ شرخَبون، فرزندِ سربَن، فرزندِ قیس عبدالرشید بوده است. ازاینرو، نزدیکترین خویشاوندان آنان یوسفزیها و مَندانَرها به شمار میآیند. آخوند درویزه روایت میکند که ماخ، پسر دومِ خَشی…
-
معرفی قبایل پشتون - نیازی
قبیله نیازی از قبایل پشتونِ افغانستان مرکزی (خراسان) بهشمار میرود. قبایل کوچنشین افغانستان مرکزی غالباً به خلجهای ترک نسبت داده میشدند؛ کهنترین قبایل ترکتبار که از آسیای مرکزی مهاجرت کردند. بعدها این قبایل با مردم غور درآمیختند؛ مردمی که گفته میشد به نژاد سامی تعلق دارند و برخی تاریخنگاران…
-
تاریخ و فرهنگ قبیله ترین
معرفی قبایل پشتون- بخش چهارم
قبیله ترین که در منابع مختلف با صورتهای نوشتاری «ترین» و «تارین» نیز آمده است، یکی از قبایل مهم و شناختهشده پشتون بهشمار میرود که از شاخه سربانی پشتونها محسوب میشود.قبیله ترین در تاریخ پشتونها بهعنوان یکی از قبایل اثرگذار شناخته میشود که نقش آن در تحولات نظامی و سیاسی منطقه، بهویژه…
-
تاریخ و فرهنگ قبیله مُلّاگوری
معرفی قبایل پشتون – بخش سوم
قبیله مُلّاگوری(ملّاغوری) یکی از قبایل پشتون ساکن در مناطق مرزی پاکستان و افغانستان است که نام آن همواره در کنار گذرگاه خیبر، نواحی مومند و بخشهایی از ولایت ننگرهار افغانستان مطرح بوده است. این قبیله اگرچه از نظر جمعیتی در شمار قبایل بزرگ پشتون قرار نمیگیرد، اما از حیث موقعیت جغرافیایی، پیشینه…
-
تاریخ و فرهنگ قبیله یوسفزئی
معرفی قبایل پشتون - بخش دوم
خاستگاه کهن قبیله یوسفزئی و دیگر قبایل خاشی، مناطق روستایی قندهار در جنوب افغانستان بود. پس از دورهای کوچنشینی، آنان در نزدیکی قندهار ساکن شدند و مطابق عادت دیرینهشان، قلمرو را بهقید قرعه تقسیم کردند. پس از مدتی، خاشیها با ایجاد برشی در رودخانه ارغنداب، سهم همسایگان خود، تَـرینها، را…
-
قبیله مهمند؛ تاریخ، فرهنگ و حافظه مقاومت
معرفی قبایل پشتون
بخش اول: قبیله مهمند از قبایل سرشناس پشتون است که نقش برجستهای در تاریخ پشتونها ایفا نموده است. قلمرو اصلی این قبیله، منطقه مهمند در ایالت خیبر پختونخوا است، هرچند جوامعی از ایشان در بخشهایی از ناحیه پیشاور و نیز ولایت ننگرهار افغانستان سکونت دارند. براساس شجرهنامههای سنتی پشتونها، مهمند،…
-
معرفی اشخاص مشهور پیشاور
حضرت سید میرانورشاه؛ میراث اهلبیت(ع) در وادی اورکزی
حضرت سید میر انور شاه از شمار عارفان برجسته، شخصیتهای روحانی و معنوی و شاعران بزرگ عرفانی در قرن هفدهم میلادی بهشمار میروند. به سبب آنکه شرح حال زندگی ایشان در اوراق تاریخ کمتر ثبت گردیده است، تنها مردم نواحی اورکزی، کرم و بنگش با شخصیت ایشان آشنایی دارند و در این مناطق، نام و مقام او نیازی…
-
معرفی اشخاص مشهور پیشاور
اجمل ختک: شاعرو سیاستمدار نامدار پشتون
تاریخ معاصر جنوب آسیا آکنده از شخصیتهایی است که در عین حال که شاعر یا ادیب بودند، در عرصه سیاست و اجتماع نیز نقشی محوری ایفا کردند. یکی از این چهرههای کمنظیر اجمل خان ختک است؛ شخصیتی که هم در میدان شعر و ادبیات پشتو و اشعار پشتو تحت تاثیر زبان فارسی قرار گرفته و هم در سپهر سیاست پاکستان…
-
سائین احمد علی ایرانی؛ نقش او در ادب فارسی و هندکو
شهر پیشاور از دیرباز یکی از مراکز مهم فرهنگی و ادبی در منطقه گندهارا و شبهقاره هند به شمار میرفته است. این شهر نهتنها محل برخورد تمدنها و فرهنگهای گوناگون بود، بلکه خاستگاه شاعرانی بزرگ و صوفیان وارستهای بوده است که در تداوم و توسعه زبانهای محلی و زبان فارسی سهمی عظیم داشتهاند. در میان…
-
راه کابل
راه کابل چگونه بسته شود؟
در پیشاور، منطقهای بسیار وسیع به نام حیاتآباد وجود دارد. نام حیاتآباد ما را به یاد حیات خان شیرپاو(فقید) میاندازد که از فرمانداران ایالت خیبر پختونخوا بود. افزون بر این، در نوشهره ایستگاه راهآهنی به نام حیات شیرپاو، در لاهور پلی به نام پلِ شیرپاو و نیز چندین مؤسسه آموزشی به نام او تأسیس…
-
معرفی اشخاص مشهور پیشاور
معرفی زنان موثر در استقلال پاکستان از ایالت خیبر( بخش اول)
این سرزمین، این خاک دوستداشتنی، ثمره مبارزه طولانی، صبرآزما، فداکاریها، آهها و دعاهای نیاکان ماست. رویایی که اقبال در دل پرورده بود، به رهبری صادقانه و خالصانه محمدعلی جناح به حقیقت پیوست و در شب پربرکت و مقدس بیستوهفتم رمضانالمبارک، پاکستان استقلال یافت. در تحقق این رؤیا، همانگونه که…
-
معرغی شهرهای ایالت خیبرپختونخوا
دیره اسمعیل خان در ایالت خیبرپختونخوا و تاریخچه عزاداری محرم
در سال ۱۴۶۹، سلطان حسین، والی ملتان، مرز سند را به یک خان بلوچ، ملک سهراب خان، واگذار کرد. سهراب خان،دیره اسمعیل خان، دیره فاتح خان، و دیره غازی خان را تأسیس کرد و آنها را به نام سه پسرش نامگذاری کرد. اگرچه روایت دیگری ادعا میکند که این شهر توسط پسرش، نواب اسماعیل خان بلوچ، تأسیس شده است.…
-
مشاهیر پیشاور ؛ آقای میر سید محمد اسحاق الموسوی
از اصفهان تا محله گل بادشاهی پیشاور
حضرت مرشد کامل، عرشنشین، سلطان اولیا، شمس العارفین، عالم جلیل، فقیه قبیله، پیشوای اهل عرفان، مقتدای اهل ایمان، سیادتمآب حضرت آقای میر سید محمد اسحاق الموسوی در سال ۱۷۸۵ میلادی مطابق با ۱۲۰۶ هجری در خانه آقای میر سید محمد اسماعیل الموسوی (رحمةاللهعلیه) در کامل افغانستان متولد شدند. آقای…
-
رمضان در پیشاور (افطار و سحری)
رمضان در پیشاور
پیشاور که یکی از کهنترین شهرهای پاکستان به شمار میرود، در ماه مبارک رمضان جلوهای خاص از معنویت و فرهنگ به خود میگیرد. در این ماه مقدس، بازارها، مساجد و کوچههای شهر، شاهد شور و اشتیاق دینی و اجتماعی ویژهای هستند. در هنگام افطار و سحری، خیابانها و بازارهای پیشاور منظرهای منحصربهفرد به…
-
قلعه بالاحصار:ارگ بمی در پیشاور
قلعه بالاحصار، یکی از مهمترین بناهای تاریخی در شهر پیشاور، ایالت خیبرپختونخوا پاکستان، به عنوان نمادی از تحولات تاریخی و سیاسی این منطقه شناخته میشود. برخی از مورخان بر این باورند که این قلعه تاریخی قبل از قرن هفتم پس از میلاد وجود داشته است، زیرا زمانی که سیاح چینی هیوئن تسانگ در سال 630…
-
از کوی سینما تا قلههای عرفان(حمزه بابا شینواری)
حمزه شینواری؛ از کوی سینما تا قلههای عرفان
ارسطوی پشتو، پدر غزل و رئیس المتغزلین، امیر حمزه خان شینواری، در میان پشتونهای ساکن پاکستان و افغانستان، بهعنوان یکی از شاعران بزرگ، ادیبان، صوفیان، فلاسفه، روانشناسان، منتقدان، داستاننویسان، نمایشنامهنویسان، مقالهنویسان، مقالهپردازان، مترجمان، نامهنگاران، اندیشمندان، رماننویسان، سفرنامهنو…
-
سنت اصیل دستاربندی در فرهنگ پشتون
دستار(عمامه) جزئی مهم و رنگی زیبا از فرهنگ پشتون هاست. به عمامه، دستار، شمله، پگ، پگری، عمامه، منداسه، سرپوش و سرپیچ نیز گفته میشود. واژهی دستار از زبان فارسی است، اما در زبان پشتو با تلفظ "دُستار" (با ضمه) ادا میشود. چون دستار بر سر بسته میشود، آن را پیشوای لباس میدانند. عمامه نهتنها…
-
زیست گاز: راه حلی برای کاهش هزینه های سوخت و حفظ محیط زیست
زیستگاز یک منبع تجدیدپذیر انرژی حساب میشود، مشابه انرژی خورشیدی و انرژی بادی بوده و از زیستتوده یا زبالههای زیستی تولید می شود و سازگار با محیط زیست است.
-
خیبرپختونخوا: گنجینهای ناشناخته از فرهنگ و گردشگری
در زمینه گردشگری و فرهنگ، هر منطقهای از ایالت خیبرپختونخوا پاکستان یا همان ایالت سرحدغربی دارای جایگاه ویژه و منحصر به فرد است.هر منطقهای از این ایالت از لحاظ گردشگری و فرهنگ بهطور عمیقی به یکدیگر مرتبط است. در این میان، شهر پیشاور جایگاه ویژهای دارد، چراکه ترکیبی از تمدنهای گوناگون را…
-
زمینه ها و فرصت های حضور ایران در سینمای پشتو
سینمای ایالت خیبرپختونخوا که عمدتاً به عنوان "سینمای پشتو" شناخته میشود، بخش مهمی از فرهنگ و هنر این ایالت و کشور پاکستان است.
-
مجسمه بودا کشف شده در ایالت خیبرپختونخوا
یکی از بزرگترین و برجستهترین مجموعههای موزه پیشاور، مجسمههای بودایی متعلق به تمدن گنداره است. این مجسمهها نمایانگر تأثیرات هنر یونانی-رومی بر هنر بودایی هستند و به ویژه در نمایش حالات مختلف بودا و حکاکیهای مرتبط با زندگی او شهرت دارند. این مجسمه ای از گوتاما بودا بزرگترین مجسمه کشف شده…
-
خوشحال خان ختک شاعر حماسه سرا و فردوسی پشتون ها
در کنار دیگر اشتراکات فرهنگی ایران و پاکستان، ادبیات زبان فارسی و پشتو، بهعنوان دو زبان مهم و تاریخی در منطقه، تأثیرات گستردهای بر یکدیگر داشتهاند. در این میان، دو شاعر بزرگ، خوشحال خان ختک از ایالت خیبرپختونخوا پاکستان و حکیم ابوالقاسم فردوسی از ایران، جایگاه ویژهای در تاریخ ادبیات دارند.
-
نگاه تحلیلی تاریخی به وقایع منطقه پاراچنار پاکستان
از نظر موقعیت مکانی پاراچنار از اهمیت جغرافیایی خاصی برخوردار است، چون از یک طرف به ولایت پکتیا افغانستان، از طرف دیگر به ولایت خوست و از طرف سوم به ولایت ننگرهار افغانستان متصل است. به همین دلیل این منطقه سال های متمادی توسط مجاهدین اهل سنت افغانی مورد استفاده قرار گرفت و بخاطر موقعیت منحصر…
-
زبان های رایج در ایالت خیبرپختونخوا پاکستان
از جمله زبان های رایج در پاکستان، پنجابی رتبه اول، پشتو دوم و سندی سوم می باشد. زبان پنجابی زبان مادری 88.9 میلیون نفر در سراسر کشور و پشتو زبان مادری 43.6 میلیون نفر است در حالی که زبان سندی زبان مادری 34.4 میلیون نفر است. همچنین بر اساس گزارش منتشر شده از سوی اداره آمار از زبان های مادری…
-
«تخت باهی» مهمترین اثر بودیسم در پاکستان
تمدن گندهارا یکی از برجستهترین تمدنهای باستانی جنوب آسیا است که تأثیر زیادی بر هنر، فرهنگ، دین و معماری منطقه داشت. این تمدن در شمال غربی پاکستان کنونی و بخشهایی از شرق افغانستان قرار داشت و از حدود قرن ششم پیش از میلاد تا قرن پنجم میلادی، دوران اوج خود را سپری کرد. گندهارا به ویژه به عنوان…
-
خان عبدالغفار خان(باچا خان) رهبر اصلاحگر پشتون ها
من یک سرباز ساده و خدای خدمتگار(خدمتگزار بندگان خدا) هستم، و من فقط میخواهم خدمت کنم.این فرمان خان عبدالغفار خان در کنگره ملی هند بود. خان عبدالغفار خان، که به نامهای باچا خان و فخر افغان نیز شناخته میشود، یکی از برجستهترین رهبران آزادیخواه و فعالان سیاسی هندوستان و بعدها پاکستان بود.…
-
بزرگترین مجسمه کشف شده در جهان و موزه شهر تاریخی پیشاور
موزه پیشاور یکی از قدیمیترین و معتبرترین موزههای پاکستان است که در قلب شهر پیشاور، مرکز ایالت خیبرپختونخوا واقع شده است. این موزه که در سال ۱۹۰۷ میلادی تأسیس شد، از زمان تأسیس خود تا به امروز به عنوان یکی از مهمترین مراکز فرهنگی و تاریخی کشور شناخته میشود.