زن افغان قربانی خشونت ناشی از هنجارهای فرهنگ و سنت قبیله محور

در سرزمین گسترده و پرپیچ‌وخم افغانستان، روستاها و قبیله‌ها تنها جغرافیا و ساختارهای اجتماعی نیستند؛ جهان‌ فرهنگی‌اند که در آن هویت، نقش و ارزش انسان از خلال سنت‌ها، باورها و قواعد نانوشته شکل می‌گیرد. در این جهان، زن از دیرباز جایگاهی دوگانه داشته است: از یک‌سو مظهر تقدس، پاکی و ناموس شمرده…

کالبدشکافی زوال روشنفکر افغانستانی در عصر فروپاشی

این نوشته به بررسی سرنوشت روشنفکر افغانستانی در عصر فروپاشی می‌پردازد؛ نسلی که با آرمان تغییر، عدالت و نوسازی فکری پا به میدان گذاشت، اما در برخورد با جنگ، استبداد، فروپاشی سیاسی و بحران‌های اجتماعی، به انزوا، سرخوردگی و فرسایش وجودی دچار شد.

عبور از روایت رنج به معماری قدرت خوانشی از گسست‌ ساختاری جامعه‌ی هزاره

گسست‌ ساختاری جامعه‌ی هزاره

هرساله روز جهانی فرهنگ هزاره‌ها در سراسر جهان به‌ شکل پرشکوهی از سوی این مردم برگزار می‌گردد؛ از انتهای استرالیا تا نهایت اروپا و آمریکا. این امر می‌رساند که هزاره‌ها در حال شکل‌دهی یک کنفدراسیون مجازی‌ اند که به‌ شکل خواسته یا ناخواسته می‌تواند نمای یک ملت بی‌دولت را زنده سازد.

ترس از زن مستقل؛ بحران پنهان جامعه افغانستان

در ظاهر، آن‌چه امروز بر زنان افغانستان تحمیل می‌شود، بیش‌تر با واژه‌هایی چون «حجاب»، «ارزش‌های اسلامی» و «حفظ فرهنگ» توضیح داده می‌شود؛ اما اگر کمی عمیق‌تر به واقعیت جامعه نگاه کنیم، مساله فراتر از پوشش و ظاهر زنان است.

اصول‌نامه تفریق زوجین طالبان؛ از رسمیت‌دهی ازدواج کودکان تا تهدید امنیتی جهان

اخیراً حکومت طالبان اصول‌نامه تفریق زوجین را تصویب و در جریده رسمی منتشر کرده اند. این اصول‌نامه، با آن‌که از لحاظ قانون‌گذاری مشکلات جدی دارد، نشان می‌دهد که تهدید ایدیولوژی طالبان به‌صورت ساختارمند، زندگی مردم افغانستان و امنیت جهان را هدف قرار داده است.

قوم‌گرایی سیاست نیست، صنعت نفرت است

قوم‌گرایی سیاست نیست، نفرت پراکنی است

آدم‌ها وقتی در یک خانواده و جامعه متولد می‌شوند، به‌صورت طبیعی به یک زبان، منطقه و گروه اجتماعی مربوط هستند. هیچ‌وقت داشتن نام، قوم یا منطقه شرم و مایه خجالت نیست. اما به تعبیر آرنتی، «افتخار» به آن می‌تواند آبشخور مواضع ناصواب و نابرابر سیاسی و اجتماعی شود.

افغان و افغانیت ؛ بحران لاینحل هویت ملی

مناقشه بر سر «افغان» و «افغانیت» سال‌هاست جامعه‌ی سیاسی افغانستان را دچار شکاف عمیقی کرده است. گذشته از بحث روی مفید بودن و یا عدم فایده این بحث در شرایط حاکمیت طالبان، متأسفانه این اختلاف از مسیر یک بحث منطقی خارج شده است و هیچ یک از دو طرف این مناقشه حاضر نیستند تا به راه‌حل و برون رفت…

بازاندیشی بحران افغانستان از منظر همزیستی دگرگون‌ساز

خشونت، فقر، بی‌ثباتی، تبعیض و کلی عوامل دیگر باعث پیچیدگی و چندوجهی‌شدن معضل فعلی افغانستان شده‌اند. بنابراین، یافتن یک راه‌حل یا مدل رایجی که به ‌تنهایی بتواند تمام مشکلات را حل‌کند، تقریبا ناممکن است.

روایت‌نویسی زنانه؛ ابزاری برای مبارزه با سرکوب و سپردن به حافظه تاریخی

نوشتن روایت از زندگی زنان، به‌ویژه پس از تسلط طالبان، به یکی از کارهای روزانه‌ برخی زنان افغانستان تبدیل شده است. روزانه روایت‌های متعددی با موضوع‌های مرتبط با ابعاد مختلف زندگی زنان منتشر می‌شود.

روز جهانی‌کودک و نگاهی گذرا بر واقعیت‌های تلخ کودکی در افغانستان

واقعیت کودکی در افغانستان امروز، تصویری از بحران هم¬زمانِ تغذیه، بهداشت، بازگشت مهاجران، بحران اقتصادی و محدودیت‌های آموزشی است. برای میلیون‌ها کودک، مفهوم «کودکی» به معنای واقعی وجود ندارد و بیشتر با خطر، کمبود و آسیب همراه است.

نگاهی به بحران بشری در افغانستان (۲۰۲۱-۲۰۲۵)

افغانستان در سال ۲۰۲۵ همچنان با یکی از بزرگ ترین و شدیدترین بحران‌های انسانی جهان دست و پنجه نرم می‌کند. این بحران میلیون‌ها شهروند را با چالش‌هایی چون فقر، گرسنگی، آوارگی و نیاز فوری به کمک‌های بشردوستانه مواجه ساخته است.

مدرسه زیرزمینی «دریچه»‌؛ مقاومت و آموزش

زینب از آموزگاران و مسئول یکی از مدارس زیرزمینی «دریچه» است که در یکی از ولایت‌های افغانستان قرار دارد. او از سه سال پیش به این‌سو در این مدرسه مشغول به کار است.

افغانستان و منطقه در آستانه‌ی گذار به ناسیونالیسم قومی میراث بریتانیا و نقشه ‌ای که به بحران انجامید

هنگامی که خط قطار از دهلی تا چمن کشیده می‌شد، امیر عبدالرحمان‌خان آن را معادل فرو بردن کاردی در عضوی از بدن خود دانست. این نقل تاریخی، ثبت‌شده در مکاتبات با لندن، بیانگر عمق احساس تحقیر امیر در برابر سیاست‌های استراتژیک بریتانیا بود.

تعدادی از زنان: به دلیل تولدهای پی‌درپی دختر، با خشونت‌های متعدد روبه‌رو شده‌ایم

با این که پزشکان متخصص تأکید می‌کنند تعیین جنسیت نوزاد از نظر علمی به ساختارهای ژنتیکی پدر وابسته است، یافته‌های موجود از گفت‌وگو با ۲۵ زن که تنها فرزند دختر دارند، نشان می‌دهد که این زنان به دلیل تولدهای پی‌درپی دختر، با خشونت‌های فیزیکی، کلامی، روانی و تبعیض‌های اجتماعی روبه‌رو شده‌ اند.

افغانستان و منطقه در آستانه‌ی گذار به ناسیونالیسم قومی میراث بریتانیا و نقشه ‌ای که به بحران انجامید

افغانستان و منطقه در آستانه‌ی گذار به ناسیونالیسم قومی

هنگامی که خط قطار از دهلی تا چمن کشیده می‌شد، امیر عبدالرحمان‌خان آن را معادل فرو بردن کاردی در عضوی از بدن خود دانست. این نقل تاریخی، ثبت‌شده در مکاتبات با لندن، بیانگر عمق احساس تحقیر امیر در برابر سیاست‌های استراتژیک بریتانیا بود.

عناصر وحدت‌ ملی؛ و بررسی وضعیت آن در افغانستان

وحدت ‌ملی فرایندی است که متداولاً از دل بیداری و تعهد آگاهانه سیاسی یک جامعه پلورال پدید می‌آید؛ جامعه‌ای که در عین گوناگونی و چندگانگی، در صورت فراهم و فهم شدن شرایط عینی و ذهنی، میدانی وسیع برای پیوستگی اجتماعی، هم‌پوشانی ذهنی و هم‌کنشی فرهنگی در عرصه مراودات اجتماعی پیدا می‌کند.

فلسفه بدویّت در تاریخ افغانستان

وقتی از بدویّت سخن می‌گوییم، منظور فقط زندگی قبیله‌ای یا ساده‌زیستی بدوی نیست. بدویّت یک مرحله تاریخی است؛ جایی که روابط اجتماعی هنوز بر پایه خون، نسب، سنّت و عرف قبیله‌ای تنظیم می‌شود و عقلانیت، اصالت فردی و نهادهای مدنی پا نگرفته‌اند.

امید و ایستادگی چشم‌انداز آموزش و تأثیرگذاری دختران افغانستان

زنان و دختران افغانستان در سال‌های اخیر با محدودیت‌های گسترده‌ای در زمینه‌ی آموزش و حضور اجتماعی مواجه بوده‌اند.

چرا ما ملت نشدیم؟

یکی از پرسش‌های اساسی در تاریخ معاصر افغانستان این است که چرا ما هیچ‌گاه نتوانستیم به یک ملت واحد تبدیل شویم.

وحدت‌اسلامی؛ راهبردی برای عبور افغانستان از بحران افراط‌گرایی

به رغم آن که افغانستان هرگز با تفرقه مذهبی مواجه نبوده است، اما در عین حال، در کنار جنگ‌های گسترده داخلی، یکی از اصلی‌ترین موانع توسعه کشور، تفرقه مذهبی و دامن زدن به اختلافات فرقه‌ای ـ تکفیری است.

وطن در تبعید گسست ذهنی نسل جوان مهاجر افغانستانی

تاریخ افغانستان با جریان‌های مداوم مهاجرت و جابه‌جایی جمعیت گره خورده است، اما تجربه‌ی نسل جوان مهاجر امروز ویژگی‌های متفاوتی دارد.

چرا افغانستان همیشه در آستانه مدرنیته متوقف می‌شود؟

افغانستان سرزمینی با ریشه‌های عمیق مدنیت است. بلخ و هرات قرن‌ها پیش از غوریان و تیموریان وجود داشتند، اما در دوره این دو سلسله به اوج شکوفایی علمی و فرهنگی رسیدند.

حباب فرهنگی مهاجران افغانستانی در ظاهر امنیت، در باطن تهدیدکننده‌ی فرصت‌ و هویت

«حباب فرهنگی» حالتی است که در آن گروهی از مهاجران برای حفظ دین، زبان، آداب و رسوم خود، شبکه‌ای بسته از روابط می‌سازند؛ شبکه‌ای که بیشتر یا حتی فقط شامل هم‌قومان، هم‌مذهبان و هم‌زبانانشان می‌شود. برخی از افغانستانی‌های مهاجر در غرب، آن‌قدر در این دایره‌ی امن می‌چرخند که سال‌ها می‌گذرد و هنوز…

۵۰ سال پیشرفت‌های مقطعی و عقب‌گردهای سنگین؛ داستان زندگی زنان در افغانستان

با چهارسالگی تحولات سیاسی در کشور و تأثیر آن بر وضعیت زنان، سلسله گفت‌وگوهایی با کارشناسان برای بررسی نقش حکومت‌ها بر وضعیت زنان در ۵۰ سال گذشته، انجام شده است.

منطقه روی تیغ: تاجیکان و ظهور رادیکالیسم فارسی

تاجیکان و ظهور رادیکالیسم فارسی

منظور از تاجیکان در این نوشته، همان تعریفی است که «ریچارد فولتز» نویسنده‌ی کتاب «تاجیکان، ایرانیان شرقی» دارد.

چهار سال حبس و محرومیت زن افغانستان در بُن‌بست ناچاری

طالبان تا قبل از تسلط بر کابل در آگست ۲۰۲۱، موضع روشنی در مورد زنان اتخاذ نکرده بودند. مذاکره‌کنندگان این گروه در جریان مذاکره با هیأت آمریکایی به این جمله‌ی مبهم اکتفا کرده بودند: "به زنان در چارچوب شریعت اسلامی حقوق قائل هستیم".

نقض قانون کار؛ روایت ۴۲ جوان و نوجوان کارگر از نبود قرارداد، بیمه و مزد مناسب

در حالی که قانون کار در حکومت سرپرست افغانستان در ۱۶ فصل و ۱۴۷ ماده به موضوع‌هایی چون ساعت‌های کاری، مزد، شرایط استخدام، قراردادهای کاری، حق استراحت و رخصتی کارگران پرداخته است؛ اما یافته‌های سلام‌وطندار از گفت‌وگو با ۴۲ جوان کارگر در ۱۴ ولایت نشان می‌دهد که بسیاری از این جوانان بدون قرارداد…

بررسی میزان افسردگی میان زنان در افغانستان

بر اساس تعریف سازمان جهانی بهداشت، اختلال افسردگی، رایج‌ترین اختلال روانی بوده که به معنای ازدست‌دادن لذت و علاقه به فعالیت‌های جذاب، برای مدت طولانی است.