زبان اردو
-
خاستگاه زبان اردو و روند تکامل آن
واژه «اردو» از زبان ترکی گرفته شده و به معنای ارتش یا اردوگاه است. در زبان‌های اسکاندیناوی، واژه «Urth» به معنای گردهمایی است؛ در زبان لاتین، واژه «Horde» به معنای مردم کوچ‌نشین است؛ و در زبان آریایی، واژه «Urd» به معنای جامعه انسانی است. تا ربع پایانی قرن هجدهم، زبان اردو با نام‌های هندوی،…
-
شورای ملی ترویج زبان اردو در هند
شورای ملی ترویج زبان اردو (NCPUL) یکی از نهادهای مستقل و خودمختار دولت هند است که تحت نظارت وزارت آموزش این کشور، در چارچوب اداره آموزش عالی، فعالیت می‌کند. این شورا فعالیت‌های آموزشی و اداری خود را از اول آوریل ۱۹۹۶ در دهلی آغاز کرد و به‌عنوان نهاد ملی هماهنگ‌کننده و مرجع اصلی ترویج زبان اردو…
-
انگلیسی ، زبانی که وامدار فارسی و اردو نیز هست
هر زبانی میلیون‌ها واژه را در خود جای داده است که بسیاری از آنها ریشه در زبان‌های بیگانه دارند. همین قاعده درباره زبان انگلیسی نیز صدق می‌کند؛ زبانی که واژه‌های بسیاری را از زبان‌های مختلف، از جمله آلمانی، لاتین، اسپانیایی، هندی، سانسکریت، اردو و فارسی وام گرفته است.
-
فرهنگ در عصر جهانی‌شدن؛ پاکستان میان هویت و تأثیرپذیری فرهنگی
این مقاله به تأثیر جهانی‌شدن بر زبان، سبک زندگی، رسانه، موسیقی و عادات فرهنگی در پاکستان می‌پردازد. نویسنده با اشاره به گسترش زبان انگلیسی، موسیقی و محصولات فرهنگی جهانی، بر ضرورت ایجاد تعادل میان بهره‌گیری از فرهنگ و فناوری جهانی و حفظ زبان‌ها، ادبیات، موسیقی و میراث فرهنگی بومی پاکستان تأکید…
-
روابط اردو و فارسی؛ یک پژوهش تحقیقی
این مقاله پژوهشی درباره «روابط اردو و فارسی» نوشته دکتر پروفسور محمد عطاالله خان یوسف‌زئی است که دانشگاه کراچی در سال ۲۰۰۲ء به پاس این پژوهش، مدرک دکتری (PhD) را به ایشان اعطا کرد. دکتر صاحب برای تألیف این کتاب صدها کتاب را مورد بررسی و مطالعه قرار داده است که منابع و ارجاعات آنها در پایان…
-
استعمار از پاکستان رفت، اما سلسله‌مراتب زبانی باقی ماند
این مقاله به رابطه میان زبان، قدرت، آموزش و نابرابری اجتماعی در پاکستان می‌پردازد. نویسنده با اشاره به تجربه ارتباط پزشکی و دشواری انتقال مفاهیم تخصصی به اردو، بر اهمیت ایجاد زیرساخت‌های علمی و آموزشی برای زبان‌های محلی و ملی تأکید می‌کند. مقاله همچنین نشان می‌دهد که برتری نهادی زبان انگلیسی…
-
شیفتگی به انگلیسی؛ بی‌اعتنایی به زبان‌های ملی
اردو زبان ملی ماست، در حالی که پنجابی، سندهی، پشتو، بلوچی و دیگر زبان‌های منطقه‌ای، میراث فرهنگی ما هستند. شکسپیر گفته است: «ملت‌هایی که فرهنگ خود را تغییر می‌دهند، جغرافیای خود را نیز تغییر می‌دهند.» به یاد داشته باشیم که زبان صرفاً مجموعه‌ای از واژه‌ها نیست، بلکه روح ملت‌هاست.
-
اهداف و روش‌های آموزش زبان فارسی در دارالعلوم دیوبند
از آنجا که مادر حقیقی زبان اردو، فارسی است، دانستن زبان فارسی نیز مهم است و برای پاسداری از اردو، پاسداری از زبان فارسی تا حد زیادی ضروری است. به همه این دلایل، دارالعلوم دیوبند زبان و ادبیات فارسی را جزئی از برنامه درسی خود قرار داده است.
-
ترویج و آموزش زبان‌های شرقی در پاکستان
در شبه‌قارهٔ هند و پاکستان، طی چندین قرن، کودکان از همان آغاز با آثار فارسی چون گلستان، بوستان و کریما به شیوهٔ خوش‌نویسی آشنا می‌شدند و از همان ابتدا با کلام مولانا روم، حافظ شیرازی، شیخ سعدی، فردوسی، غالب، امیر خسرو و علامه اقبال انس می‌گرفتند۔ هرچند امروزه به‌سبب گسترش تلفن همراه و اینترنت،…
-
آیا برای اردو، فارسی مهم‌تر است یا سندی، بلوچی، پشتو و پنجابی؟
اردو زمانی از نسل جوان بیشتر دور می‌شود که یک مترجم تلاش می‌کند نوشته‌ای از زبان دیگری را به زبان اردو ترجمه کند؛ در این هنگام برای ترجمه، فقط به دنبال واژه‌های فارسی می‌گردد و برای توجیه آن نیز گفته می‌شود که اساس زبان اردو فارسی است.
-
ضرب‌المثل و سخن حکیمانه
گنجینه فارسی در زبان اردو
هزاران واژه، اصطلاح، عبارت، جمله، ضرب‌المثل و مصرع فارسی به بخش جدایی‌ناپذیر زبان روزمره اردو تبدیل شده‌اند و اکنون چنان با زبان اردو درآمیخته‌اند که حذف آنها از گفت‌وگو، ادبیات و فرهنگ عمومی تقریباً امکان‌پذیر نیست. برخی از این عبارات نیز چنان بر سر زبان خاص و عام افتاده‌اند که دیگر نمی‌توان…
-
اردو؛ زبان ملی و میراث زبانی پاکستان
این مقاله به جایگاه اردو به‌عنوان یکی از مهم‌ترین زبان‌های فرهنگی و ارتباطی پاکستان می‌پردازد و بر ضرورت تقویت آن در حوزه‌های آموزشی، علمی، ادبی و فناوری تأکید می‌کند. نویسنده توضیح می‌دهد که آینده اردو تنها به استفاده روزمره از آن وابسته نیست، بلکه تولید محتوای علمی، واژه‌سازی، فرهنگ‌نویسی،…
-
الف، الله، کاف؛ داستانی درباره زمان، انتظار و جست‌وجو
فرنود عالم در این نوشته به بررسی مجموعه داستان «کاف کہانی» اثر یاسر پیرزادہ می‌پردازد و با نگاهی طنزآمیز و ادبی، مسیر نویسنده از ستون‌نویسی تا داستان‌نویسی را روایت می‌کند. او درباره تفاوت میان شعر، داستان و ریاضیات، نقش ابهام و ناتمام گذاشتن معنا در داستان و مفهوم Unity of Effect یا «وحدت…
-
فرهنگ لغت اردو؛ گنجینه‌ای از تاریخ و میراث زبانی
این مقاله به ارزش علمی و فرهنگی فرهنگ لغت اردو و شیوه منحصربه‌فرد تدوین آن می‌پردازد. این فرهنگ با بررسی ریشه، پیدایش و تحول واژه‌ها و استفاده هم‌زمان از شواهد شعری و نثری، منبعی مهم برای پژوهش در زبان و ادبیات اردو به شمار می‌رود. نویسنده همچنین به تلاش دانشمندان و ادیبان برجسته در تدوین این…
-
"هاجره مسرور" نماینده مهم شعور زنانه در ادبیات اردو
سپتامبر ۱۵، چهاردهمین سالگرد درگذشت اوست: احساس همدردی و درد در سبک نگارش، به نوشته‌های او تأثیرگذاری می‌بخشد؛ او زن را صرفاً در قالب شخصیتی احساسی یا ثانویه به تصویر نکشید، بلکه در داستان‌های خود مسائل و مبارزات زنان را با رویکردی کاملاً واقع‌گرایانه به تصویر کشید؛ هنر بزرگ هاجره مسرور این…
-
احمد مشتاق؛ شاعری در جست‌وجوی کمال و دور از هیاهوی دنیا
این مقاله روایتی خاطره‌انگیز از دیدار با احمد مشتاق، شاعر برجسته اردو، است. نویسنده از دیدگاه او درباره اهمیت مطالعه نثر، دشواری و وسواس شاعرانه در سرودن شعر، خاطراتش از شاعران و محافل ادبی لاهور و امریتسر و روحیه طنزآمیز و ساده‌زیستانه او سخن می‌گوید. بی‌علاقگی احمد مشتاق به تشریفات، شهرت…
-
اردو: زبان ملی، اما نه زبان دولت
یک پاکستان قدرتمند کشوری خواهد بود که در آن یک کودک جامعه خود را به زبان اردو درک کند، به زبان انگلیسی با جهان ارتباط برقرار کند و در صورت نیاز، زبان چینی، عربی، فارسی، فرانسوی یا آلمانی را نیز بیاموزد. چندزبانه بودن ضعف نیست؛ قدرت است. ضعف زمانی است که یک ملت حتی هنگام سخن گفتن به زبان خود،…
-
غیر داستانی: زبان تصوف
رازهای محبوبان: راهنمای زبان مقدس عشق صوفیانه
ترجمه یک کتاب مربوط به سال ۱۹۵۱، راهنمای ارزشمندی به زبان انگلیسی درباره واژگان تصوف ارائه می‌دهد و مفاهیم عرفانی و معانی معنوی آن را بررسی می‌کند؛ به‌ویژه برای کسانی که با زبان اردو یا فارسی آشنایی کافی ندارند.
-
انجمن ترقی اردو؛ گذشته، میراث و آینده زبان اردو
این مقاله تاریخچه انجمن ترقی اردو و نقش مولوی عبدالحق، معروف به «بابای اردو»، در گسترش و تقویت زبان اردو را بررسی می‌کند. نویسنده با اشاره به تلاش‌های این انجمن در زمینه حفظ و انتشار آثار ادبی و علمی، ترجمه منابع تخصصی و پیوند دادن اردو با آموزش عالی، بر ضرورت سازگار کردن این زبان با فناوری‌های…
-
رادیو پاکستان؛ میراث فرهنگی ملی
این مقاله به جایگاه تاریخی رادیو پاکستان لاهور در گسترش ادبیات، موسیقی، نمایش، هنر و آموزش فرهنگی می‌پردازد. نویسنده با یادآوری نقش این نهاد در معرفی و پرورش شاعران، نویسندگان، موسیقی‌دانان و هنرمندان برجسته، کاهش فعالیت و مشکلات کنونی آن را بررسی کرده و بر ضرورت احیا، نوسازی و حفظ رادیو پاکستان…
-
امیر خسرو دهلوی؛ شاعر و چهره چندوجهی ادبیات و موسیقی
این مقاله به زندگی، آثار و جایگاه ادبی و هنری امیر خسرو دهلوی، شاعر، عارف و موسیقی‌دان برجسته شبه‌قاره می‌پردازد. نویسنده نقش او را در شکل‌گیری و تحول زبان اردو و پیوند آن با زبان فارسی بررسی کرده و نمونه‌هایی از غزل‌ها، ترانه‌ها، چیستان‌ها و دوسخنه‌های او را معرفی می‌کند. همچنین به توانایی‌های…
-
میراث ادبی دوره مغول و تأثیر آن بر ادبیات پاکستان
این گزارش به هفتمین نشست از سلسله‌سخنرانی‌های «توسیعی» آکادمی ادبیات پاکستان اختصاص دارد که در آن دکتر ناصر عباس نیر درباره میراث ادبی دوره مغول و جایگاه آن در ادبیات پاکستان سخن گفت. او به نقش زبان و ادبیات فارسی در دوره مغول، گسترش تدریجی اردو و حضور زنان خاندان مغول در عرصه علم و ادب اشاره…
-
زبان اردو و آینده آن
این مقاله به جایگاه زبان اردو در میان زبان‌های پاکستان و آینده آن می‌پردازد. نویسنده تأکید می‌کند که اردو نباید در برابر زبان‌های بومی و منطقه‌ای قرار گیرد، بلکه همه این زبان‌ها بخشی از میراث فرهنگی مشترک هستند. مقاله با اشاره به سابقه استفاده از اردو در آموزش علوم و ریاضیات، بر ضرورت تبدیل…
-
اعتبار ساجد؛ صدای ماندگار غزل اردو
این مقاله گفت‌وگویی ادبی درباره جایگاه اعتبار ساجد در غزل اردو و ویژگی‌های هنری شعر اوست. نویسنده با بررسی غزل مشهور «مرا یک شام مهمان کن»، نشان می‌دهد که شاعر چگونه مفاهیمی مانند تنهایی، رنج، عشق، امید، جدایی و آرزو را با زبانی ساده اما عمیق و سرشار از تشبیه و استعاره بیان کرده است. مقاله…
-
یوسفی؛ استاد طنز و ظرافت در نثر اردو
این مقاله به جایگاه ادبی و طنزپردازی مشتاق احمد یوسفی در ادبیات اردو می‌پردازد و با معرفی کتاب Glimpses، نمونه‌هایی از طنز، ظرافت زبانی و نگاه متفاوت او به زندگی را بیان می‌کند. نویسنده با نقل دیدگاه‌های شماری از ادیبان برجسته، یوسفی را از مهم‌ترین طنزنویسان اردو معرفی می‌کند. بخش‌های مختلف…
-
ترجمه انگلیسی رمان قلعه فراموشی اثر زنده‌یاد فهیمده ریاض، دریچه‌ای به تاریخ ایران باستان از دریچه زبان اردو در برابر جهان انگلیسی‌زبان می‌گشاید.
داستان: بازپس‌گیری کنترل انبار غله
رمان، فراتر از معرفی آیین‌ها و سنت‌های زرتشتی و «نخستین انقلاب سوسیالیستی»، در فصل چهلم دامنه روایت خود را گسترش می‌دهد و عصر ساسانی را به دژ اسرارآمیز رانی‌کوت پیوند می‌زند. هرچند منشأ واقعی این دژ همچنان در هاله‌ای از ابهام تاریخی قرار دارد، ریاض با تخیل خود بنیانی ساسانی برای آن پیشنهاد…
-
چرا اردو زبان ملی پاکستان است؟
زمانی که پاکستان تشکیل شد، تنها ۷ درصد از جمعیت آن را افرادی تشکیل می‌دادند که زبان مادری‌شان اردو بود، در حالی که بنگالی و پنجابی دو زبان منطقه‌ای یا استانی بودند که بخش بزرگی از جمعیت به آنها سخن می‌گفتند. با این حال، بنیان‌گذار پاکستان، قائداعظم محمدعلی جناح، بر این موضوع اصرار داشت که…
-
روزنامه صحافت از رسانه‌ای محلی تا یکی از مهم‌ترین روزنامه‌های اردوزبان هند
سیرترقی روزنامه صحافت هند
روزنامه صحافت (Sahafat Urdu Daily) یکی از روزنامه‌های شناخته‌شده و تأثیرگذار زبان اردو در هند است که طی چند دهه فعالیت، توانسته است جایگاه مهمی در میان رسانه‌های اردوزبان این کشور به دست آورد. این روزنامه با انتشار هم‌زمان در چندین شهر بزرگ هند و همچنین ارائه نسخه بین‌المللی، از معدود روزنامه‌های…
-
تاریخچه، جایگاه و تحولات روزنامه «اردو تایمز» بمبئی
اردو تایمز و آزمون بزرگ تاریخ؛ ناآرامی‌های بمبئی (۱۹۹۲–۱۹۹۳) یکی از مهم‌ترین مقاطع تاریخ فعالیت اردو تایمز، وقایع سال‌های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۳ میلادی است. تخریب مسجد بابری در آیودهیا در ششم دسامبر ۱۹۹۲، موجی از تنش‌های مذهبی را در سراسر هند برانگیخت و بمبئی نیز به یکی از کانون‌های اصلی درگیری‌های فرقه‌ای…
-
رفتار تبعیض‌آمیز در پاکستان با زبان و پوشاک ملی
نسل امروز بیش از اردو، شیفته انگلیسی است و زبان‌های منطقه‌ای را نیز نمی‌داند. در سطح رسمی، هرچند اردو زبان دولتی خوانده می‌شود، اما نوشتن و خواندن عملاً به انگلیسی است. در ایوان ریاست‌جمهوری، نخست‌وزیری، دیوان عالی و نهادهای دفاعی، انگلیسی به کار می‌رود. با توجه به نرخ بالای بی‌سوادی، بسیاری…