سنت و مدرنیته در بستر « نوسازی معنوی» در قزاقستان و تعاملات فرهنگی با ایران

پروژه « نوسازی معنوی» بستربازسازی هویت ملی قزاقستان

در سپهر ژئوپلیتیک و فرهنگی آسیای مرکزی، جمهوری قزاقستان در حال تجربه یکی از پیچیده‌ترین و بلندپروازانه‌ترین پروژه‌های مهندسی اجتماعی در دوران پساشوروی است. این پروژه که به طور رسمی تحت عنوان «روحانی ژانگیرو»  یا «نوسازی معنوی» شناخته می‌شود، تلاشی نظام‌مند برای بازتعریف هویت ملی قزاق در قرن…

تأثیر شهرنشینی بر ساختار، جنسیت و تحولات جمعیتی خانواده ارمنی

تأثیر شهرنشینی بر ساختار خانواده ارمنی

شهرنشینی یکی از بنیادی‌ترین نیروهای دگرگون‌کننده در جوامع معاصر است که نه‌تنها الگوهای سکونت، بلکه ساختارهای اجتماعی، روابط قدرت و صورت‌بندی‌های هویتی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. این فرایند، به‌ویژه در جوامعی که تجربه‌های تاریخیِ گسست، جابه‌جایی و خشونت ساختاری را از سر گذرانده‌اند، پیامدهایی…

وضعیت کتابخوانی و دینامیک‌های بازار کتاب در قزاقستان و آسیای مرکزی

پارادوکس‌های بازار کتاب در قزاقستان و آسیای مرکزی

منطقه آسیای مرکزی در دهه سوم قرن بیست و یکم، در حال تجربه یکی از پیچیده‌ترین دوران‌های گذار فرهنگی خود پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی است. این منطقه که شامل جمهوری‌های قزاقستان، ازبکستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ترکمنستان می‌شود، با جمعیتی رو به رشد و جوان، به بازاری نوظهور اما پرچالش برای…

گذار ادبیات کودک قزاقستان از "میراث شوروی" به "رئالیسم جادویی بومی"

ادبیات کودک و نوجوان در قزاقستان

واکاوی اکوسیستم نشر و ادبیات داستانی کودک و نوجوان در جمهوری قزاقستان، تصویری از یک بازار در حال «پوست‌اندازی» را ترسیم می‌کند. این حوزه دیگر صرفاً یک بخش تجاری کوچک (با سهم ۱۸ درصدی) نیست، بلکه به خط مقدم نبرد برای «حاکمیت فرهنگی» و «احیای زبان ملی» تبدیل شده است.

مجمع خلق قزاقستان (APK)؛ معماری نهادی، تحولات کارکردی و چشم‌انداز آینده در گذار سیاسی

بازتعریف وحدت؛ مجمع خلق و جایگاه آن در "قزاقستان جدید"

جمهوری قزاقستان، به عنوان نهمین کشور بزرگ جهان و بزرگترین قدرت اقتصادی آسیای مرکزی، با ساختاری دموگرافیک و فرهنگی متمایز از سایر جمهوری‌های پساشوروی پا به عرصه استقلال گذاشت. برخلاف همسایگان خود که عمدتاً دارای بافتی همگن بودند، قزاقستان در لحظه فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، با واقعیتی…

ترکسوی؛ از معماری «قدرت نرم» تا ابزار همگرایی جهان ترک

تحلیل ساختار این سازمان، به‌ویژه عضویت چندلایه و پذیرش ناظرانی از جمهوری‌های خودمختار، نشان‌دهنده تعریفی فراملی و قومی از «جهان ترک» است که پتانسیل ایجاد حساسیت‌های سیاسی را دارد. مهم‌تر از آن، ترکسوی یک نهاد فرهنگی منفرد نیست، بلکه بخش حیاتی و «زیرساخت نرم» اکوسیستم یکپارچه سازمان‌های ترکی…

تحلیلی از گذار هویت ملی

آینده زبان روسی در قزاقستان

تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ یک شوک خارجی قدرتمند بود که به عنوان یک کاتالیزور دراماتیک عمل کرد و روندهای زبانی و هویتی را که از قبل در قزاقستان وجود داشت، تسریع بخشید. جنگ، بحث داخلی در مورد زبان را از یک مسئله فرهنگی و اجتماعی به یک ضرورت امنیت ملی تبدیل کرد و به گفتمانی قاطعانه‌تر…

لباس سنتی ارمنستان (تاراز)

لباس سنتی ارمنی تاراز و جشنواره تاراز "تاراز" در فرهنگ ارمنی به معنای لباس ملی یا پوشاک سنتی است که جلوه‌ای از هویت فرهنگی و تاریخ چندصدساله‌ی مردم ارمنی به شمار می‌رود. در واقع، لباس ملی ارمنی تاراز بازتاب‌دهنده‌ی اندیشه‌ها و سنت‌های قومی است؛ چنان که در یکی از منابع ارمنی آمده است: «لباس…

شکل‌دهی به گذشته‌ای نو برای آینده:

تاریخ‌نگاری ملی قزاقستان و پیوند گسست‌ناپذیر آن با ایران

پروژه تاریخ هفت جلدی قزاقستان بر پایه‌ای نظری استوار است که از آن با عنوان "مفهوم تمدنی" یاد می‌شود. این رویکرد، که نشانگر گسستی بنیادین از تاریخ‌نگاری دوران شوروی و حتی رویکردهای قوم‌گرایانه اولیه پس از استقلال است، تلاشی نظام‌مند برای بازتعریف جایگاه قزاقستان در تاریخ جهان به شمار می‌رود.

میراث شوروی، هراس امروز: ریشه‌های تاریخی و پیامدهای اجتماعی محدودیت حجاب در آسیای مرکزی

محدودیت حجاب در آسیای مرکزی

سیاست‌های شوروی با هدف ساختن «انسان نوین سوسیالیستی»، به طور سیستماتیک به دنبال ریشه‌کن کردن هویت‌های دینی و سنتی بود. در آسیای مرکزی، اسلام به عنوان یک مانع اصلی در برابر این پروژه تلقی می‌شد و حجاب به نماد اصلی این «عقب‌ماندگی» تبدیل شد.

به مناسبت روز 9 می پیروزی در جنگ جهانی دوم؛ روبان "سنت جورج" در آسیای میانه، نمادی در تقاطع حافظه تاریخی و هویت ملی

کارکرد روبان "سنت جورج" در آسیای میانه

«ملی‌سازی حافظه» درباره روز پیروزی در آسیای میانه، نشانگر فرسایش تدریجی ایده یک «فضای پساشوروی» یکپارچه تحت سلطه روایت مسکو است. این روند، چالش قابل توجهی را برای سیاست خارجی روسیه ایجاد می‌کند؛ چرا که عدم تطابق سیاست‌های نمادین آن با حساسیت‌ها و هویت‌های ملی در حال تحول همسایگان مستقل، می‌تواند…

چالش هویت یابی آینده نگرانه

چرا قزاقستانی‌ها به فردا باور ندارند؟

فرهنگ قزاقستان، با ریشه‌های عمیق در تاریخ کوچ‌نشینی و تأثیرات دوران شوروی و پس از آن، مجموعه‌ای از ارزش‌ها و جهان‌بینی‌ها را شکل داده است که بر نگرش افراد نسبت به جامعه، روابط و آینده تأثیر می‌گذارد. در این میان، رسول ریسمامبتوف، کارشناس قزاقستانی، در مقاله خود به یک چالش اساسی در جامعه قزاقستان…

آینده قزاقستان ؛ گرایش دینی یا سکولار

امروز تمام نبردهای ایدئولوژیک در میان روشنفکران و در سه لایه مختلف جریان دارد: روسی‌زبان، دوزبانه و قزاقی‌زبان. و اگر دو لایه اول با استفاده از اشکال مختلف مبارزه (از آتئیسم ستیزه‌جو گرفته تا محکوم کردن نمادهای مذهبی، مثلاً حجاب در مدارس) علیه اسلام کار می‌کنند، لایه قزاقی‌زبان نگرش بسیار مداراتری…

عرب‌سازی قزاقستان؛ علل، جلوه‌ها و افکار عمومی

تمایلات عربی در قزاقستان

در سال‌های اخیر، پدیده عرب‌سازی در قزاقستان به‌طور فعال مورد بحث قرار گرفته است. این روند واکنش‌های گسترده‌ای را در جامعه ایجاد کرده و هم طرفداران و هم مخالفان خود را دارد. عرب‌سازی در زبان، فرهنگ، زندگی دینی و حتی عادات روزمره قزاق‌ها ظاهر می‌شود. در این مقاله، مفهوم عرب‌سازی، عوامل مؤثر بر…

قزاقستان: پاکسازی ذهنیت استعمارگرایانه شوروی

دوران حاکمیت شوروی تأثیر عمیقی بر زندگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی قزاقستان گذاشت. پس از کسب استقلال در سال ۱۹۹۱، این کشور با چالش استعمارزدایی ذهنی روبرو شد و تلاش کرد از کلیشه‌های تحمیلی رها شود، هویت ملی خود را بازسازی کند و مسیر توسعه مستقلی را در پیش بگیرد. با این حال، این فرآیند فوری نیست…